Trường Văn, phóng viên đài RFA
Trong cuộc hội thảo về “Luật Hàng không Dân dụng và tự do thương mại trong ngành hàng không” do văn phòng Quốc hội Việt Nam tổ chức vào ngày 20 tháng 4 mới đây tại thành phố Hồ Chí Minh, nhiều ý kiến cho rằng để ngành hàng không Việt Nam phát triển, nhà nước cần sớm mở cửa lãnh vực hàng không, cho phép nhiều hãng hàng không tư nhân ra đời.
Có như thế mới khuyến khích sự cạnh tranh lành mạnh giữa các hãng hàng không và người dân Việt Nam sẽ được lợi nhờ giá rẻ cũng như dịch vụ tốt.
Tại buổi hội thảo về “Luật Hành không Dân dụng và tự do thương mại trong ngành hàng không” tổ chức mới đây tại thành phố Hồ Chí Minh, ông Lương Hoài Nam, Giám đốc điều hành Pacific Airlines nêu ra một con số đáng quan tâm: Trong số 85 triệu dân Việt Nam chỉ có khỏang 500 ngàn người là từng bước chân lên máy bay.
Ông Đoàn Văn Quãng, nguyên Viện Trưởng Viện Khoa học hàng không Việt Nam đã nghỉ hưu, người đã đệ nạp dự án Saigon Air cách đây mấy năm cũng đồng ý với nhận xét này. Ông giải thích:
“Tính sơ sơ hàng năm khách nội địa là hai triệu người. Hai triệu người trong đó có nhiều người đi hàng 10 chuyến. Có nhiều người đi từ năm đến 10 lần. Còn những số đi từ một đến hai lần cũng ít thôi. Bình quân lại mới chỉ có 0,5% đi máy bay thì cũng đúng thôi.”
Đối với lời than phiền của Pacific Airlines là hiện nay việc cạnh tranh giữa Pacific Airlines và Vietnam Ailines không bình đẳng và cơ chế cạnh tranh trong vận tải hàng không chưa được thiết lập, ông Quãng có ý kiến.
“Vietnam Airlines to như con voi còn Pacific Airlines bé như con chuột. Ra đấu võ cái thằng nó to rầm thì anh cũng phải to ngang nó chứ anh to ít thì làm gì thì làm nó cũng đè bẹp anh. Muốn cạnh tranh thì lực lượng anh phải có. Pacific Airlines nó cũng có những hạn chế thực tế.
Vietnam Airlines to như con voi còn Pacific Airlines bé như con chuột. Ra đấu võ cái thằng nó to rầm thì anh cũng phải to ngang nó chứ anh to ít thì làm gì thì làm nó cũng đè bẹp anh. Muốn cạnh tranh thì lực lượng anh phải có. Pacific Airlines nó cũng có những hạn chế thực tế.
Pacific Airlines là của nhà nước nhưng nhà nước không muốn Pacific Airlines phát triển. Không cho nó chết nhưng không cho nó phát triển. Thực tế thì nói ở đây cũng khó nói.”
Ngoài ra, ông Lương Hoài Nam cho rằng Luật hàng Không Dân Dụng mới, có hiệu lực từ ngày từ một tháng giêng năm nay, có nhiều lỗ hổng như việc ấn định giá trần bất lợi cho mô hình hàng không giá rẻ.
Ông Hùynh Thanh Thi, đại diện Cụm Cảng Hành không Sân bay Tân Sơn Nhất thì cho rằng, luật Hàng Không Dân dụng chưa qui định rõ điều kiện cụ thể để tư nhân được thành lập hãng hàng không.
Do đó đã có 4-5 đề án xin lập hãng hàng không của các nhà đầu tư trong nước cũng như Việt kiều nhưng đều bị từ chối với một nhận xét chung chung là chưa đủ điều kiện.
Tuy nhiên ông Đoàn Văn Quảng lại có nhận xét khác. Ông nói: "Nói chung ra nếu theo đúng luật thì không có gì trở ngại gì hết nhưng luật rồi còn có nghị định, luật còn có lệ nữa. Lệ ngoài luật, người ta nói là có phần cứng phải có phần mềm.
Phần cứng phải như thế, cứ như thế thì người ta cho. Phần mềm mới là cái khó. Đẻ ra phần mềm làm cho các nhà đầu tư khó khăn. Phát sinh ra tiêu cực là bởi chính cái phần mềm đó.”
Ông Quãng phát biểu thêm là trong hoàn cảnh hiện nay, các nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam được dành nhiều dễ dãi hơn các nhà đầu tư trong nước.
“Những người đó người ta vào, người ta cũng phải làm thế nào để cho các người có chức, có quyền cho phép. Người ta dễ dàng hơn. Như tôi, anh biết tôi, nhà cửa như thế thì làm gì có tiền để lót đường.
Mà những công ty khác vào có tiền để lót đường như thế dứt khóat là hơn Việt Nam rồi. Nhưng mà tôi nghĩ những chuyện như thế thì nó dần dần nó hết chứ bây giờ nói rằng nó hết ngay thì không có đâu.”
Ông Hùynh Thanh Thi, đại biểu của Cụm cảnh hàng không Tân Sơn Nhất thẳng thắn nêu ý kiến là nhà nước nên sớm mở cửa. Việt Nam đã gia nhập tổ chức Thương mại Thế giới, không thể độc quyền mãi được. Nếu không để người dân trong nước tham gia ngay từ bây giờ thì khi hội nhập Việt Nam có thể ngồi nhìn người nước ngoài gặt hái thành công ngay trên thủa ruộng của mình.