Б б с йоллиған хәвиригә демократийә синаққа дуч кәлди дәп мавзу қойған болса, "нюйорк вақит гезити" иранда йүз бәргән намайишни тәсвирләп: "бир тәрәптин лүкчәк һөкүмәт оқ атти, бир тәрәптин намайишчи яшлар тор битидә қисқа учур тарқатти," дәп көрсәтти.

Униңдин қалсила иранда тор бәтләр мәйдани сода - Тиҗарәт учурлири тарқитиш мәйданила булуп қалмастин, тор бәтләр мәйдани намайишчиларниң қолида җамаәт пикрини тизгинләшкә қарши турушниң қоралиға айланди.

Һазирғичә йәр шарида 25 дөләт тор бәтлиригә шаллаш үскүнилири орнатти. Булупму иран билән хитай бу ишта алдиға үтүп кәтти. Тор битини қандақ башқуруш тоғрисида хитай, иранға әқил өгәткән. 2003‏ - Йилидин башлап иран һөкүмити бу саһәдә хитайниң тәҗрибисини өгинишкә башлиған. Ирандиму, хитайдиму һөкүмәтниң үстидә туридиған рәһбәрлири болиду. Бирақ иран көп партийилик түзүмни йолға қойған булуп, дөләт рәһбәрлири сайлам риқабити арқилиқ сайлиниду. Хитайда болса һәммиси партийиниң ирадиси арқилиқ көрситип берилиду. Иранда сайлам җәрянида чакинилиқ көрүлди, лекин һөкүмәт етирап қилди. Йүзәки болсиму тәкшүрмәкчи болушти. Хитайда болса һәммә иш қара пәрдиниң арқисида беҗирилиду.

Иран, шималий корийә, хитай дөләтлири өз ‏- Ара мунасивәтләрдә һәргиз бир - Бирини чәткә қақмайду. Өз ‏ - Ара бир - Бирини йөләш, бир - Биридин пайдилинишниң характери охшаш.

1979‏ - Йили иран ислам инқилаби ғәлибә қилип һазирғичә, ‏ - Дәп көрсәтти бүйүк ира тор бити,‏ - Хитай дөлити, иран үчүн ейтқанда мунтизим һәрбий қурал - Ярақ вә оқ дориниң келиш мәнбийи булуп кәлди. Хитай һакимийити иран арқилиқ талибанларға һәрбий қурал - Ярақ йәткүзүп беридиған дөләттур. Җүмлидин йәрдин һаваға қоюп берилидиған ракита, аптумат, кичик шәкиллик ракита, дол ракетаси, гранат вә минамйот, хилму - Хил партлитиш үскүнилири, хитайниң қолидин иран арқилиқ талибанларниң қолиға йәткүзүлүп турди. 1986‏ - Йилидин 1996‏ - Йилиғичә хитай енергийигә муһтаҗ булуп қалғанда, хитай билән иран һәрбий қурал - Ярақларни енергийигә алмаштуруш бойичә келишим һасил қилди.

Хитай, бихәтәрлик комитетида вә башқа хәлқара сорунларда иранни қоллайду вә қоғдайду. Иран хитайниң қолида бир тал қарт. Шуңа иран мәсилисини һәл қилиш, аввал хитайға бағлиқ амилларни яки иранда рол ойнаватқан хитай амилини бир тәрәп қилиш дегәнликтур.

Һәммидин еғири шу болдики, бу қетим 16яшлиқ нида ханим иранда демократийә үчүн намайишқа чиққанда оқ тигип яшлиқ баһаридин айрилди, ислам дөлити һесабланған иран вә даириләр бу қизниң намизини чүшүрүшкә ‏ - Шеһитгалиққа елип чиқишқа рухсәт қилмиди. Ким өгәтти, бу ишни иранға ким өгәтти? еһтимал дөлитидә шундақ иш болса җәсәт көтүрүп намайиш қилидиған хитайлар өгәткән болса керәк. Шишуда намайиш партлиғанда пуқралар җәсәтни қоғдап сақчиларға қаршилиқ көрсәтти, сақчилар җәсәтни талишип пуқраларға һуҗум қилди. Хитай билән иран икки дөләтниң пәрқи нәдә?

Пикир - Қарашлириңизни оттуриға қойуң

Пикир - Байанлириңиз тор башқурғучиси тәрипидин тәстиқлиниши керәк болуп, тор бәттә шу заман елан қилинмайду. Бир аз вақиттин кейин, пикир - Байанлириңизниң тәстиқланған йаки тәстиқланмиғанлиқини қайта тәкшүрүп көрүшигизни сораймиз. Пикир - Қарашлириңизни төвәндики җәдвәл арқилиқ, уйғур кона йезиқи бойичә йоллийалайсиз.

Исим (ихтийар)

Шәһәр (ихтийар)

Пикир - Қарашлириңиз