Ngành chè Việt Nam vẫn tồn tại nhiều bất cập


2007.05.24
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Nam Nguyên, phóng viên đài RFA

Dù có lợi thế nhưng ngành chè Việt Nam vẫn tồn tại nhiều bất cập, con số trăm triệu đôla kim ngạch xuất khẩu có thể tăng nhiều lần, nếu Việt Nam tiến tới xuất khẩu chè thành phẩm có thương hiệu, thay vì chè nguyên liệu như lâu nay. Nam Nguyên phỏng vấn ông Nguyễn Kim Phong, chủ tịch Hiệp Hội Chè Việt Nam trụ sở ở Hà Nội.

CheTea200.jpg
Chè xuất khẩu Việt Nam cần phải đề cao việc nâng cấp sản phẩm và chất lượng. Photo courtesy of vneconomy

Nam Nguyên: Thưa ông, cách đây hai năm Hiệp Hội báo động về những nhược điểm của ngành chè Việt Nam, đến nay đã khắc phục đến đâu, thí dụ về vùng nguyên liệu?

Ông Nguyễn Kim Phong: Sau một thời gian chúng tôi đã củng cố phát triển lại, hiện nay diện tích đã lên 135 nghìn ha rồi. Nguyên liệu đã đáp ứng 2/3 công suất các nhà máy rồi.

Nếu tiếp tục tăng cao trong năm nay thì sẽ đảm bảo đủ nguyên liệu cho các nhà máy. Có khoảng 6 triệu dân sống trong vùng chè, số người làm chè hoặc tham gia các lãnh vực liên quan cũng tới 2 triệu người.

Nam Nguyên: Còn nhược điểm về hệ thống phân phối vòng vèo như Hiệp Hội từng đề cập, thì hiện nay giải quyết thế nào?

Ông Nguyễn Kim Phong: Chúng tôi đang nỗ lực sắp xếp lại chuyện này. Bây giờ nền kinh tế thị trường bung ra rồi thành ra bà con cô bác thoải mái làm, tuy nhiên chưa thể khắc phục hết.

Năm nay chính phủ cho phép thành lập sàn đấu giá chè Việt Nam, đây là biện pháp tốt nhất để khắc phục tất cả nhược điểm của vấn đề sản xuất, vùng nguyên liệu. Người nước ngoài, tất cả các công ty có thể đến sàn đấu giá, chúng tôi sẽ cung cấp tất cả các thông tin như của Ấn Độ, Sri Lanka hay Kenya.

Sau một thời gian chúng tôi đã củng cố phát triển lại, hiện nay diện tích đã lên 135 nghìn ha rồi. Nguyên liệu đã đáp ứng 2/3 công suất các nhà máy rồi. Nếu tiếp tục tăng cao trong năm nay thì sẽ đảm bảo đủ nguyên liệu cho các nhà máy. Có khoảng 6 triệu dân sống trong vùng chè, số người làm chè hoặc tham gia các lãnh vực liên quan cũng tới 2 triệu người.

Nam Nguyên: Thưa ông vấn đề chất lượng không bảo đảm vì chạy theo hái búp non bán thật nhanh, chuyện này thực tế thế nào?

Ông Nguyễn Kim Phong: Sau đại hội Hiệp Hội Chè lần thứ 3 ở Đà Lạt chúng tôi đã tổ chức giới thiệu, khẳng định lại toàn bộ sản xuất đảm bảo chè sạch, chè vì sức khoẻ con người. Vấn đề này cũng đang dần dần được khắc phục.

Nam Nguyên: Thưa ông, như thế là có vạch ra một hướng đi để tiến tới phát triển bền vững hay không?

Ông Nguyễn Kim Phong: Hướng phát triển của ngành chè Việt Nam là đưa công nghệ sinh học công nghệ mới của các nước vào. Sau nữa là những tiến bộ và kinh nghiệm nhiều năm của ngành chè Việt Nam, chúng tôi phải phát triển chè hữu cơ, vì vừa có thể đảm bảo môi trường mà vẫn đảm bảo cuộc sống của người làm chè. Chăm sóc chè theo công nghệ sinh học thì sẽ vượt qua những khó khăn.

Nam Nguyên: Những điều ông nói, đến nay đã thực hiện được những gì một cách cụ thể ?

Ông Nguyễn Kim Phong: Chúng tôi đã triển khai rất tích cực ở các hợp tác xã, các công ty các nhà máy. Giữa công nghiệp và nông nghiệp phối hợp chặt chẽ với nhau để khắc phục chuyện này.

