Özbékistan - Xitay tebiy gaz turubisi ikki döletni téximu yéqinlashturuwetti

2009-06-29

Xitayning muawin bash ministiri li kéchyang 28 - Iyun küni özbékistangha yétip kélip islam kérimof bilen uchrashqan. Lé kichiyang uchrishishta qilghan sözide ikki döletning munasiwitining dostane we öz -Ara ishinish asasida tereqqi qiliwatqanliqini ipade qilghan.

AFP Photo

Özbékistan prézidénti islam kerimof we shangxey 6 guruhining ezaliri.


Li kéchyang sözide yene, özbékistanning rayondiki muhim dölet ikenlikini éytip, özbékistan bilen bolghan munasiwetlerni tereqqi qildurushning xitayning tashqi siyasitide intayin muhim orunni igileydighanliqini bildürgen.

Shinxua torining xewiridin qarighanda, lé kéchyang uchrishishta xitayning özbékistanning dölet igiliki we milli musteqilliqini qoghdishigha shundaqla iqitisadini tereqqi qildurushigha yardem qilidighanliqini wede qilghan.

Melum bolghinidek, özbékistan-Xitay tebiiy gaz turubisining qurulushi hazir dawam qiliwatqan bolup, 3 milyard dollargha pütidighan özbékistan - Xitay tebiiy gaz turubisi bir yilda 30 milyard kub métir tebiiy gaz toshuyalaydiken. Anatoliye xewer agéntliqining xewiridin qarighanda, yéqinda özbékistanning paytexti tashkentte élip bérilghan 13 - Nöwetlik néfit - Tebiiy gaz yermenkiside özbek néfit gaz shirkitining birinchi muawin bashliqi shewket méjidof türkmenistanning gazini xitaygha toshush üchün yasiliwatqan bu tebiiy gaz turubisida özbékistan gaziningmu xitaygha toshulidighanliqini bayan qilghan. Emma özbékistanning xitaygha zadi qanchilik tebiiy gaz sétip béridighanliqi heqqide téxi éniq reqem bermigen.

Xitay hazir özbékistangha alahide ehmiyet bériwatqan bolup, bundin burunmu xitayning özbékistanda turushluq elchisi xun jünmu alahide söz qilip özbékistanning xitay üchün tolimu muhim ikenlikini eskertken idi. U qilghan sözide, 2008 - Yilida ikki dölet arisidiki tijaret sommisining 5.1 Milyard dollargha yetkenlikini we yéqinda bu reqemning yenimu ashidighanliqini ipade qilghan idi.

Xewerlerdin melum bolushiche, xun jün yene özbékistan bilen xitay arisida gaz turubisi qurulushidin bashqa yene, xitay we özbékstan tömür yoli qurulushiningmu hazir küntertipte ikenlikini ipade qilghan. U yene özbékistanning néfit, tebiiy gaz, toqumichiliq, qurulush, déhqanchiliq qatarliq sahelerdimu artuqchiliqlirining barliqini shunga xitay karxanichilarning özbékistangha qiziqiwatqanliqini, kelgüside bu sahelerdimu özbékistangha meblegh sélish pilanlirining barliqini ipade qilghan.

Mutexesisilerning qarishiche, xitay terepning arqa - Arqidin bundaq bayanatlarni bérishi xitayning ottura asiyaning néfitige özbékistan arqiliq érishishni pilan qiliwatqanliqidin kélip chiqqan iken.

Omumi uzumlighi 7000 kilométir musapige ige bolghan tebiiy gaz turubisining 185 kilométiri türkmenistandin, 525 kilométiri özbékistandin, 1293 kilométiri qazaqistandin ötidighan bolup, " asiya trans gaz" dep atilidighan xitay - Özbékistan ortaq qurghan shirket bu yilning axirighiche gaz turubisining birinchi qedem qurulushining pütidighanliqini, 2011 - Yilining axirida bu qurulushning pütünley pütüp ishqa chüshidighanliqini perez qiliwatqanliqini dégen.

Xitay yéqindila türkmenistan bilen 30 yilliq tebiiy gaz sétiwélish toxtamnamisge qol qoyghan idi. Emdi özbékistanningmu xitaygha tebiiy gaz sétip béridighanliqini ashkarilishini bezi xewer agéntliqliri rusiye bilen xitayning ottura asiyaning tebiiy gazigha érishish riqabitide xitayning üstünlükini igiligenlikining ipadisi dep bayan qildi.

Özbékistan tebiy gaz qurulushigha mesul xadim bolghan wiladimir atalyants, özbékistandiki hazir bar bolghan gaz turubisining rusiye we qazaqistangha, jenubiy qismining bolsa qirghizistan we tajikistangha tebiiy gaz toshuwatqanliqini eskertip, özbékistan - Xitay tebiiy gaz turubisining ishqa chüshüshi bilen özbékistanda yéngi bir sherq qorghini (ötingi) barliqqa kélidu, dégen.

Yuqiridiki awaz ulinishidin, bu heqtiki melumatimizning tepsilatini anglaysiler.


Pikir - Qarashliringizni otturigha qoyung

Pikir - Bayanliringiz tor bashqurghuchisi teripidin testiqlinishi kérek bolup, tor bette shu zaman élan qilinmaydu. Bir az waqittin kéyin, pikir - Bayanliringizning testiqlanghan yaki testiqlanmighanliqini qayta tekshürüp körüshigizni soraymiz. Pikir - Qarashliringizni töwendiki jedwel arqiliq, uyghur kona yéziqi boyiche yolliyalaysiz.





 
Radio Free Asia
2025 M Street NW, Suite 300
Washington DC 20036, USA
202-530-4900
uygweb@rfa.org