Һәптилик хәвәрләр (20 - өктәбирдин 26 - өктәбиргичә)


2007-10-26
Share

Д у қ рәиси рабийә қадир ханим германийини зиярәт қилди

Дуня уйғур қурултийиниң рәиси, уйғур миллий һәрикитиниң рәһбири рабийә қадир ханим бир һәптидин буян германийиниң мюнхен, берлин вә һамбург қатарлиқ шәһәрләрдә паалийәтләр елип берип, германийиниң сиясәт, мәдәнийәт, нәширият вә инсан һоқуқи саһәсидики мунасивәтлик әрбаблар билән учрашқандин сирт йәнә германийә вә пүтүн явропа иттипақи характерлиқ мәтбуат органлириниң мухбирлириниң зияритини қобул қилип, уларға уйғурларниң дуч келиватқан түрлүк мәсилилири һәққидә мәлумат бәрди.

21- Өктәбир күни һамбургда өткүзүлгән уйғур мәдәнийитигә аит паалийәт гәвдилик болуп, бу паалийәт уйғурларниң тарихи, мәдәнийити, нахша-усуллирини һәмдә уйғурларниң иҗтимаий-сиясий әһвалини тонуштурушни өз ичигә алған үч бөләккә бөлүп елип берилди.

Рабийә қадир ханимниң қаришичә, уйғур сиясий дәвасини явропа иттипақиниң сиясий сәһнисигә елип чиқип, уни америкидики паалийәтләр билән бирләштүргәндә, уйғур мәсилисини хәлқаралаштурушта техиму зор нәтиҗиләрни қолға кәлтүргили болиду. Рабийә қадир ханим бу зиярити һәққидә тохтилип, зор нәтиҗиләрни қолға кәлтүргәнликини билдүрди.

Сабиқ совет иттипақиниң уйғур разветчики мәшур розийевниң " уйғур земинида" намлиқ китаби нәшир қилинди

Сабиқ совет иттипақиниң 30-40-йилларда уйғур елиға әвәтилип, шең шисәй вә хоҗа нияз һаҗим қатарлиқларниң йенида мәслиһәтчиликкә селинған, 1945-46-йиллиридики миллий азадлиқ инқилаб дәвридә қайтидин чөчәккә чүшүрүлүп, тарбағатайниң муавин валиси болған мәшур розийевниң 80- йилларда алматада йезип қалдурған әслимиси " уйғур земинида" йеқинда қазақистанда уйғур тилида нәшир қилинип тарқитилди.

Мәшур розийев 30-йилларда мәнсур әпәнди, 40-йилларда абдулла рамазанов дегән намлар билән уйғур елида паалийәт қилған болуп, 1946- йили алматаға қайтқандин кейин " вәтән оғли" дегән тәхәллус билән совет иттипақиниң уйғур елиға қаратқан тәшвиқат-нәшриятчилиқ хизмәтлири билән шуғулланған. Мәшһур розийев 80- йилларда вапат болуштин илгири бир қанчә роман, тарихий китаб вә көплигән мақалиларни һәмдә русчидин тәрҗимә қилған әсәрлирини нәшир қилдурған иди.

"Уйғур земинида " униң совет һөкүмитидин хупиянә йезип қалдурған қол язмиси болуп, у вапат болуп, 20 йилдин кейин йоруқ көрди.

Тәйвәндә оттура асия тәтқиқати бойичә илмий муһакимә йиғини ечилди

7-Нөвәтлик хәлқаралиқ оттура асия тәтқиқат йиғини тәйвән чиңйүн техника университетида чақирилди. Тәйвән чиңйүн техника университети оттура асия тәтқиқат мәркизи тәрипидин чақирилған бу илмий муһакимә йиғиниға русийә, қазақистан, моңғулийә, өзбекистан вә түркийә қатарлиқ дөләтләрдин болуп 33 мутәхәссис қатнишип илмий мақалилирини оқуп өткән.

Бу йиғинда уйғур мутәхәссислиридин түркийидики һаҗи тәппә университетиниң оқутқучиси доктор әркин әкрәм қатнишип, уйғурлар мәсилиси һәққидә мақалә оқуған, униң бу мақалиси йиғин иштиракчилириниң қизғин алқиши вә юқири баһасиға сазавәр болған.

Оттура асия тәтқиқат мәркизиниң мәсули, тәйвәнниң оттура асия билән болған һәмкарлиқ мунасивәтлирини қоюқлаштурушни арзу қилидиғанлиқини билдүргән.

Хитай иккинчи чоң нефит, тәбиий газ турубиси қурушқа 13 милярд 600 милйон доллар мәбләғ салди

Бирләшмә агентлиқиниң пәйшәнбә хоңкоңдин тарқатқан хәвиридин мәлум болушичә, хитайдики әң чоң нефит һәм тәбиий газ гуруһи болған хитай нефит, тәбиий газ һәссидарлиқ чәклик ширкити ғәрбий шималда йәнә иккинчи чоң нефит газ туруба қурулуши ясаш үчүн 102 милярд йүән йәни 13 милярд 600 милйон доллар мәбләғ салған.

Мәзкур иккинчи газ турубиси уйғур елидин башлинип, хитайниң ичкири өлкилиригә тутишиду. Бу хитайниң таримниң газини шәрққә йөткәш пиланиниң бир қисми болупла қалмастин бәлки, түркмәнистан, өзбекистан вә қазақистанлардин алидиған газларни тошушқиму ишлитидиған пиланиниң бир қисимидур.

Америка моңғулийигә ярдәм бәрди

22-Өктәбир күни моңғулийә президенти намбарин енкбаяр америкиға елип барған рәсмий зиярити җәрянида пайтәхт вашингтонда президент буш билән көрүшүп, икки дөләт һәмкарлиқ мунасивәтлири һәққидә пикир алмаштурди һәмдә америкиниң йеқинқи бәш йил ичидә 285 милйон доллар ярдимигә еришиш имканийитигә игә болди.

Моңғулийә америка һөкүмитиниң " йеңи әсирдики вәзипиләр лайиһиси" дәп аталған программиси бойичә юқиридики ярдәмгә еришкән 15 дөләтниң биригә айланған болуп, моңғулийә президенти бу ярдәмниң моңғулийиниң кәмбәғәлчиликни азлитишида зор роли болидиғанлиқини һәмдә америка-моңғулийә мунасивәтлириниң йеңи басқучиниң башланғанлиқини билдүргән.

"Америка авази радиоси" ниң өзбек мухбири өлтүрүлди

" Америка авази" радиосиниң қирғизистандики мухбири өзбек миллитидин болған әлишир соитов чаршәнбә күни ош шәһиридә намәлум адәмләр тәрипидин етип өлтүрүлгән. Бу вәқә америка тәрәпниң наразилиқини қозғиған болуп, америка тәрәп қатилни ениқлап тепишни тәләп қилған. Қирғизистан президенти қурманбек бақийев делони ениқлашни назарәт қилидиғанлиқини билдүргән.

Өзбек өктичилириниң ейтишичә, 26 яшлиқ әлишир соитов ошта "сиясәт" намлиқ гезит чиқирип, уни өзбекистанға киргүзгән һәмдә бир қанчә хәвәр агентлиқлириниң мухбири болуп, өзбекистандики вәзийәт һәққидә учурларни тарқитип турғанлиқи үчүн ташкәнт даирилири уни яман көргән икән. (Үмидвар)

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт