Һәптилик хәвәрләр(16-22- июл )


2005-07-22
Share

Рабийә қадир ханимниң германийә сәпири

Уйғурларниң аниси, атақлиқ кишилик һоқуқ паалийәтчиси рабийә қадир ханим 16-июлдин 21-июлғичә германийәдә зиярәттә болуп, бир қатар паалийәтләргә иштирак қилди.

Рабийә қадир ханим мюнхен шәһиридә өткүзүлгән дуня уйғур қурултийиниң иҗраийә комитетиниң 2-қетимлиқ кеңәйтилгән йиғиниға қатнашти. Йиғин әһли рабийә қадир ханимни қизғин күтүвалди, дуня уйғур қурултийиниң рәиси әркин алип текин әпәнди рабийә қадир ханимниң шәрипигә атап мәхсус зияпәт бәрди.

Йиғин ахирсида дуня уйғур қурултийи рабийә қадир һәққидә мәхсус қарар мақуллап, униң уйғурларниң кишилик һоқуқини қолға кәлтүрүшни өз ичигә алған сиясий дәвасиға қошқан төһписигә юқири баһа берип ,рабийә қадир ханимни " уйғур миллитиниң мәниви аниси, миллий һәркитимизниң рәһбири, дуня инсан һәқлири күришиниң байрақдари дәп тонуйду вә бу шәрәплик салаһийәтни дуняға һәм шәрқий түркистан хәлқигә иптихар билән тәқдим қилиду" дәп көрсәтти.

Рабийә қадир ханим әркин алип текин билән бирликтә уйғурларниң сиясий дәваси, уйғурларниң сиясий һоқуқлирини қолға кәлтүрүш үчүн күрәш қилидиғанлиқини билдүрди. Йиғин ахирсида йәнә дуня уйғур қурултийи мюнхен хитапнамиси елан қилди.

7-Айниң 19-күни рабийә қадир ханим германийә ташқи ишлар министирлиқиниң тәклипигә бинаән берлингә берип, ташқи ишлар министирлиқиниң инсан һәқлири комитети вә җәнуби-шәрқий асия ишлири идариси қатарлиқ орунларниң рәһбәрлири билән учришип, улар билән уйғурларниң инсан һәқлири мәсилиси шуниңдәк германийидики сиясий панаһлиқ тилигән уйғур мусапирлириниң әһвали һәққидә пикир алмаштурди. Рабийә қадир ханим германийә ташқи ишлар министирлиқиниң шәрқий түркистан мәсилисигә , җүмлидин уларниң германийидики уйғурларниң паалийәтлиригә йеқиндин көңүл бөлүватқанлиқиға алаһидә рәһмитини билдүрди.

Рабийә қадир ханим германийидики вақтида йәнә хәлқара кәчүрүм тәшкилатиниң мюнхен шөбиси қатарлиқ орунларниң мәхсус мурасим билән күтүвелишиға сазавәр болди һәмдә мухбирларни күтүвелиш йиғини ечип, германийә вә явропа мәтбуатлириға уйғур мәсилиси һәққидә мәлумат бәрди.

Қирғизистанда уйғур чемпийони бар

Қирғизистандики уйғурларниң санининиң аз болушиға қаримай, уларниң арисидин пүтүн җумһурийәткә тонулған атақлиқ шәхсләр көпләп йетишип чиқмақта. Әнә шуларниң қатарида қол қайрип күч синишиш бойичә қирғизистан чемпийони абдурешит дуганоп исимлик уйғур палваниму бар.

31 яшлиқ абдурешит дуганоп кичикидинла тәнһәрикәтниң қол қайриш түригә алаһидә қизиқип, көп мәшиқләрни елип барған болуп, у бир қанчә қетим җумһурийәт чемпийони болған. 2004-Йили қирғизистанниң чолпан ата шәһиридә өткүзүлгән асия әллириниң хәлқаралиқ мусабиқисидә қол қайриш бойичә дуня чемпийони болуп, қирғизистанға җүмлидин уйғур хәлқиғә шәрәп кәлтүргән иди. У һазир хәлқаралиқ мусабиқиләрдә ғалип чиқиш үчүн қаттиқ мәшиқ елип бармақта.

Хитай хәлқ пулиниң қиммитини өзгәргәнликини елан қилди

Хитай банкиси пәйшәнбә күни баянат елан қилип, хәлқ пулиниң қиммитиниң шу күндин етибарән өзгәргәнликини җакарлиди. Бу хитай даирилириниң йеқинқи 10 йилдин бери тунҗи қетим хәлқ пулиниң қиммитидә өзгәртиш елип бериши икән.

Хитай буниңдин кейин хәлқ пулини алмаштурушта ноқул америка доллирини бирлик қилмайдикән. Бәлки уни көп хил чәтәл пулиға алмаштурғили болидикән. Һазирқи тәңшәштин кейин хитай пулиниң америка доллириға алмаштурулуш қиммити 2٪ өскән. Буниң билән бир доллар сәккиз сом он бир тийин болған.

Хәлқ пулини тәңшәш мәсилиси узундин буян америка билән хитай арисидики талаш-тартиш характерлиқ мәсилә болуп, хитай һөкүмити ахири америкиниң бу җәһәттики бесими алдида хәлқ пулиниң қиммитини өзгәртишниң тунҗи қәдимини басқан.

Америка хитайниң һәрбий әһвали һәққидә доклат елан қилди

Америка дөләт мудапиә министирлиқи чаршәнбә күни хитайниң һәрбий һазирлиқлириниң әһвали һәққидә мәхсус доклат елан қилип, хитайниң асияниң тинчлиқиға тәһдид селиватқанлиқини шуниңдәк хитайниң тәйвәнгә қарита нурғун башқурилидиған бомбиларни орунлаштурғанлиқини көрсәткән. Бу мунасивәт билән хитай һөкүмити , мәзкур доклатқа болған наразилиқини билдүрүп, хитайниң һәрбий һазирлиқилириниң пәқәт һәрбий җәһәттики заманивилишишини илгири сүрүш үчүн икәнликини, хитайниң һәр қандақ дөләткә тәһдид салмайдиғанлиқини билдүргән. Әмма, буниңдин илгири хитай дөләт мудапиә университетиниң башлиқлиридин бири генерал майор җу чиңху нутуқ сөзләп, америкиниң тәйвәнгә арилашса, хитайниң америкиға ядро қораллар билән зәрбә беридиғанлиқини оттуриға қойған иди. Бу , америка тәрәпниң җиддий инкаслирини қозғиди.

Чен йоңлин америкидики испат бериш йиғиниға қатнашти

Австралийидә сиясий панаһлиқ тилигән хитай әлчиханисиниң сиясий ишларға мәсул дипломати чен йоңлин пәйшәнбә күни америка дөләт мәҗлисиниң инсан һоқуқи комитети уюштурған мәхсус испат бериш йиғиниға қатнишип, хитай һөкүмитиниң фалүнгоңчиларға қаратқан қаттиқ қол сияситини паш қилди. Чен йоңлин илгири хитай һөкүмитиниң австралийидә хитай коммунистлириға қарши һәрикәтләрни көзитишни өз ичигә алған миңдин артуқ хитай җасуслириниң барлиқини елан қилған иди.

Хитай һөкүмитигә қарши чиққан бу дипломат вашингтондики испат бериш йиғинида хитай компартийә һөкүмитини әйибләп," җуңго коммунистлири һөкүмәт терроризимиға вәкиллик қилидиған гуруһ" дегән.(Үмидвар)

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт