Xitay démokratchiliri öz bayanida, zawuttiki xitaylarning peqetla 6 - Ayning 16 - Küni " jenubiy diyar " tor bétide élan qilinghan " 6 neper uyghur 2 neper xitay qizigha basqunchiliq qildi" dégen qutratquluq xaraktéri éghir bolghan saxta uchurghila tayinip 25 - Iyun kéchisi kolléktip halda toplinip, zawuttiki uyghur ishchilirining yatiqigha basturup kirip, kaltek - Toqmaqlar bilen uyghur ishchilirini urup yarilandurup, hetta ölüm weqesini keltürüp chiqarghanliqigha qarita özlirining qattiq epsuslinidighanliqini bildürdi.

Radiomiz uyghur bölümining ziyaritini qobul qilghan, amérikidiki xitay démokratchiliridin xongkungda chiqidighan "yönilish" zhurnilining bash muherriri jang wéygo ependi aldi bilen bu weqede ziyankeshlikke uchrighan uyghurlargha bolghan hésdashliqini bildürüp, bir insan bolush süpiti bilen adem urushqa qatnashqan xitay ishchilirining bu xil insan qélipidin chiqqan yawuzluqini özining qobul qilalmaydighanliqini ipadilidi.

Jang wéygo ependi bu weqening kélip chiqishida, xitay kommunist hökümiti yéqinqi 30 yildin buyan xitay yashlirigha singdürüwatqan " chong xitaychiliq" idiyisi bilen bille, ichkiri xitay ölkiliride, xitayning hökümet axbarat wastilirida milliy barawerlik telep qilghan uyghurlarni "milli bölgünchi", "térrorchi", " döletni parchilashqa urunghan " dep teshwiq qilsa, tirikchilik ghémide ichkiri xitay ölkiliride yashashqa mejbur boluwatqan uyghurlarni " oghri", "yanchuqchi" dégenge oxshash haqaretlik nam bilen atap, xitay xelqige uyghurlar toghriliq tetür teshwiqat yürgüzüp milliy mesilini ötkürleshtürüwetti dep qarap, aldi bilen xitay hökümitining buxil weqelerning kélip chiqishidiki mesuliyiti sürüshtürülüshi kéreklikini tekitlidi.


Jang wéygo ependi bu weqening yüz bérishide xitay kommunist hökümitining tetür teshwiqatidin bashqa yene, xitay millitining tarixtin buyan shekillengen öz xaraktéridiki özidin bashqa milletlerni kemsitishtek pisxik amil seweb bolghan dep qaraydighanlighini bayan qildi.

Jang wéygo ependi, bu qétimliq qanliq weqediki xitay ishchilirini bu qeder rehimsiz qiliwetken seweb, xitay kommunist hökümitining 60 yildin buyan élip barghan sinipiy küresh terbiyisi, xitay millitide eslidinla ajiz bolghan diniy étiqadning susluqi we xitayda bu yillarda téximu kücheygen shexsiyetchilik hemde nöwette dunya miqyasida partlighan iqtisadi böhran sharaitida, xitaydiki ishsizliq nisbitining éship bérishi qatarliqlardur dep körsetti.

Jang wéygo ependi yene, xitay hökümiti hazir yürgüzüwatqan uyghur ishchilirini xitay ölkilirige yötkeshning emeliyette, xitayning tang sulalisi dewridin qalghan assimilyatsiye siyasitining dawami ikenlikini, xitay démokratchilirining bu qilmishni eyiblishi kéreklikini tekitlidi.

Jang wéygo ependi sözining axirida, xitay hökümiti élip bériwatqan bu xil tengsizlik siyasitining axirqi hésabta xitayning özini halaketke élip baridighanliqini tekitlep, xitay ziyaliylirini bu ishqa nisbeten segek pozitsiyide bolup, xitay hökümitini bu xil insaniyetke apet élip kélidighan qilmishtin tosushqa chaqirdi.

Pikir - Qarashliringizni otturigha qoyung

Pikir - Bayanliringiz tor bashqurghuchisi teripidin testiqlinishi kérek bolup, tor bette shu zaman élan qilinmaydu. Bir az waqittin kéyin, pikir - Bayanliringizning testiqlanghan yaki testiqlanmighanliqini qayta tekshürüp körüshigizni soraymiz. Pikir - Qarashliringizni töwendiki jedwel arqiliq, uyghur kona yéziqi boyiche yolliyalaysiz.

Isim (ixtiyar)

Sheher (ixtiyar)

Pikir - Qarashliringiz