Liệu 7 biện pháp chống lạm phát của TT Nguyễn Tấn Dũng sẽ phát huy tác dụng?

Mặc Lâm, phóng viên đài RFA

Trong phần một của buổi phỏng vấn với phóng viên Mặc Lâm phát thanh hôm thứ hai vừa qua, Tiến sĩ Nguyễn Quang A, Viện Trưởng Viện Nghiên Cứu Phát Triển Việt Nam, bàn về bài viết của Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng đề ra 7 điểm chống lạm phát. Ông đã góp ý về khả năng điều chỉnh các dự án công, xuất nhập khẩu là dấu hiệu tích cực của nhà nước qua quyết định không chạy theo chỉ tiêu tăng trưởng mà tập trung vào việc chống lạm phát.

• Nghe cuộc phỏng vấn này
• Download story audio

Trong phần hai này, Tiến sĩ Nguyễn Quang A trao đổi về các giải pháp tăng lương, tiết kiệm trong khu cơ quan nhà nước, và những biện pháp chống lạm phát khác.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng kêu gọi thắt lưng buộc bụng và cắt giảm ngân sách để chống lạm phát. AFP PHOTO

Mặc Lâm: Thưa Tiến Sĩ, nhiều nước đang thành công chống lạm phát bằng các biện pháp thắt lưng buộc bụng trong dân chúng và cơ quan công quyền. Thực hành điều này trong dân chúng dễ dàng hơn vì sự tiết kiệm giúp cứu vãn ngân sách của gia đình. Cho cơ quan công quyền, Thủ tướng đề nghị tiết giảm chi tiêu 10% trong lãnh vực hành chính. Liệu 10% có quá ít trước chi phí bạc tỷ hiện nay hay không?

Thắt lưng buộc bụng

Tiến sĩ Nguyễn Quang A: Tôi không dám bàn con số 10% là nhỏ hay là lớn, thật sự là tiết kiệm được một phần trăm nào là quý phần trăm đó. Trong tình hình khó như thế này , để cắt giảm 10% không chỉ các cơ quan mà các doanh nghiệp cũng phải lo tái cơ cấu lại mặt hàng của mình, cách sản xuất, tiết kiệm. Người dân cũng như vậy. Và chỉ có như thế thì mới có thể khắc phục được tình trạng khó này.

Mặc Lâm: Chống đầu cơ tích trữ cũng là mục tiêu Thủ tướng đề ra nhằm chống lạm phát. Tuy mục tiêu rõ ràng là đúng, nhưng dư luận e ngại là khi thực hiện đó, có những phần tử sẽ thừa cơ hội lạm dụng quyền lực của mình trong việc quy kết những doanh nghiệp. Và các hoạt động tồn kho và giao dịch có tính thời vụ thì sẽ mang dấu hiệu đầu cơ tích trữ, kiếm chác lợi nhuận.

Kinh nghiệm của những năm 1980 cho thấy quản lý thị trường làm ung nhọt nền kinh tế. Tiến Sĩ nghĩ sao về những lo ngại như vậy?

Tiết kiệm được một phần trăm nào là quý phần trăm đó. Trong tình hình khó khăn như thế này, để cắt giảm 10% không chỉ các cơ quan mà các doanh nghiệp cũng phải lo tái cơ cấu lại mặt hàng của mình, cách sản xuất, tiết kiệm.

Tiến sĩ Nguyễn Quang A: Tôi nghĩ tình hình bây giờ khác xa so với mười mấy năm trước. Nguy cơ để các doanh nghiệp hay người dân tích trữ chưa có bởi vì hàng hoá vẫn đang rất dồi dào tuy có những người được gọi là tát nước theo mưa để lên giá.

Đối với các sản phảm của các doanh nghiệp chiếm phần chi phối đến 30% thị phần hoặc các độc quyền, nhà nước với tư cách là người kiểm soát giá và là người chủ lớn nhất của các doanh nghiệp ấy, họ có mọi biện pháp để họ buộc các doanh nghiệp nhà nước này không được câu kết để nâng giá và đầu cơ như vậy.

Còn đối với các doanh nghiệp tư nhân và người dân thường thì tôi nghĩ là không thể dùng những biện pháp như vậy được, và cứ để cho thị trường (tự quyết định). Tất nhiên là báo chí ở đây có vai trò rất quan trọng khi giải thích rõ cho người dân, nêu được những thông điệp rõ ràng là tình hình như thế này nó sẽ như thế này, người ta có thể lượng trước đượ. Tính toán trước được thì tôi nghĩ là cái nguy cơ về mặt tâm lý đấy có thể giảm đi rất nhiều. Và hy vọng chuyện lo như anh nêu nó sẽ không xảy ra một cách khốc liệt.

Lương cao giúp hay hại đến lạm phát?

Mặc Lâm: Riêng về quyết định tăng lương 20% cho cán bộ công nhân viên chức trong tháng 1-2008 vừa qua, Thủ Tướng đã có nhắc tới trong bài viết của ông như là một cố gắng để giảm thiểu khó khăn cho giới côngchức. Trong khi đó thì các nhà kinh tế lại cho rằng quyết định này đã góp phần làm tăng thêm lạm phát, vì theo nguyên tắc thì việc tăng lương luôn kéo theo việc tăng giá sinh hoạt trên thị trường. Tiến Sĩ có chia sẻ gì về vấn đề này?

Tiến sĩ Nguyễn Quang A: Tôi nghĩ biện pháp này không hợp, bởi vì như thế là vô hình chung đã chỉ số hoá tiền lương theo lạm phát. Chuyện này đã được một nghị quyết của Quốc Hội đưa ra. Chính Phủ cũng sẽ khó lòng có thể làm được cái gì ngược với quyết định của Quốc Hội, nhưng tôi nghĩ đây là một quyết định sai lầm.

Có lẽ là thay đổi phải từ Quốc Hội. Trong lúc này không thể đặt vấn đề tăng lương được, bởi vì lương tăng sẽ tạo ra một làn sóng tăng giá của các mặt hàng. Thực sự là tăng lương chỉ ảnh hưởng đến 4 triệu người hưởng lương trong khu vực nhà , bao gồm 2 triệu ở doanh nghiệp và 2 triệu ở các cơ quan nhà nước; cộng với khoảng 1-2 triệu người về hưu. Tổng số so với 86 triệu dân là một con số nhỏ. Và tư duy này của các cơ quan hành pháp, ngay cả từ Quốc Hội cho đến Chính Phủ cần phải thay đổi.