Хитай һөкүмити тарихни қандақ өзгәртти? (2)


2005.04.27

Уйғур, тибәт вә моңғул шуниңдәк хәнзулар тәрипидин ассимилатсийә болуп кәткән манҗулар узун мәдәнийәт вә сиясий тарихиға игә милләтләр болуп, улар асия тарихида муһим орунға игә. Бу милләтләр қәдимки вә оттура әсирләрдә шуниңдәк йеқинқи әсирләрдә қудрәтлик империйиләрни қуруп, асия, җүмлидин дуня тарихиға муһим тәсирләрни көрсәткән болупла қалмастин бәлки, хуаңхе дәряси вадисини мәркәз қилған хитай миллитиниң һакимийәтлиригиму сиясий җәһәттин күчлүк тәсирләрни көрсәткән.

Тарихта, оттура түзләңликтики хитай дөләтлири сәддичинниң сиртидики бу милләтләрдин аҗиз болған вақитларму, һәтта уларға бойсунған вақитларму болған. У чағлардики җуңго уқуми билән бүгүнки җуңго уқуми тамамән охшимайдиған икки нәрсә.

Лекин, хитай һөкүмәт тарихчилири бу һәқиқәтни өзгәртиш билән бу милләтләрниң тарихтики дөләтлирини мустәқил дөләт,уларниң тарихини айрим тарих дәп тонумастин бәлки, уларниң дөләтлирини "җуңго мәркизи һөкүмити"гә тәвә йәрлик һакимийәтләр дегәнни тәрғип қилди. Уларниң тарихини җуңго тарихиниң бир қисими дәп қариди.

Мана бу хитай һөкүмитиниң юқирида нами аталған милләтләрниң тарихини бекитиштики түп асасий пиринсип болуп, барлиқ тарих дәрсликлири мәзкур принсиплар асасида түзиду. Буниңдин чиқип кетиш сиясий хаталиқ һесаблиниду. Америкида турушлуқ хитай мутәхәссиси доктор сав чаңчиң, моңғул тарихчиси дуғарҗаб вә уйғур тарихчиси доктор ирпан тохтийев вә қаһар баратл қатарлиқлар хитайларниң уйғур, моңғул қатарлиқ хәлқләрниң тарихлирини бурмилайдиғанлиқини көрситиду.(Үмидвар)

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.