Xitay armiyisi heqqidiki köz qarashlar


2004.08.17

Nöwette, xitay azadliq armiyisining zamaniwilishishi, herbiy téxnikisi we herbiy süpiti mesilisi herbiy ishlar mutexessislerning diqqet étibarigha érishmekte.

Xitay hökümitining yéqinqi yillardin buyan buyan dölet mudapi'e xamchotini üzlüksiz türde ashurush bilen xitay azadliq armiyisining déngiz, quruqluq we hawa qisimlirini her tereptin zamaniwilashturup, dunyadiki qudretlik qoralliq küchlerning biri qilish bilen buni özining xelq'araliq siyasiy tesirini ashurushtiki muhim wasitilerning birige aylandurmaqchi boluwatqanliqi xelq'ara jem'iyetning diqqet neziridin orun alghan idi.

Melumatlargha qarighanda xitay öz dölet ichige we téshigha nisbeten azadliq armiyining jenggiwarliqining yuqiri ikenlikini teshwiq qilishqimu alahide köngül bölgen. Lékin, chet'el metbu'atliri we xitay démokratik pikir éqimigha mensup guruhlarning metbu'atlirida xitay azadliq armiyisining unchiwala jenggiwar emesliki hemde her jehettin arqida qalghan bir qoshun ikenliki heqqidiki türlük tenqidiy maqalilar delil-ispatlar asasida meydan'gha chiqmaqta.

Xitay tilidiki herbiy ishlargha a'it intérnét sehipiliridin biride élan qilin'ghan "junggo armiyisi her jehettin qalaq bir armiye" namliq maqale buning bir misali bolsa kérek?! mezkur maqalide xitay armiyisining bir qanche jehetlerdiki qalaqliqi körsitilgen.

Aptor birinchi qilip, xitay azadliq armiyisining nezeriye jehettin qalaqliqini körsitidu. Uning qarishiche؛ azadliq armiyening herbiy istratégiyilik nezeriyisi asasliqi amérikigha qaritilghan bolup, xitay yuqiri herbiy téxnika bilen urush qilish nezeriyisi jehette nahayiti ajiz hésablinidiken. Xitay gerche sowét ittipaqining herbiy nezeriylirini ögen'gen bolsimu, lékin u yenila en'eniwi herbiy taktika we nezeriye bilen cheklinip qalghan.

Maqalide körsitilishiche, junggo armiyisining tüzülmisimu qalaq bolup, junggo armiyisi sowét ittipaqining usuli boyiche polk, chong etret, ottura etret sheklidiki 6 derijige ayrilghan, bu asasliqi quruqluq armiyining tüzülmisige qaritilghan. Bu xil tüzülmining janliqliq derijisi töwen bolup hésablinidu. Xitay hawa armiyisining tüzülmisimu oxshash bolup, bu tüzülme hazirqi zaman hawa urushlirigha muwapiq kelmeydu. Maqale aptori azadliq armiyini tüzülme islahati jehette amérikidin ülge élishqa dewet qilidu.

Maqalide azadliq armiyining yene bir kemchiliki süpitide bashqurush sistémisi tilgha élin'ghan bolup, buningda xitay armiyisining bashqurush, kadirlar we arqa sep ishlirining arqida qalghanliqi sherhlinidu. Maqale aptori misal süpitide azadliq armiyide eskerlerning östürülüshi we bashqa tengsheshlerning peqet munasiwet arqiliq emelge ashidighanliqi, munasiwetning yenila muhim orunni igileydighanliqi, talantliq ademlerni ishlitishqa etiwar bérilmeydighanliqini körsitidu. Aptorning qarishiche, arqa sep ishliri izchil türde qalaq halette qalghan.

Xitay tilidiki herbiy ishlargha a'it intérnét sehipiliridin biride élan qilin'ghan "junggo armiyisi her jehettin qalaq bir armiye"namliq mezkur maqalide yene xitay azadliq armiyisining eskiriy sewiye qurulmisi jehettinmu ajiz ikenliki sherhilen'gen. Aptorning qarishiche؛ junggo armiyisining ofitsérliri gerche herbiy institutlarda terbiyilen'gen bolsimu, lékin, ular ölchemge layiq emes, peqet addiy derslerni oqush bilenla cheklen'gen bolup, ofitsér terbiyilesh islah qilinmighan. Eskerlerning qehrimanliq, ölümdin qorqmasliq rohi ajizlap ketken we ularni ilghar herbiy téxnika bilen tonushush hem kesiplishish jehetlerdin ghérib döletliri bilen sélishturghili bolmaydu. Aptorning otturigha qoyushiche؛ yene qalaqliq, qopalliq, bilimsizlik we addiyliq qatarliq tereplermu ene shu süpiti töwen ofitsérlar teripidin keltürüp chiqirilghan bolushi mumkin.

Bu maqalide yene azadliq armiyining eng chong kemchilikliridin birining herbiy eslihe jehettiki qalaqliqi körsitilgen bolup, bu quruqluq qisimlirining esliheliridila emes, belki hawa armiyisidimu ipadilinidiken.

Maqalide otturigha qoyulishiche, xitay hawa armiyisining ayropilanlirining süpet ölchemlirige yetmigenliki we xitayning awi'amatkisining bolmighanliqi shuningdek uchur, alaqe we kontrol qilish eslihelirining yaxshi emeslikimu muhim bir mesile bolup hésablinidiken.

Aptorning tekitlishiche, xitay hawa armiyisining xuddi paris qoltuqi urushidikige oxshash bir qétimda nechche ming ayropilanlarni ishqa salalishi ri'alliqtin yiraqtur.

Xitay armiyisining herbiy qoral-yaraqlirining qalaqliqi mesilisi ilgirimu otturigha qoyulghan bolup, bu köpinche hindistan, rosiye, yaponiye qatarliq eller bilen sélishturulghan idi. Hawa armiyisi, bashqurulidighan bomba, déngiz armiyisi jehetlerde xitay rusiye, hindistan qatarliq memliketlerdin köp arqida bolup, u ilghar küreshchi ayropilan we paraxotlarni hem bashqa ilghar qorallarni özi yasashqa emes belki, rusiyidin sétiwélishqa tayanmaqta. (Ümidwar)

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.