Nam Nguyên: Thưa ông trước kia đã xảy ra nhiều vụ chè mà người nông dân khóc bên cây chè. Thu hoạch không đủ chi phí và công lao động, chưa nói đến lợi nhuận. Tình trạng này sẽ không quay lại với họ, thưa ông?

Ông Nguyễn Kim Phong: Bây giờ khá lắm rồi, khác rồi. Năm nay giá nguyên liệu đầu vụ này giá lên hai ngàn rưởi đồng /kg thậm chí có nơi ba nghìn, bốn nghìn. Lợi ích cho người trồng chè đã có sự tốt đẹp.

Nam Nguyên: Nhưng thưa ông có còn bấp bênh hay không, đó là không quay lại tình trạng hồi trước?

Điều này do cả một hệ thống một quá trình làm, sự phối hợp giữa nông nghiệp và công nghiệp. Chúng tôi đang xây dựng mô hình ‘nhà máy của nông dân, nông dân có nhà máy’. Quyền lợi của người trồng chè, người chế biến chè và người tiêu thụ, nếu gắn bó có trách nhiệm với nhau, thì tôi tin rằng mô hình này sẽ khắc phục cơ bản những khó khăn.

Ông Nguyễn Kim Phong: Điều này do cả một hệ thống một quá trình làm, sự phối hợp giữa nông nghiệp và công nghiệp. Chúng tôi đang xây dựng mô hình ‘nhà máy của nông dân, nông dân có nhà máy’. Quyền lợi của người trồng chè, người chế biến chè và người tiêu thụ, nếu gắn bó có trách nhiệm với nhau, thì tôi tin rằng mô hình này sẽ khắc phục cơ bản những khó khăn.

Nam Nguyên: Thưa ông theo thông tin mới nhất thì tổng lượng xuất khẩu 80% là chè nguyên liệu. Tại sao đã qua nhiều năm rồi mà ngành chè vẫn chưa phát triển được chè thành phẩm để có giá cao hơn. Thật ra ngành chè vướng những khó khăn gì?

Ông Nguyễn Kim Phong: Ông thừa biết rằng, các nước mua chè theo phương châm thành phẩm của chúng tôi là nguyên liệu của họ. Họ mua về đóng gói 50gr, 100gr, 1kg, còn các nước bán đều đóng hàng theo dạng 30kg, 40kg, 50kg và chỉ xuất một phần nào đó chè đóng gói sẵn với bao bì.

Thưa ông nước nào cũng xuất như vậy, nó phụ thuộc vận chuyển, đóng gói có bao bì thì vận chuyển rất tốn kém. Thưa ông, người ta không thể mua chè 10gr, 50gr đem về Mỹ đóng gói, mà phải xuất dạng nguyên liệu để các công ty bên đóng gói và xuất ra thị trường ( với thương hiệu của họ) nước nào cũng làm thế cả.

Nam Nguyên: Thưa ông nói như thế tức là các đại gia chỉ chịu mua chè nguyên liệu của Việt Nam thôi, nếu ông làm ra chè thành phẩm như Ô Long, đã qua chế biến thì liệu có phát triển được không?

Ông Nguyễn Kim Phong: Tốt quá đi chứ, nhưng không thể một sớm một chiều được, phải có quá trình khi thị trường ổn định. Chúng tôi phải quảng cáo tốt thương hiệu của mình thì người ta mới mua. Các nước người ta chưa hiểu mình thì chưa mua được. Nước nào cũng vậy thôi, phải có quá trình.

Hiện nay chúng tôi đã xây dựng được thương hiệu Trà Việt, chè quốc gia thương hiệu Việt Nam. Chúng tôi đã đăng ký theo hiệp ước Madrid, ở Mỹ chúng tôi cũng làm rồi, khi nào người ta quen với thương hiệu Việt Nam thì mới mua được, bây giờ còn mới quá.

Nam Nguyên: Nghiã là phải bước đi từ từ thôi?

Ông Nguyễn Kim Phong: Vâng, bằng mọi con đường chúng tôi làm sao cho có lợi, đảm bảo được cuộc sống cho nông dân thì chúng tôi vẫn phải làm thôi. Thứ hai nữa là kinh doanh phát triển lên thì vẫn tốt.

Nam Nguyên: Cảm ơn ông Nguyễn Kim Phong về thì giờ ông dành cho đài chúng tôi.

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

Xem toàn trang