Đỗ Hiếu, phóng viên đài RFA
Hiện nay ngành du lịch Việt Nam thiếu rất nhiều hướng dẫn viên nói tiếng nước ngoài, mặc dầu mỗi năm có hàng trăm ngàn sinh viên môn ngoại ngữ tốt nghiệp. Tình trạng này để đưa tới nguy cơ mất khách của thị trường du lịch Việt Nam, vì các công ty lữ hành không đáp ứng được yêu cầu tuyển dụng hướng dẫn viên, có khả năng phục vụ cho khách du lịch từ khắp nơi đến thăm Việt Nam.
Mời quý vị nghe thêm chi tiết qua phần trình bày của Đỗ Hiếu kèm theo ý kiến của một chủ nhân hãng du lịch trong nước và một người Việt từ hải ngoại về thăm xứ sở.
Cả nước hiện có gần 5800 hướng dẫn viên du lịch, riêng ở thành phố Hồ Chí Minh có trên 1300 hướng dẫn viên, nhưng trong đó chỉ có 641 người đáp ứng đầy đủ điều kiện hành nghề và được cấp thẻ Theo tiêu chuẩn quy định thì ít nhất ứng viên phải có bằng cử nhân ngoại ngữ hay chứng chỉ chuyên môn làm hướng dẫn viên du khách, mới được cơ quan hữu trách cấp thẻ chính thức.
Cơ quan du lịch giải thích việc cấp thẻ hành nghề tạm thời chỉ là biện pháp chữa cháy trước tình trạng thiếu hụt trầm trọng số lượng hướng dẫn viên nói được những ngoại ngữ khan hiếm.
Trong câu chuyện với phóng viên Ban Việt Ngữ chúng tôi, ông Phong, quản lý công ty du lịch tại Bến Thành cho biết, hướng dẫn viên nói tiếng Anh, Pháp, Hoa thì thừa, nhưng lại rất khan hiếm đối với các ngôn ngữ khác, và đó là điều nan giải đang xảy ra.
Báo chí trong nước nói, thành phố Hồ Chí Minh vẫn là thị trường du lịch lớn tại Việt Nam, nhưng trên thực tế số hướng dẫn viên nói tiếng Hàn, tiếng Nhật không đáp ứng yêu cầu. Ngoài ra, hướng dẫn viên nói được các thứ tiếng như Nga, Đức, Tây Ban Nha, Hà Lan, hiện chỉ đếm trên đầu ngón tay.
Giải pháp tạm thời
Một giải pháp tạm thời từng đã được áp dụng nhưng không được giới hữu trách chấp thuận. Đó là các công ty lữ hành dùng hướng dân viên người nước ngoài giới thiệu lịch sử và cảnh quan Việt Nam bằng tiếng nước ngoài cho các du khách xứ họ khi thăm Việt Nam.
Hiện nay, tại thành phố Hồ Chí Minh nói được tiếng Nga chỉ có 8 hướng dẫn viên, tiếng Tây Ban Nha có 16 người, tiếng Thái có 10 hướng dẫn viên và tiếng Hàn có 14 người, kể cả chính thức lẫn tạm thời.
Tuy nhiên, với những hướng dẫn viên tạm thời, không có chuyên môn, thiếu trình độ hiểu biết xã hội, thiếu kỹ năng, không thuộc bài bản, nên sẽ không đáp ứng được yêu cầu tìm hiểu của du khách thập phương.
Ông Phong, một chuyên gia ngành du lịch từ Saigon nhìn nhận điều đó và cho biết là các công ty lữ hành đã nhận thức được thiếu sót này và sẽ cố gắng tìm phương cách khắc phục.
Với những hướng dẫn viên không đáp ứng đầy đủ yêu cầu của khách nước ngoài, khiến họ không khám phá, không hiểu biết tường tận về đất nước, lịch sử, danh lam thắng cảnh và con người Việt Nam, thì chắc chắn sẽ không tạo được sự hào hứng, nên rất khó thu hút họ quay lại đây thêm một lần nửa.
Nói về chuyện thị trường du lịch Việt Nam đang có nguy cơ mất khách, ông Phong cũng ý thức được vấn đề này. Theo ông thì có rất nhiều điểm cần phải chấn chỉnh từ việc di chuyển, cư trú cũng như đi mua sắm, và giải trí để làm vừa lòng khách du.
Tinh thần phục vụ
Còn người Việt Nam từ nước ngoài về thăm Việt Nam có suy nghĩ gì về tinh thần phục vụ của các hướng dẫn viên du khách ? Bà Mỹ, một người từng du lịch nhiều nơi trên thế giới và mới từ Hoa Kỳ về thăm quê nhà, nói với đài chúng tôi là, những hướng dẫn viên mà bà đã tiếp xúc rất lịch thiệp và đáng ngợi khen.
Bà nhấn mạnh là không nên so sánh du lịch Việt Nam với các quốc gia khác mà nên cảm thông với những khó khăn, giới hạn và nên chấp nhận với những gì mình có khi về thăm xứ sở, mà đừng than phiền.
Về giải pháp cho việc khan hiếm nghiêm trọng hướng dẫn viên du lịch có thực tài, một viên chức hữu trách thuộc ngành du lịch cho biết, ngành du lịch cần phải có biện pháp phối hợp hiệu quả với ngành giáo dục, đào tạo nguồn lực ngôn ngữ phục vụ cho phương hướng phát triển trong tương lai.
Nên đặc biệt chú trọng việc giảng dạy và đào tạo các ngôn ngữ khan hiếm bằng cách đưa ngôn ngữ đó vào dạy ngay từ bậc trung học phổ thông. Hiện nay, đa số hướng dẫn viên nói tiếng Pháp, Đức, Tây Ban Nha đều đã lớn tuổi, nếu không nghĩ cách đào tạo gấp rút và kịp thời thì ngành du lịch lại thiếu nguồn nhân lực hơn nửa.
Ngoài cũng có ý kiến từ nhiều ngành nghề cho rằng, tổng cục du lịch nên xem xét để có thể tuyển dụng người nước ngoài làm việc với tư cách chuyển ngữ viên cho các hướng dẫn viên du lịch Việt Nam không nói thông thạo tiếng Hàn, tiếng Thái, tiếng Nga.