Уйғурларниң әң чоң мәсилиси гөш мәсилисиму?


2008-03-20
Share

Шинхуа агентлиқи 16 ‏ - март хәвиридә, бу қетим беиҗиңда ечилған икки йиғинниң бирдин ‏ - бир алаһидиликиниң раст гәп қилиш болғанлиқини елан қилған иди. Түнүгүн тәңритағ хәвәр тори, икки йиғинға қатнашқан уйғур ели вәкиллириниң йиғинда гөш мәсилисини, йәни гөш баһасиниң өрләп кәткәнлик мәсилисини оттуриға қойғанлиқини елан қилди. Хитай хәлқ қурултийиниң низамнамисидә, қурултайда, пуқраларниң вә милләтләрниң әң чоң, әң җиддий вә әң чигиш мәсилилири йәни милләтләрниң бәхт - саадити вә тәрәққиятиға алақидар мәсилиләр оттуриға қоюлидиғанлиқи вә музкирә қилинидиғанлиқи баян қилинған. Гөш мәсилиси тәклипи уйғур вәкил халидә нурмәмәт тәрипидин оттуриға қоюлған. Ундақта уйғур хәлқиниң нөвәттики әң чоң мәсилиси гөш мәсилисиму?

Турдуш һаҗим: "әң еғир мәсилә һашар мәсилиси"

Бу соалға, канадада яшаватқан турдуш һаҗим мундақ җаваб бериду: "гош мәсилиси хәлқимиз мәсилиллриниң бири болалиши мүмкин, әмма асаслиқи әмәс. Олум җазалири, тутқун қилишлар, ишсизлиқ, һашар, ейдиз қатарлиқ мәсилиләр башта тилға елиниши керәк болған мәсилиләр."

Америкида яшаватқан нурмәмәт мусабай әпәнди мундақ дәйду: "уйғур мәсилиси хитай хәлқ қурултийида әмәс, шәрқи түркистан хәлқ қурултийида һәл болиду."

Хитай мәтбуати халидә нурмәмәтниң гөш мәсилисини көтүрүп чиққиниға апирин оқуватқан бир пурсәттә, уйғур районлуқ партком секритари ваң лечүән, алдинқи һәптә тарқалған айропилан вәқәси хәвири һәққидә йәнә бир қатар толуқлима мәлуматлар бәрди. У мәлуматида, гумандарларниң айропилан қазаси пәйда қилиш мәқситини, пиланини вә һәрикәт җәрянини иқрар қилғанлиқини билдүрди. Нур бәкри йиғин җәрянида қилған сөзидә 3 хил күчләргә зәрбә беришниң муһимлиқи һәққидә тохталған иди. Ваң лечүән билән нур бәкриниң бу мәлуматлириға асасланғанда, уйғур елидики әң җиддий мәсилә муқимлиқ мәсилиси,һәтта бу мәсилә бейҗиң олимпикиға тәһдит елип кәлгүдәк дәриҗидә еғир.

Нурмәмәт мусабай: " мәсилә вәкилдиму бар, һәммидин бәк түзүлмидә"

Алдинқи һәптә явропа парламентидики 100 гә йеқин парламент әзалири рабийә қадир ханимни қоллаш һәққидики мураҗиәт елан қилип, хитай даирилиригә, террорлуқтин сақлинишниң әң үнүмлүк қорали хәлқара инсан һәқлири хитапнамиси дәп көрсәтти вә хитайни оз һакимийитидики милләтләрниң сиясий һәқлирини ойлишишқа чақирди. Мәзкур парламент әзалириниң чақириқидин мәлум болушичә, уйғур елидики нөвәттики әң ачқучлуқ мәсилә сиясий мәсилә. Бирақ бу қетимқи йиғинда, уйғур ели вәкиллириниң һечқайси бири уйғурларниң сиясий һәқ - һоқуқлириға аит мәсилә оттуриға қоймиди.

Нурмәмәт мусабайниң қаришичә, бу әһвал, уйғурлар үчүн, сиясий тимида еғиз ечишниң, өзлириниң җаниҗан мәнпәәтлирини тилға елишниң йәнила хәтәрлик икәнликини көрситидиған бир пакит. Йәнә униң қаришичә, шинхуа агентлиқиниң икки йиғинни раст гәп қилидиған йиғин болди дегини әмәлийәттә, хитай йиғинлириниң ялғанчилиқ әнәнисиниң етирап қилиниши. (Шөһрәт һошур)

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт