Шаңхәй уйғур тиҗарәтчилириниң гуаңдуң вәқәси тоғрисида нур бәкригә мураҗити

2009-07-01

Гуаңдуңда йүз бәргән 26 - Июн вәқәсигә һазирға қәдәр гуаңдуң өлкилик һөкүмәт вә мәркизи һөкүмәт ипадә билдүрди. Әмма уйғур районлуқ һөкүмәт һазирғичә сүкүт қилмақта. Муқимлиқ һәққидә һәр вақит тез инкас қайтуруп келиватқан нур бәкри 2 уйғурниң өлүми вә 118 уйғурниң яриланғанлиқи вәқәсигә бир еғизму инкас қайтурмиди.

video.sohu.com Дин елинди.

video.sohu.com Дин елинған бу сүрәттә, бир уйғур қиз ишчиниң ундин артуқ хитай ишчилири тәрипидин рәһимсизләрчә калтәклинип, еғир зәхимлинип, өлүк һаләттә ятқан көрүнүши.


Бу әһвал вәтән ичидики уйғурлар арисида күчлүк наразилиқ пәйда қилмақта. Бүгүн шаңхәйдә тиҗарәт қиливатқан бир түркүм уйғурлар гуаңдуң вәқәси һәққидә нур бәкригә хәт язған.

Шаңхәйдики уйғур тиҗарәтчиләрниң қаришичә, вәқәгә әң җиддий көңүл бөлүши керәк болған тәрәп уйғур районлуқ һөкүмәт, җүмлидин, уйғурларниң вәкили қилип тәйинләнгән нур бәкри болуши керәк. Чүнки аталмиш ешинча әмгәк күчлирини хитайға орунлаштуруш нур бәкриниң иҗраси.

Шаңхәйдики уйғур тиҗарәтчиләр, нур бәкридин алди билән гуаңдуң вәқәсиниң тәпсилатини уйғур хәлқиғә толуқ вә тоғра ашкарилишини؛ гуаңдуң һөкүмитидин қатилларни толуқ тутуш вә қаттиқ җазалашни тәләп қилишини؛ буниң билән биллә вәқәдә зиянкәшликкә учриған уйғур ишчиларни уйғур районида ишқа орунлаштурушни тәләп қилған.

Әскәртиш:   бу син - Алғу филими www.ireport.com Дин елинған. Нәширят һоқуқи www.ireport.com Ниң. Мәзмуни вә көрүнүшләрниң тәпсилатиға RFA ниң мәсулийити йоқ.

Нөвәттә уйғурлар гуаңдуң һөкүмитиниң вәқәни бир тәрәп қилиш сүритидин нарази؛ һәтта вәқәни адил бир тәрәп қилиш нийити сәммий әмәс дәп қаримақта. Шаңхәйдики уйғур тиҗарәтчиләрниң қаришичә, әгәр һөкүмәт тәрәп сәмимий болған болса, вәқәгә алақидар ялғуз бир кишини йәни ялған хәвәр тарқатқучини қолға елиш биләнла купайә қилмиған, вәқәдә зораванлиқ қилғанлардин аз дегәндә 200 кишини тутқун қилған болатти.

Нур бәкри муқимлиқниң муһимлиқини һәммидин көп тәкитләп кәлмәктә. Әмма униң бу қетимқи вәқәдә шук турувелиши, уйғурлар арисида мундақ соалларниң оттуриға чиқишиға сәвәб болди: "нур бәкри тәкитләватқан муқимлиқ, хитай хәлқиниңла бихәтәрликини көздә тутамду яки хитайдики 56 милләтниң бири болған уйғурларниңму бихәтәрликини өз ичигә аламду? нур бәкри бир қетимлиқ матәм мурасимида бир хитай әскири үчүн көз йеши қилған иди. 2 Нәпәр ойғур ишчи төмүр калтәк билән уруп өлтүрүлгәндә, нур бәкриниң у бағри юмшақлиқи қәйәргә кәтти? "

Нөвәттә көзәткүчиләр, бу қетимқи вәқә тоғра бир тәрәп қилинмиса, болупму қатиллар җазаланмиса, бу вәқәдин хитайларниң техиму җасарәтлинидиғанлиқини, мундақ вәқәләрниң хитайдики университетларда йүз беридиғанлиқини тәхмин қилишмақта.

Йәнә бәзи көзәткүчиләр болса, әгәр хитай қатилларни җазалимиса, уйғурларниңму охшаш йолни таллап, икки уйғурниң интиқамини алидиғанлиқини йәни тәһдиткә тәһдит билән җаваб қайтуридиғанлиқини тәхмин қилишмақта.


Пикир - Қарашлириңизни оттуриға қойуң

Пикир - Байанлириңиз тор башқурғучиси тәрипидин тәстиқлиниши керәк болуп, тор бәттә шу заман елан қилинмайду. Бир аз вақиттин кейин, пикир - Байанлириңизниң тәстиқланған йаки тәстиқланмиғанлиқини қайта тәкшүрүп көрүшигизни сораймиз. Пикир - Қарашлириңизни төвәндики җәдвәл арқилиқ, уйғур кона йезиқи бойичә йоллийалайсиз.




Қораллар

Аңлаш
Авазни көчүрүш
Әвәтиш
Хәвәргә муштәри болуш
Бесиш
Бу һекайини қошувелиң

 
Radio Free Asia
2025 M Street NW, Suite 300
Washington DC 20036, USA
202-530-4900
uygweb@rfa.org