Һәптилик хәвәрләр (22 - декабирдин 28 - декабирғичә)


2007-12-28
Share

Қирғизистан парламентиға бир нәпәр уйғур әза болди

Өткән һәптидә өткүзүлгән қирғизистан алий кеңәшниң парламент сайлимида президент қурманбек бақийефниң "ақ җол" партийиси ғәлибә қилип, парламенттики мутләқ көп санни игилиди һәмдә һөкүмәт қайтидин тәшкиллинип, баш министир вә бир қисим министирлар вәзипигә тәйинләнди.

Қирғизистанлиқ уйғур тиҗарәтчи пәрһат һаҗи бу қетим қирғизистан парламентиға әза болған. Бу қирғизистан уйғурлири көп хушал қилған болуп, уйғурлар пәрһат һаҗидин зор үмидләрни күткән. Қирғизистан парламентида дәсләпки чағларда бир нәпәр уйғур әза болған болуп, йеқинқи он йиллардин буян уйғурларниң бу арзуси әмәлгә ашмай кәлгән иди.

Пәрһат һаҗи өзиниң парламент әзалиқ салаһийитидин пайдилинип, уйғур хәлқи үчүн қолидин келишичә хизмәт қилидиғанлиқини билдүргән.

Уйғур елидә динға ишәнмәйдиғанларни хизмәткә таллаш тәләп қилинған

Мунасивәтлик әрбапларниң инкас қилишичә, йеқинда уйғур аптоном райони даирилириниң һәр қайси вилайәтләрдики мунасивәтлик органларға чүшүргән бир һөҗҗитидә, идарә ‏- җәмийәтләргә техник яки хизмәтчи хадимларни қобул қилғанда динға ишәнмәйдиған, диний паалийәтләргә қатнашмайдиған кишиләрни таллашни тәләп қилинған.

Хитай даирилири әмәлийәттә, бундақ өлчәмни узундин буян һәр хил шәкилдә қоллинип кәлгән болуп, һөкүмәт партийә органлири, мәктәп вә башқа җайлардики ишчи-хизмәтчиләр һәмдә оқутқучи-оқуғучиларға қаритилған динсизлиқ тәрбийисини күчәйтиш муһим хизмәт нуқтилиридин болуп кәлгән иди.

Уйғур йезилиридин һәр йили 300 миң кишини йөткимәкчи

Хитай ахбарат вастилириниң хәвиригә қариғанда,12- декабир ахирлашқан уйғур аптоном районлуқ 7- нөвәтлик комитетиниң 5 - омумий йиғинида уйғур елиниң җәнубидики икки вилайәт вә бир област тәвәсидики йезиларда 1милйон 300 миң деһқан‏ - чарвичиға техника тәрбийиси елип берип "бир аилидин бир кишини ишқа орунлаштуруш" сияситини әмәлийләштүрүш тәкитләнгән.

Тәңритағ торида берилгән хәвәрдә ашкарилинишичә, хитай уйғур елидә "11- бәш йиллиқ" пиланниң кейинки мәзгилдә уйғур йезилирида "һәр йили изчил һалда 300 миң кишини йөткәп ишқа орунлаштурушқа капаләтлик қилип, йилиға тәхминән 1 милйон 500 миңдин көпрәк кишини әмгәк - мулазимәт арқилиқ кирим қилишқа" қатнаштурушни пилан қилған.

Көзәткүчиләрниң ейтишичә, уйғур қизлириниң ичкиригә елип берилишиму, мушу хил сиясәт билән мунасивәтликтур. Уйғур көзәткүчилири хитай истратегийичилириниң җәнубтики уйғурларни хитайниң башқа җайлириға йөткәп, тарим вадисиға техиму көп хитай көчмәнлирини орунлаштуруп, бу җайниң миллий вә нопус тәркибини өзгәртмәкчи дәп қаримақта.

Пакистанниң сабиқ баш министири бәнәзир бутто ханим суйиқәст билән өлтүрүлди

Пакистан хәлқ партийисиниң рәһбири, сабиқ пакистан баш министири бәнәзир бутто пәйшәнбә күни пакистанниң пайтәхти ислам абадниң йенидики лаварпинди шәһиридә өткүзүлгән бир коллектип паалийәт җәрянида намәлум киши тәрипидин һуҗумға учрап, еғир яриланған вә давалаш үнүм бәрмәй қаза қилған. Бинәзәр буттониң өлүми пакистан вә хәлқара йүзидә зор ғулғула вә инкасларниң қозғилишиға сәвәб болди.

Пакистан мусулманлар иттипақиниң рәһбири наваз шәрип, буттониң өлүминиң пакистан үчүн бир паҗиә икәнлики, бу күнниң пакистан тарихидики әң зулмәтлик кун икәнликини көрсәтти һәмдә президент пәрвиз мушәррәпни истипаға чақирди. Буттониң өлүми америка сиясийонлириниңму җиддий инкасини қозғиған болуп, президент буш бу демократийигә қарши вәһшийләрчә һәрикәт дәп тәкитләш билән биргә җинайәтчиләрни тутуп қәтий җазалаш керәк деди.

Бутто ханимниң өлүми пакистан тарихидики бир қетимлиқ паҗиәлик қәстләш вәқәси болуп, униң дадисиму дарға есилған иди. Бутто ханим йеқинда чәт' әлдин қайтип кәлгәндин кейин, икки қетим суйиқәсткә учриған болуп, ахирқи қетимқисида һаятидин айрилди.

Қирғизистан президенти америка базисиниң давамлиқ туридиғанлиқини билдүрди

Нөвәттә, қирғизистан сиясәтчилири вә пуқралири ичидә давамлишиватқан бишкәктики америка һәрбий базисиниң тәқдири мәсилиси һәққидики талаш-тартишларға нисбәтән президент бақийеф, чаршәнбә күни өз инкасини қайтурди. У, қирғизистан телевизийисигә бәргән баянатида, "гәрчә афғанистандики вәзийәт көрүнәрлик дәриҗидә яхшиланған болсиму, лекин йәнила бу дөләтниң хәлқара террорчилиқниң мәркизигә айлиниш еһтималлиқи бар. Шуңа бундақ бир еһтмаллиқниң алдини елиш үчүн, қирғизистандики америка һәрбий базисиниң мәвҗут болуп туруши зөрүр" дегән.

Америка һәрбий базиси 2001- йили, афғанистандики талибанларға қарши уруш башланғанда қурулған болуп, мәзкур базиниң тәқдири мәсилиси шаңхәй һәмкарлиқ тәшкилатиниң йиғинлирида һәмдә америка вә қирғизистан арисида көп қетим музакирә қилинған иди. Америка қирғизистанниң тәлипигә бинаән, базиниң кира һәққиниму ашуруп өстүрүп бәргән.

Хуҗинтав билән путин керимофни тәбриклиди

23- Декабир күни өзбекистанда президент сайлими болуп өтти һәмдә өзбекистан президенти ислам кәримоф %88 аваз билән йәнә йәттә йиллиқ мөһләт билән президентлиққа сайланди. Ислам кәримофниң үчинчи қетим сайлиниши өзбек вә ғәрб көзәткүчилириниң диққитини җәлп қилди шуниңдәк тәнқидлиригә учриди.

Бирақ, униң әксичә, русийә президенти путин униңға телефон қилип, униң қайтидин сайланғанлиқини тәбриклигән шуниңдәк хитай, малайшия қатарлиқ дөләтләрниң көзәткүчилири бу сайламниң тәртиплик болғанлиқини мәдһийиләшкән. Сәйшәнбә күни хитай дөләт рәиси ху җинтав ислам керимофқа тәбрик хети әвәтип, униң президент болғанлиқини тәбрикләп, униң билән давамлиқ һәмкарлишиш арзусини ипадә қилған. (Үмидвар)

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт