Һәптилик хәвәрләр (17 - ноябирдин 23 - ноябирғичә)


2007-11-23
Share

Рабийә қадир ханим йеңи мақалә елан қилди һәм японийә зияритини давамлаштурмақта

Уйғур миллий һәрикитиниң рәһбири рабийә қадир ханим өзиниң японийигә қаратқан уч һәптилик зияритини мол мәзмунлар билән давамлаштурмақта һәмдә у 22-ноябир күни японийиниң осакадики аяллар паалийәт мәркизидә һөкүмәт хадимлири вә аяллар ишлириға мунасивәтлик әрбапларға нутуқ сөзлиди шуниңдәк нара шәһиридики йипәк йоли музейини зиярәт қилған.

Рабийә қадир өзиниң японийидә зиярәт қиливатқан вақитлирида бейҗиң рәһбәрлириниң уйғурларға бәргән аптономийә вәдилиригә шуниңдәк олимпик йиғинини ечишни қолға кәлтүрүш үчүн хәлқара җәмийәткә бәргән вәдилиригә вапа қилмиғанлиқини шәрһиләйдиған " уйғурларниң пәряди" намлиқ мақалисини язған болуп, 22-ноябир күни бу мақалә америкиниң "Wall Street Journal" гезитидә мақалә елан қилинди.

Рабийә ханим бу мақалисидә йеқинда хитай даирилириниң қәшқәрдә бәш нәпәр уйғурға өлүм һөкүм қилғанлиқини мисал қилип көрситип, хитай даирилириниң өзлириниң миллий вә кишилик һоқуқлири үчүн күрәш қилған уйғурларни қаттиқ җазалаватқанлиқини тәнқид қилди.

Албанийидә яшаватқан адил шветсийигә келип сиясий панаһлиқ тилиди

Гуантанамо түрмисидин қоюп берилип албанийигә орунлаштурулған бәш уйғурниң бири болған адил абдулһәким 18 - ноябир күни кәчтә шветсийигә йитип кәлди һәмдә шветсийидә яшаватқан һәдиси кәвсәр ханим вә униң аилиси билән җәм болди.

Адил абдул һәким уни күтүвелиш үчүн айродромға униң шветсийидә яшаватқан ачиси кәвсәр ханим аилиси, шветсийидә яшаватқан уйғур җамаити, гуантанамо түрмисидики уйғурларниң бирдин бир адвокати болған сабин велит һәмдә шветсийә телевизийисиниң мухбирлири чиққан. Учурлардин қариғанда, адил абдул һекимгә шветсийә һөкүмити униң шветсийә хелсинки инсан һәқлири комитетиниң йиғиниға қатнишиш үчүн төт күнлүк виза бәргән.

Адил абдул һекимниң тунҗи қетим албанийидин сиртқа чиқип, хәлқаралиқ йиғинға қатниши мәтбуатлар вә инсан һоқуқи тәшкилатлириниң қизиқишини қозғиған. Нөвәттә, адил абдул һакимниң шветсийидә сиясий панаһлиқ тилигәнлики һәққидә хәвәр тарқалған.

Русийидә шәрқий түркистан җумһурийити һәққидики йеңи китаб чиқти

Йеқинда қазақистанлиқ рус журналист вадим обуховниң " алтә империйиниң шинҗаң үчүн елишиши " намлиқ китаби москвада нәшир қилинған болуп, бу әсәрдә 1944-1949-йиллирида совит иттипақи, америка, әнгилийә қатарлиқ дөләтләрниң уйғур елидики тоқунушлири, сталинниң қандақ қилип, шәрқий түркистан җумһурийитини қурбан қилғанлиқи қатарлиқ мәсилиләр архиплар асасида йорутулған

Совет иттипақи йимирилгәндин кейин, бир қисим рус тарихчилири вә жорналистлири сабиқ совет иттипақиниң ечиветилгән архиплири арисидин совет иттипақиниң 20 - әсирниң алдинқи йеримида уйғурларниң милли азадлиқ инқилаблириға тутқан позитсийиси җүмлидин совет һөкүмитиниң 30 - вә 40 - йилларда мәйданға кәлгән икки шәрқи түркистан җумһурийитиниң тәқдиригә мунасивәтлик паалийәтлири һәққидики илгири мутләқ мәхпий дәп һөкүм қилинған архип материяллирини бир-бирләп қезип чиқип, уларни өз мақалилири вә мәхсус китаблири арқилиқ йорутушқа башлиди.

