"Gollandiyide kökbayraq ghelibe qildi"


2007-10-22
Share

Kök bayraq. UAA Photo

Yéqinqi ikki yildin béri, xitay hökümiti, medeniyet almashturush nami astida, Uyghur sen'etkarlirini chet'ellerde bolupmu yawropa sehniliride, oyun qoyushqa teshkillewatidu. Emma her qétimliq oyunda, sehnide, Uyghur sen'iti körsitilgini bilen sehne arqisida, ay yultuzluq kökbayraq bilen besh yultuzluq qizil bayraq öz ‏- ara toqunushiwatidu. Bu yil öktebirning 18 ‏-, 19 ‏-, we 20 ‏- künliri gollandiyidimu eyni ehwal yuz berdi.

Uyghur sen'iti qoghdalghan emes, aman qalghan sen'et

Xitay da'iriliri, Uyghur sen'itini jungxu'a sen'itining bir parchisi dep qaraydu, Uyghur teshkilatliri bolsa, Uyghur sen'itini öz aldigha ayrim musteqil bir milliy sen'et dep qaraydu.Xitay da'iriliri, Uyghur sen'itini, xitay kommunist hakimiyitining perwishi astida qoghdiliwatqan sen'et dep qaraydu, Uyghur teshkilatliri bolsa, Uyghur sen'itini, xitayning siya'isy boran ‏- chapqunliridin aman qalghan sen'et dep qaraydu. Xitay da'iriliri, Uyghur sen'itini tereqqi qiliwatqan sen'et dep chüshendüridu, Uyghur teshkilatliri bolsa, Uyghur sen'itini mewjutluqini qoghdash üchün küresh qiliwatqan bir sen'et dep chüshendüridu.

Mana bu sewebtin her qétimliq oyun xitay elchixaniliri bilen, Uyghur teshkilatlirini jiddiy heriketke keltüridu. Xitay terep Uyghur sen'itini sehnige élip chiqish arqiliq, özlirining az sanliq millet siyasitide mesile yoq ikenlikini, Uyghurlarning nöwettiki xitay siyasitidin memnun ikenlikini bildürmekchi bolidu we bu arqiliq, chet'ellerde küchiyip bériwatqan Uyghur pa'aliyetchilirini inkar qilmaqchi bolidu we olimpikning aldida obrazini tüzmekchi bolidu. Uyghur teshkilatliri bolsa,xitayni bu meqsitige yetküzmeslik üchün heriket qilidu.

"Oyun qoyushni qarshi alimiz, saxtipezlikke qarshi turimiz"

Gollandiye sherqi turkistan wexpining bashliqi bextiyar shemshidin, " Uyghur sen'itining, dunya sehniliride tonushturulushi biz alqishlaydighan bir pa'aliyet " deydu, " emma, Uyghur sen'itining dunyada tonushturulushi choqum toghra we ré'al bolushi kérek" dep eskertidu.

U yene " Uyghur sen'iti tonushturulghanda, tamashibinlar choqum, Uyghur sen'iti tughulghan zéminning nami sherqi türkistan ikenlikini, bu sen'etning igiliri bolghan xelqning bügün xitay asaritide yashawatqanliqi, zulum astida yashawatqanliqini bilishi kérek, undaq bolmighanda, u oyun tonushturuluwatqan Uyghur millitining emes, tonushturghuchi xitay millitining menpe'eti üchün xizmet qilip qalidu" dep izahat béridu.

" Sherqi türkistan" nami élan taxtisida

Bu nöwet gollandiyide körsitilgen Uyghur sen'iti dolan muqami bolup, oyunni dolan ansambili orunlighan.

Ansambil gollandiyige yétip kélish bilen gollandiye sherqi türkistan wexpi, oyun qoyulidighan tiyatirxana mes'uli bilen körüshüp Uyghur sen'iti we Uyghurlar heqqide chüshendürüsh bergen we bu qétimqi qoyulidighan oyunda xitay terep yetmekchi bolghan meqsetni ipadiligen.

Nöwette Uyghurlarning xitay terep bildürmekchi bolghinidek, bext - sa'adet ichide emes, belki éghir zulum ichide yashawatqanliqini pakitlar arqiliq körsetken. Ehwaldin xewer tapqan tiyatirxana bashliqi, gollandiye sherqi turkistan wexpining, oyun jeryanida, tamashibinlarni Uyghurlarning nöwettiki ré'al ehwalini tonushturush pa'aliyiti bilen shughullinishigha qoshulghan we oyunning élanigha sherqi turkistan dégen namni yézishqa maqul bolghan.

Kökbayraq sehnide

Oyun qoyulghan küni 20 ge yéqin Uyghur teshkilati ezasi, qollirida kökbayraq kötürüp, tiyatirxana aldigha yighilghan we tamashibinlargha sherqi türkistanning nöwettiki weziyitini chüshendürgen teshwiqat waraqlirini tarqatqan. Oyunni tamasha qilish we közitish üchün kelgen xitay elchixana xadimliri, Uyghur pa'aliyetchilirining herikitidin qattiq narazi bolghan, ular alaqidar orunlar bilen körüshüp diplomatik küchige tayinip turup, kökbayraqning tiyatirxana ichige kirishini chekligen.

Bu ehwalni aldin perez qilishqan pa'aliyetchiler, oyun meydanigha," sherqi türkistan" we" sherqi türkistan'gha höriyet" dégen xetler yézilghan maykilarni kiyip kirip, sehnige chiqip Uyghur artisliri bilen bille usul oynap, ay yultuzluq kökbayraqni sehnige élip chiqqan.

Bu menziridin hayajanlan'ghan tamashibinlar, Uyghur pa'aliyetchilerdin Uyghurlar we sherqi türkistan heqqide köplep so'allar sorighan. Bu qétimqi pa'aliyetning teshkilligüchisi, gollandiye sherqi türkistan wexpining bashlighi bextiyar shemshidin, bu pa'aliyet toghrisida tepsili chushendürüsh béridu.

Uyghur teshkilatliri, nöwette dunya eng jiddiy bilishi kérek bolghini, Uyghur siyasiy weziyiti dep qaraydu we shunga Uyghur sen'itini tonushturush Uyghur siyasiy weziyitini yoshurush rolini oynimasliqi kérek dep herket qilidu. (Shöhret hoshur)

Pikirler (0)

Barliq pikir - bayanlarni körüsh.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet