Nhà Dòng Công giáo đòi nhà nước trả lại nhà đất.

Gia Minh, phóng viên đài RFA

Tình hình dân chúng phải tập trung đông người để khiếu kiện về vấn đề đất đai, tài sản chỉ mới bùng lên tại Việt Nam trong mấy năm gần đây. Chuyện dân thường phải 'xuất đầu, lộ diện' để đòi hỏi công lý không mấy phổ biến tại Việt Nam, cho nên việc giới tu sĩ phải 'ra mặt' để bày tỏ thái độ yêu cầu chính quyền giải quyết các khuất tất về vấn đề này lại hiếm hơn.

• Bầm vào để nghe bài này
• Download story audio

Tuy vậy, hiện tượng này xảy ra ngày càng nhiều.

Hòa thượng Thích Quảng Độ, Viện trưởng Viện Hóa đạo, Giáo hội Việt Nam Thống nhất xuất hiện tại cuộc khiếu kiện của dân oan các tỉnh tại Văn phòng quốc hội 2 ở Thành phố Hồ Chí Minh tháng 7 năm ngóai khiến nhiều người rất ngạc nhiên. Sau buổi gặp gỡ đó, hòa thượng Thích Quảng Độ cho biết một phần nguyên do trong buổi phỏng vấn với phóng viên Ỷ Lan của Đài Á Châu Tự Do:

Giáo dân đòi lại chủ quyền đất nhà thờ Chung Hà Nội tháng giêng 2008. Hình do Lê Thu cung cấp.

Giáo hội chúng tôi cũng đã bị tước đọat mọi cơ sở giáo dục, từ thiện và chùa viện. Tôi nói với đồng bào là Việt Nam Quốc Tự ngay từ năm 1975 đã bị lấy rồi. Họ lấy làm thành nơi du hí.

Hình ảnh phái đòan của Hòa thượng Thích Quảng Độ cùng chư tăng đứng ủy lạo nguời dân khiếu kiện tại Văn Phòng 2 quốc hội được đưa lên mạng Internet và nhiều báo chí nước ngoài cũng đã cho đăng lại một cảnh hiếm thấy đó ở Việt Nam.

Điều tôi bức xúc là mình huy động giúp đỡ để xóa đói giảm nghèo. Khi có được yểm trợ,nhà nước lại không hồ hởi và không tạo điều kiện

Vào tháng giêng vừa qua, một số tu sĩ nam nữ hiện phục vụ tại giáo phận Hà Nội cùng tham gia những cuộc cầu nguyện với giáo dân để yêu cầu chính quyền trao trả lại Tòa Khâm Sứ ở Phố Nhà Chung để giáo phận sử dụng cho việc đạo. Sau đó chính quyền hứa sẽ giải quyết vấn đề với hàng giáo phẩm cao nhất tại giáo phận Hà Nội. Giới tu sĩ và giáo dân Hà Nội hãy cón đang chờ đợi quyết định từ phía chính quyền.

Mới hôm đầu tuần này, gần 100 nữ tu thuộc Dòng Nữ tử Bác Ái Vinh Sơn ở thành phố Hồ Chí Minh tụ tập tại số 32bis đường Nguyễn Thị Diệu để cầu nguyện gần như suốt cả ngày. Các nữ tu phải bắt đầu đứng cầu nguyện trước căn nhà vào trung tuần tháng 12 năm 2007, và lần gần đây nhất hôm 17 tháng 3. Một nữ tu của nhà Dòng cho biết:

Tất cả những đất đai nhà cửa mà trứơc đây chúng tôi được yêu cầu hiến thì không nói gì; còn những cái mà tự nhiên thành của nguời khác thì chúng tôi có làm đơn trình lên Trung ương. Trong khi chờ đợi chúng tôi cũng ngó chừng theo dõi ,và khi thấy có sự đi ngoài với giao kèo với chúng tôi thì chúng tôi ra đó đứng cầu nguyện để nhắc họ.

Chúng tôi phục vụ vì quyền lợi của nguời nghèo nhưng không có chỗ nên phải đi muợn các giáo xứ để làm các lớp tình thương. Nay mong muốn được trả lại cơ sở ấy.

