Bir junggoni parchilap tashlighan xitay kommunist partiyisi (2)


2004.08.16

Firansiyening parizh shehiride turiwatqan wu jang, jang yulu ependilerning "bir junggoni parchilap tashlighan xitay kommunist partiyisi"dégen maqaliside bayan qilinishiche, xitay kommunist partiysining 1920 - yillardiki yétekchisi chén dushu ependi élan qilghan eslimilerge asaslan'ghanda, kommunizm intérnatsi'onalining wekilige sün jongsen ependi "kommunistlar gomindanggha kirgen iken, ular chuqum gomindangning nizamnamisigha boy sunushi kérek, eger undaq qilmisa, biz ularni gomindangdin chiqiriwitimiz, eger bu mesilisde sowét ittipaqi kommunist partiysi ulargha yan bassa, biz sowét ittpaqigha qarshi turimiz" dégen, bu shertke kommunizm intirnatsi'onalining wekili qushulghan idi. Emma xitay kommunist partiyisi gomindanggha qarita ongchi, otturichi, solchi dep 3 ke ayrip mu'amile qiliwerdi. Yeni bir qisimi bilen birlishish, ikkinji birqismini üzige tartish, yene bir qismigha zerbe birish usulini qolliniwerdi. Xitay kommunist partiyisi aghzida "hemkarliq" dep atisimu, emma emiliyette hemkarlashmidi. Mesilen, "xitay kommunist partiyisi bilen gomindang partiyisining hemkarliqi" jakalinip bolghandin kiyin, xitay kommmunist partiyisining yétekchiliridin chén dushi'u ependi 9231 - yili gu'angjuda ötküzülgen 3 - nöwetlik partiye qorultéyida "gomindangni özgertip qurush" dégen pilanni otturigha qoyghan. Xitay kommunist parti'iysi 80 yil burun sowét ittipaqi kommunist partiyisining yolyuruqi buyiche ish qilip gomindanggha qarita qollan'ghan "3 ke ayrip parchilash" siyasitini, uningdin 40 yil kiyinki "medeniyet inqilabi" dégen herikettimu qollandi. Emdi bögünki kündimu yenila xongkongluqlargha qarita mushundaq 3 ke bölüp parchilash siyasitini qolliniwatidu.

"Bir junggoni parchilap tashlighan xitay kommunist partiyisi" dégen maqalide bayan qilinishiche, xitay kommunist partiyisining "shangxeyde 1927 - yili 4 - ayning 12 - küni, jangkeyshi hükümiti ishchilar tertip saqlash etritini qoralsizlandurghandin kéyin xitay kommunist partiysi bilen gomindang partiyisining hemkarlighi buzuldi" dégen teshwiqati kemkütisiz yalghanchiliq. Xubéy xelq neshriyati neshr qilghan "xitay kommunist partiyisining 80 yili'iq tarixida bolup ötken waqeler" dégen kitabta "hemkarliq"ni xitay kommunist partiyisi buzghanliqining pakitliri bayan qilin'ghan. Xitay kommunist partiyisi 1923 - yili 11 - ayning 24 - küni, 3 - nöbetlik partiye qorultéyining 1 - omumyighinida gomindang bilen hemkarlishishni qarar qilghandin kiyin, u, emiliyette "jonggo"ni parchilash bilen shughullandi. Xitayning yéqinqi zaman tarixidiki "ninggang qozghilingi" dep atalghan waqeni 1926 - yili 8 - ayda, xitay kommunist partiyisining yétekchiliridin long jawching "gomindangning küzetküchisi" dégen nam bérip qozghighan. 1926 -Yili 11 - ayda, xitay kommunist partiyisining yétekchiliridin judé, li'u beychénglar gomindang nami bilen sichu'en'ge bérip qozghilang uyushturghan. 1927 - Yili 11 - ayda, xitay kommunist partiyisining yétekchiliridin jawshiying, loyinonglarmu gomindang nami bilen shangxeyde qozghilang teshkilligen. 1927 - Yili puku portida sowét ittipaqining "lénin" namliq parixotigha qachilan'ghan kommunizm teshwiq waraqliri tépilghan. Shuningdin kiyin eyni waqittiki jonggo hükümiti bilen sowét ittipaqi hükümti otturisida munasiwet buzuldi. Shuninggha egiship "xitay kommunist partisi bilen gomindang hemkarliqi" dégen hemkarliqmu buzuldi.

Firansiyining parizh shehiride turiwatqan wu jang, jang yulu ependiler'élan qilghan "bir junggoni parchilap tashlighan xitay kommunist partiyisi"dégen maqalide bayan qilinishiche, "xitay kommunist partiyisi bilen gomindangning hemkarliqi" dep atalghan hemkarliq buzulghandin kiyin, "mawzédong tallanma eserliri"de "inqilabi baza" dep atalghan tepriqichi hökümetler hemme jayda peyda boldi. Xitaydiki derslik kitablarda hazirmu, xitay kommunist partiyesi qilche numus qilmastin turup, eyni waqitta üzi "bir pütün jonggo"ni parchilap qurghan sowét hükümiti, jinggangsen inqilabi bazisi, chégra rayon hükümiti dégen tepriqichi hakimiyetlerge medihiye uquwatidu. Maqalida bayan qilinishiche, xitay kommunist partiyisi hakimiyet qurushtin burun barliq quwluq - shumluq, héle - mikirilerni qollinip, hetta eyni wqitta yolgha quyulghan démokratiyedin paydilinip gomindangni we bir jonggoni parchilap tashlidi. Xitay kommunist partiyisi üzi hakimiyet qurghandin kiyin bolsa, yene shundaq waste qollinip xelqte démokratiye we erkinlik bolishining aldini aldi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.