1. Сәвәбкә келәйлуқ, хитай тәтәйгә басқунчилиқ қилиш " биз бу гәпкә ишинишкә амалсиз қалдуқ, чүнки, уйғур ишләмчиләр ақ көңүл, ишчан деһқан балилири болуп, уларниң ундақ пәскәш ишни қилиши мумкин әмәс" дәп көрсәтти бир нәпәр уйғүр йигит.

2. Сәвәбкә кәлсәк. Хитай ишчиларниң риқабәт еңдин пәйда болған өчмәнлик бу қетимқи вәқәниң партлишиға сәвәб болди, дейилди. Тамамән хата! чүнки, хитайниң гуаңдуң өлкиси, шинҗин шәһири қатарлиқ аввал бейиған өлкә, шәһәрләрдә хитай пуқралири 5 миң йүәндин төвән маашқа ишлимәйду. Ичкири хитайға мәҗбурий йөткәп келингән уйғур ишләмчиләр айлиқи ‏4, 5 йүз йүән алаламду, йоқ? уйғур ишләмчиләр мааш тәләп қилғанда һәтта, мочәнлик пулни йүзигә етип" тохтам түзгәндә саңа беридиған пулни берип болған идуқ" дейишти хитай" лавбәнләр". Хитай пуқралири башқа ички ишларни билмигәндиму, уйғур ишләмчиләрниң 4, 5 йүз йүән маашму  алалмайдиғанлиқини, бундақ маашқа өзлириниң һәргизму ишлимәйдиғанлиқини яхши билиду. Шуңа хитай ишчилар уйғур ишләмчиләргә риқабәт елан қилди дегән гәп пут терәп туралмайду.

3. Хитай пуқралириниң қозғулуп уйғурларни калтәк билән уруп өлтүрүшигә кәлсәк, хитай бу милләт җаниҗан мәнпәәтигә берип тақалмиғичә қозғилип чиқмайдиған бир милләттур. "Тәтәйчаққа басқунчилиқ қилиш" төһмитиму, хитай пуқралириниң қозғилип чиқишиға сәвәб болалмайду. Хитай миллити җүрәтсиз милләттур. Ундақта бу қетим қозғилип чиққан кишиләр ким? аввал ким қол салди? дегән мәсилә һалқилиқ мәсилидур. Уйғур ишләмчиләр хитай ишчиларниң ятиқиға бастуруп кирди дегән гәп оттуриға чиқмиди, әксичә калтәк көтүргән аталмиш "хитай ишчилар" уйғур ишләмчиләрниң ятиқиға кечә саәт 12 йеримда бесип кирди.

Сәвәби немә? "хитай шсчилар" калтәкләрни қачан тәййарлап қойған иди? ятақтин қечип уйғүрларкочиға чиққанда, 15 хитай, 20 хитай бир уйғурни ариға иелип калтәклиди. Уйғурларниң идийиви, тәшкили тәййарлиқи йоқ иди, дәрһал тәшкиллинәлмиди. Хитай калтәкчиләр тәшкиллик, пиланлиқ һәрикәт қилди, һәтта уйғурлар җан үзүп мидирлаштин тохтап қалсиму калтәклиди.

Бу калтәкчиләр кимләр? өткән йили лихасаниң кочилирида һәрбий кийимини селиветип пуқрачә кийингән һәрбийләр тибәтләрни калтәклигән. Далай лама шуңа "хитай һөкүмити өзи тәшкилләп өзи ойниған сияси оюн" дегән иди. 1997‏ - Йили 2‏ - Айниң 5‏ - Күни қорал - Ярақни уйғурларниң тартип елишидин әнсиригән хитай һөкүмити или инқилабини бастурғанда калтәк билән әскири қисимларни ишқа салған.

Сияси бюруниң әзаси ваң лечүән бу һәрикәтни қандақ пиланлиди, сияси бюруниң һәйәт әзаси гуаңдуң өлкисиниң секритари ваң яң бу һәрикәтни қандақ орунлаштурди?

Ваң лечүән узундин бери, уйғурниң сияси тәшкилатлири хәлқара җәмийәттә бир ишни вуҗутқа чиқарған һаман инкас қайтурушқа адәтләнди. Косрап вәқәсидә оқ чиқирип 18 нәпәр уйғурни етип өлтүрүп инкас қайтурди. Өткән йили үрүмчидә бигунаһ 5 нәпәр уйғурни етип өлтүрүп инкас қайтурди. Бу қетим гуаңдуң вәқәси арқилиқ ваң лечүән йәнә немә ишқа инкас қайтурди?

2009‏ - Йили 5‏ - Айниң 21‏ - Күни дуня уйғур қурултийиниң 3‏ - Нөвәтлик йиғини вашингтонда чақирилди. Дөләт мәҗилисиниң 6 нәпәр әзаси буйиғинда тәбрик сөзи сөзлиди.

Шу күни президент обама уйғурлар тоғрисида икки шиңгил сөз қилди. Арқидинла гүәнтанамо түрмисидин қоюп берилгән 4 нәпәр уйғур бермуда дөлитигә орунлаштурулуп, бу мәсилә дуняви ахбаратниң қизиқ темисиға айланди ... Америкиниң әскири қисимлири ирақтин чекинип афғанистанға йәткүзүшкә башлиди ... Қозуқниң үстигә олтуруп қалдиңму! ваң лечүән!

Йәнә көрүң! 2009‏ - Йили 6‏ - Айниң 22‏ - Күни мәзкур радиониң хәвәр қилишиға асасланғанда, америка дөләт мудапиә министирлиқиниң юқири дәриҗилик сөһбәт вәкилләр өмики, бейҗиңда америка билән хитай икки дөләтниң һәрбий ишлар сөһбитигә алақидар сөһбәт өткүзгәндә, сөһбәттә уйғурлар мәсилисиниң оттуриға қоюлуши тоғрисида хәлқара мәтбуатларниң хәвәр тарқатқанлиқини тилға алди. Немә иш болди? бу иш америка, хитай икки дөләт оттурисидики ишқу? ваң лечүәнниң инкас қайтуруши зөрүр булуп қалдиму!

Ваң лечүән җанаблири! америка билән хитай оттурисида һәрбий ишларға аит сөһбәт 22‏ - Күни бейҗиңда башланди, това дәймән. Һеч немидин, һеч немә йоқ, шяңгаң сумруғ телевизийә истансиси 6‏ - Айниң 23‏ - Күни ялта йиғини, москва йиғини, һәтта 1989‏ - Йилии горбачиф билән өткүзүлгән диң шиявпиң сөһбитиниң сүрәтлик хәвирини көрсәтти. Һәйранмән. Бу йиғинларниң һәммси тарихи йосунда уйғурларға мунасивәтлик иди. Шуңа ваң лечүән чечилип қалдиму!

Гуаңдуңда уйғурни калтәкләп өлтүргили болиду, шу арқилиқ юқириқи вәзийәткә инкас қайтурғили болиду дәп ойлап қалдиму! лекин тарихи һәқиқәтни, пүтүнсири бир милләт уйғурларни калтәкләп юқатқили болмайду, ваң лечүән әпәнди!

Пикир - Қарашлириңизни оттуриға қойуң

Пикир - Байанлириңиз тор башқурғучиси тәрипидин тәстиқлиниши керәк болуп, тор бәттә шу заман елан қилинмайду. Бир аз вақиттин кейин, пикир - Байанлириңизниң тәстиқланған йаки тәстиқланмиғанлиқини қайта тәкшүрүп көрүшигизни сораймиз. Пикир - Қарашлириңизни төвәндики җәдвәл арқилиқ, уйғур кона йезиқи бойичә йоллийалайсиз.

Исим (ихтийар)

Шәһәр (ихтийар)

Пикир - Қарашлириңиз