Căn nguyên vụ việc là căn nhà trên đường Nguyễn thị Diệu đã được Hội Chữ Thập Đỏ Pháp tặng cho nhà Dòng năm 1959 để làm nhà nuôi trẻ. Sau năm 1975, nhà nước tiếp quản căn nhà, không cho các nữ tu tiếp tục dậy trẻ. Cơ sở của nhà Dòng trở thành Trường Mẫu giáo Măng Non.

Thế nhưng đến năm 1997, trường này trở thành Vũ trường VIP- Club. Nhận thấy việc sử dụng nhà này không theo đúng mục đích, năm 2005, Dòng Nữ tử Bác ái Vinh Sơn bắt đầu làm đơn yêu cầu trả lại cơ sở để sử dụng cho công tác giáo dục. Nhà dòng phải làm đơn thêm hai lần nữa vào năm 2006 và 2007.

Trong khi vụ việc chờ đợi giải quyết của cơ quan chức năng thì cơ sở lại đuợc Công ty Quản lý Nhà Thành phố cho Ban quản lý Đường sắt thuê. Đơn vị này tiến hành đập phá để xây dựng theo ý họ.

Tòa Khâm sứ Hà Nội. Hình do VietCatholic.net cung cấp

Đồng thời năm 2006 các tu sĩ Dòng Thánh Giu Se ở Nha Trang cũng từng lên tiếng với công ty đang chiếm dụng cơ sở của Nhà Dòng là họ sẽ mặc tu phục đến để tiếp thu một địa điểm cho nhà nước muợn. Sự cương quyết của các tu sĩ đưa đến kết quả là chính quyền cũng hứa giải quyết. Thế nhưng đến nay lời hứa vẫn chưa được thực hiện.

Các tu sĩ Dòng Thánh Giu se ở Nha Trang cho biết thì sự trì hoãn của chính quyền làm mất đi cơ hội nhận đuợc viện trợ từ Đức để xây một bệnh viện cho dân nghèo tại cơ sở này. Linh mục Lưu Minh Hòang, phụ trách vụ khiếu kiện đất đai của nhà Dòng cho biết:

Điều tôi bức xúc là mình huy động giúp đỡ để xóa đói giảm nghèo. Khi có được yểm trợ,nhà nước lại không hồ hởi và không tạo điều kiện. Đất ở 16 Phước Long là đất của nhà Dòng cho mượn. Nay xin trả lại để thực hiện chương trình Đức viện trợ. Chúng tôi đã phản ánh với thủ tướng và đại sứ Đức ở Hà Nội xin can thiệp để có điều kiện làm điều mà dân chúng trong vùng đang trông chờ.

Về vấn đề các giáo hội yêu cầu nhà nuớc trả lại đất đai mà chính phủ mượn trước đây, thì ông Nguyễn Thế Doanh, phó ban tôn giao có trả lời trong một cuộc trả lời phỏng vấn của Đài ACTD sau đây:

Về vấn đề đất đai, tài sản của các tôn giáo nói chung chứ không riêng gì của Công giáo thôi đâu thì chúng tôi có chính sách như Luật Đất Đai thì nhà nước, chủ yếu là UBND cấp tỉnh căn cứ vào chính sách tôn giáo, quỹ đất địa phương và nhu cầu sinh họat tôn giáo để cấp đất cho các tôn giáo mà không thu tiền sử dụng đất; đó là nguyên tắc rất lớn. Nghĩa là căn cứ vào nhu cầu tôn giáo địa phương mà nhà nước đáp ứng tối đa, chứ không phụ thuộc vào trước hay sau, không lệ thuộc vào bất cứ sức ép nào, bất cứ quá khứ nào…

Trong thực tế nhiều địa phương làm theo hướng đó. Còn những nơi cũ thì chúng tôi quan niệm là cái gì mượn mà có giấy tờ hẳn hoi thì về nguyên tắc phải trả lại; chả cứ gì về pháp luật mà về mặt đạo lý cũng thế thôi.

Tôn chỉ của những người theo đuổi cuộc sống tu trì đích thực là phục vụ tha nhân chứ không vì lợi ích riêng. Có thể nói việc phải ra chốn công cộng để bày tỏ thái độ là sự chẳng đặng đừng, là con đường cùng mà họ phải làm để đòi hỏi quyền lợi cho những nguời mà họ đang phục vụ.