Xitay metbuatliri weqede gerche 2 neper uyghurning öltürülgenlikini qeyt qilghan bolsimu, emma közetküchiler neq meydan körünüshi chüshürülgen sin alghu léntilirida ölgenler sanining 2 ademdin xéli köp ikenlikini mölcherlimekte.

Sin alghu léntisidiki körünüshlerdin nechche minglighan xitay hujumchilirining uyghurlarni qoghlap yürüp, tömür toqmaq, kaltekler bilen urup yiqitqan ehwali, hujumchilarning " ölgüche urunglar"!, " midirlawatidu, téxi jéni barken urup öltüriwétinglar! " dégen waqirash - Jaqirashlirini éniq anglashqa bolatti.

Échinishliq bu körünüshler, bolupmu xitaylarning uyghurlargha bolghan öchmenlik ghezep - Nepriti, ikki millet otturisidiki milliy ziddiyetning qanchilik derijide küchiyiwatqanliqini ipadileytti.

Bu weqe yüz bergendin kéyin, yalghuz uyghur jamaiti we chetellerde uyghurlarning siyasiy we kishilik hoquqi üchün paaliyet élip bériwatqan uyghur teshkilatlirining naraziliqini qozghapla qalmay, belki xitay démokratliriningmu ghezep - Nepritini qozghidi. Amérikida paaliyet élip bériwatqan " xitay puqralar küchi " teshkilatining prézidénti, xitay démokratchisi yang jyenli, uyghur ishchilarning qanliq hujumgha uchrash weqesi heqqide tunji qétim resmiy bayanat élan qildi.
Eskertish:   bu sin - Alghu filimi www.ireport.com Din élinghan. Neshiryat hoquqi www.ireport.com Ning. Mezmuni we körünüshlerning tepsilatigha RFA ning mesuliyiti yoq.

Yang jyenli bayanatida, " men méning millitimdin bolghan qérindashlirimning, kishini seskendüridighan derijide peyda qilghan bu xil zorawanliq qilmishi üchün, barliq uyghur dostlirimdin epu soraymen. Milli ziddiyet peyda qilghuchilar her qandaq sharaitta choqum qattiq qolluq bilen bir terep qilinishi kérek," dédi.

Uyghurlarning hujumgha uchrash weqesi munasiwiti bilen bayanat élan qilghan yang jyenli radiomizning ziyaritini qobul qilip mundaq deydu ": bu toqunush birlirining zawutta xizmet qiliwatqan uyghur yashliri xitay qizigha basqunchiliq qilghan dep tarqatqan pitne - Pasiti tüpeyli meydangha kelgen, emma biz buningdin shuni éniq körüwalalaymizki, xitay kommunst partiyisining uzun müddettin buyan peyda qilghan milly ziddiyet toqunushi, xitay bolmighan az sanliq milletlerge qaratqan basturmichiliq, zorawanliq zulumliri xitay millitide uyghurlargha qarita intayin selbiy qarashlarni peyda qilghan bolup, bu weqe del mushu xil sewebdin meydangha kelgen.

Yang jyenli yene, "men bu weqening sadir bolushi tüpeyli aldi bilen pötkül uyghurlargha hésdashliq bildürimen we zulum astida qalghan, adil bolmighan siyasetning qurbanigha aylanghan uyghurlar üchün échinimen, emma bu biz xitay milliti peyda qilghan ziddiyet emes. Bu tamamen xitay kommunst partiyisi keltürüp chiqarghan ziddiyet, lékin biz xitaylar shuni éniq tonushimiz kérekki, nöwette uyghurlar üstidin yürgüzülüwatqan siyasette nahayiti éghir derijide mesile mewjüt. Buning bilen birge yene bir nuqtinimu tekitleshke toghra kéliduki, her ikki millet üzlüksiz türde xitay kommunst hakimyitining milliy siyasitining qurbanigha aylanmaqta. Méningche halqiliq muhim nuqta bu ikki milletning bir - Birini yaxshi chüshinishide, bir - Birini chüshenmigen ikki milletning düshmenliship qélishi tolimu asan. Shunga ikki millet barliq ziddiyet we öchmenliklerni qayrip qoyghanda andin kelgüsidin ümid kütkili bolidu," deydu.

Xitay démokrati yang jyenli, xitay hökümitining uyghurlargha éghir aqiwet élip kelgen bu qanliq weqe toghrisida éniq ipade bildürmesliktek mesuliyetsizliki toghrisida toxtilip yene mundaq deydu: " elwette xitay kommunst partiyisi bu hadisining intayin éghir bir mesile ikenlikini tonuydu. Uning üstige bu weqe milliy ziddiyetni kücheytish üchün qesten oydurulghan ptne - Pasat tüpeyli sadir bolghanliqi üchün, amal bar buni bésiqturwétishqa urunidu, chunki bu weqe xitay hakimyiitining téximu éghir derijidiki setchiliklirining ashkarilinip kétishige yol achidu, shunga hökümet barliq wastlirini ishqa sélip weqening mahiyitini yoshurushqa tirishidu. Bumu ularning yolgha qoyuwatqan siyasiytining bir qismi hésablinidu."

Yang jyenli 1989 ‏ - Yildiki tyenenmin oqughuchilar herikitige qatnashqan oqughuchilar rehberlirining biri bolup, oqughuchilar herikiti xitay hökümiti teripidin qanliq basturulghandin kéyin, u amérikigha kélip yashashqa mejbur bolghan. Yang jyenli amérikidiki mezgilide amérikining eng dangliq uniwérsitéti hésablanghan xarward uniwérsitétining tetqiqatchisi bolup xizmet ishligen. U, 2004 ‏ - Yili 4 ‏ - Ayda xitaygha barghanda xitay hökümiti uni jasosluq paaliyiti bilen shughullanghan shuningdek xitaygha qanunsiz kirgen dégen jinayet bilen qolgha élip 5 yilliq qamaq jazasigha höküm qilghan idi.

Amérika dölet mejlisining 119 neper ezasi, amérika prézidénti jorj bushqa xet yézip, uningdin xitay dölet reisi xu jintaw bilen körüshkende amérika puqrasi xitay démokratiye paaliyetchisi yang jyenlini türmidin qoyup bérishni otturigha qoyushni telep qilghan idi.

Xitay hökümiti 2007 ‏ - Yili yang jyenlini türmidin qoyup bergendin kéyin, u amérikigha qaytip kélip, üzlüksiz türde xitayni démokratiyileshtürüsh paaliyiti bilen shughullanmaqta we uyghurlarning siyasiy hoquqi üchün paaliyet élip bériwatqan uyghur teshkilatlirining paaliyetlirini qollap kelmekte.

Pikir - Qarashliringizni otturigha qoyung

Pikir - Bayanliringiz tor bashqurghuchisi teripidin testiqlinishi kérek bolup, tor bette shu zaman élan qilinmaydu. Bir az waqittin kéyin, pikir - Bayanliringizning testiqlanghan yaki testiqlanmighanliqini qayta tekshürüp körüshigizni soraymiz. Pikir - Qarashliringizni töwendiki jedwel arqiliq, uyghur kona yéziqi boyiche yolliyalaysiz.

Isim (ixtiyar)

Sheher (ixtiyar)

Pikir - Qarashliringiz