Bügünki künge kelgende, eydiz wirusi ürümchide zeherlik chékimlik chekküchiler, qalaymiqan jinsiy paaliyiti bar kishiler, turmushi qalaymiqan kishiler we ularning jöriliri arisidila emes, belki normal sheher ahaliliri, turmushi tertiplik kishiler topi, hamildar anilar, oqughuchilar, yashanghanlar qatarliq adettiki kishiler topi arisidimu bayqalmaqta, mana bu eydiz wirusining neqeder keng dairide tarqiliwatqanliqining jiddiy signali, halbuki ürümchidiki eydizge yéqin yashawatqan uyghurlarning özi yashawatqan muhittiki eydiz weziyitidin xewersizliqi, kishini téximu endishige salidu.

Ürümchi sheherlik sehiye dairilirining ürümchi eydiz yuqum ehwali heqqidiki doklattin ashkarilinishiche, 2008 - Yilda ürümchidiki tizimgha élinghan eydiz yuqumdarliri 1087 neperge yetken bolup buning bilen uyghur élide melum bolghan eydiz yuqumdarliri 25615 gha yetken. Uyghur élidiki emeliy yuqumlanghuchilar sanini chiqirish üchün bu sanni alte hessileshke toghra kélidu.

Istatistikiliq melumatlargha qarighanda ürümchining eydiz yuqum ehwali yenila éghir bolmaqta yeni ürümchidiki eydizler uyghur élidiki eydiz yuqumdarlirining 34.5% Tini teshkil qilidu. Sehiye tarmaqlirining ashkarlishiche, uyghur élida jümlidin ürümchide eydiz wirusining hujum nishani yeni eydiz yuqturuwalghuchilar asasen 20 yashtin 39 yashqiche bolghanlar bolup, yuqumlanghuchilar ichide zeherlik chékimlik chekküchiler 78% tin yuqiri. Qan arqiliq yuqumlanghanlar 83% ke yéqin.

Bu yuqum ehwali heqqidiki yéngi istatistikilardin melum bolghan yene bir xeterlik ehwal, eydizning ayallar arisida hemde adettiki kishiler arisida téz tarqiliwatqanliqidur. Shundaqla eydiz tarqilish yollirining burunqidek peqet zeher chekküchiler arisida shipirish yingnisini qalaymiqan ishlitish yaki qalaymiqan jinsiy munasiwet qilish yolliri bilenla emes belki, barghanche murekkepliship qan we bashqa yollar bilenmu aile kishiliri arisida tarqiliwatqanliqidindur. Bu uyghur élide eydiz yamrishining yuqiri sürette kétiwatqanliqini körsitidu.

Ürümchi sehiye dairilirining eydiz yuqum ehwali heqqidiki yilliq doklatida körsitishiche, ürümchide tizimgha élinghan eydiz yuqumdarlirining köp sandikisining hayat paaliyiti késellik ehwali heqqide iz qoghlashqa ilajisiz bolghanliqtin bu ürümchige taralghan eydizler topining qaysi jaylarda, qandaq waqtta qandaq yene qandaq wasitiler bilen özidin bashqilargha yuqturuwatqanliqidin xewersiz iken.

Démek eydiz wirusi ürümchi kishiliri arisida, her bir qéri - Yash, qiz - Oghullargha yéqin turmaqta.

Töt milyonche ademler qaynimida eydizdin ibaret bu waba, bixaraman kéngeymekte, bolupmu insanlarning paaliyiti köprek ammiwi sorunlar, par muncha, uwulash öyi, layaqetsiz shexsiy doxturxanilar, qalaymiqan bezmixana qatarliq jaylarda eydiz téximu aktip heriket qilmaqta.
 
Ürümchidiki melum hordaqxanida yéngi xizmetke kirgen bir mulazim qiz bilen ötküzgen téléfon söhbitimiz, ürümchi kishilirige shundaqla uyghurlargha eydiz heqqidiki terbiye teshwiqat salmiqini yenimu ashurush, aldini élish charilirini zor küch bilen téximu mukemmelleshtürüshning intayin zörür hem texirsizlikidin signal bolalaydu dep ishinimiz.

Melum bolghandek gerche uyghur éli pütün xitay boyiche eydizning yamrishi eng téz boliwatqan rayon bolup kéliwatqan bolsimu, uyghur élide türlük sewebler tüpeylidin eydizdin mudapielinish heqqidiki teshwiqat, telim - Terbiye salmiqi intayin yétersiz turmaqta.

Bolupmu uyghur til yéziqidiki bu xil eydizning aldini élish matériyalliri téximu kemchil, uyghurlarning eydizge munasiwetlik uchur igilesh menbeliri bekmu cheklik, shu sewblerdin köp sandiki uyghurlar özlirining eydizge qanchilik yéqinda turuwatqanliqinimu angqiralmaywatmaqta, mana uyghurlardiki eydizge bolghan mudapielinish teyyarliqining ajizliqi, eydizning yenimu küchiyip yawuzlarche hujum qilishigha purset hazirlimaqta.

Pikir - Qarashliringizni otturigha qoyung

Pikir - Bayanliringiz tor bashqurghuchisi teripidin testiqlinishi kérek bolup, tor bette shu zaman élan qilinmaydu. Bir az waqittin kéyin, pikir - Bayanliringizning testiqlanghan yaki testiqlanmighanliqini qayta tekshürüp körüshigizni soraymiz. Pikir - Qarashliringizni töwendiki jedwel arqiliq, uyghur kona yéziqi boyiche yolliyalaysiz.

Isim (ixtiyar)

Sheher (ixtiyar)

Pikir - Qarashliringiz