Алатав чегра еғизи наһийә дәриҗилик шәһәр болмақчи

Шинхуа агентлиқиниң 20 - ноябир күни хәвәр қилишичә, хитай һөкүмити уйғур ели билән қазақистанниң чегриси болған алатав еғизини наһийә дәриҗилик чегра шәһри қилишқа тәрәддут қилмақта. Алатав чегра башқуруш комитети, юқири дәриҗилик мунасивәтлик даириләргә алатавни наһийә дәриҗилик шәһәр қилип қурушни илтимас қилған.

Нөвәттә, алатав еғизи арқилиқ нефит аққузуш турубилири вә томур йол өтиду. Бу хитайниң оттура явро асиядин киргүзидиған енергийисиниң әң чоң төгини шуниңдәк қатнаш түгинидур.

Пилан бойичә алатав шәһәр даириси 27.65 Квадрат километир әтрапида қурулмақчи болуп, йеқинқи йиллардин буян алатавниң барғанчә ешип бериватқан импорт ‏- екиспорт сүритигә мас һалда, чегра әтрапида 300 дәк ширкәт һәм орунлар қурулған. Нопуси 30 миңға йәткән.

Бакуда түрк дуняси қурултийи чақирилди

17-19- Ноябир күнлири әзәрбәйҗанниң пайтәхти баку шәһиридә түркий дөләтлири вә җәмийәтлириниң 11-қетимлиқ достлуқ, қериндашлиқ вә һәмкарлиқ қурултийи чақирилди. Мәзкур қурултайға әзәрбәйҗан президенти илһам әлийев саһибханлиқ қилған болуп, буниңға йәнә түркийә баш министири рәҗәп тайип әрдоған вә сабиқ түркийә президенти сулайман демирәл қатарлиқ һәр қайси түрк дөләтлириниң юқири дәриҗилик рәһбәрлири иштирак қилип сөз қилған.

Қурултайға 30 дөләттин кәлгән 1500 дин артуқ адәм қатнашқан. Қурултайға уйғур вәкиллириму қатнишип, уйғурлар мәсилисини тонуштурған.

Тайип әрдоған вә сабиқ түркийә президенти сулайман демирәл түркий хәлқлирини бирләштүрүш мәсилилирини оттуриға қойған болуп, бу қетим түркий җумһурийәтләр дөләт башлиқлириниң секиртариятини тәсис қилиш қарар қилинди. Нөвәттә, түркий хәлқләр бирлишишниң йеңи йоллирини издимәктә, түркий милләтләрниң бирлишишигә тарихтин буян хитай билән русийиниң қәтий қарши туруп келиватқанлиқи мәлум.

Икки нәпәр өзбек диний мәһбус қейин‏ - қистақ астида өлтүрүлгән

Хәвәрләрдин қариғанда, йеқинда өзбекистан һөкүмити тәрипидин паалийити чәкләнгән исламий гуруппиларниң бири болған хизбил - тәқрир тәшкилатиниң әзаси дегән гуман билән қолға елинған 2 өзбек яш өлтүрүлгән.

Нөвәттә, пәрғанә вадисида хизбул -тәқрир тәшкилатиниң паалийәтлириниң күчийиватқанлиқи һәққидә түрлүк учурлар мәвҗут болсиму, бирақ диктаторлуқ билән тәнқид қилиниватқан һәм бу қетим йәнә өз президентлиқ намзитини көрсәткән ислам кәримоф һөкүмитиниң өктичиләргә түрлүк усуллар билән зәрбә бериватқанлиқи әйибләнмәктә. (Үмидвар)

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт