Өзбекистан чолпини юлтуз османова тәқипләшләргә учримақта

• Мухбиримиз үмидварниң бу һәқтики мәлумати
• Download story audio

юлтуз османова. image courtesy: http://www.imzadi.nl/Front/Yulduz.html

Өзбекистан заманиви нахшичилиқиниң мәшһур вәкиллиридин бири, мәркизий асияға кәң тонулған нахша чолпини юлтуз османованиң йеқиндин буян өзбекистан телевизийә қаналлирида көрүнмәйватқанлиқи вә түрлүк байрам-мурасим паалийәтлиригә иштирак қилмайватқанлиқи билән җамаәт арисида униң тәқипләшләргә учриғанлиқи һәққидә инкаслар пәйда болған.

Өзбекистан һөкүмитиниң өткән йилидики әнҗан вәқәсидин кейин өктичиләрниң һәрикәтлиригә болған бастурушни шуниңдәк идеологийә саһәсидә ислам кәримоп түзүмигә нисбәтән наразилиқ хаһишлири вә диний етиқад әркинлики пикирлириниң кеңийишини чәкләшни күчәйтиватқанлиқи мәлум.

Телевизийә қаналлиридин йоқалған юлтуз

Өткән йилида әнҗанда йүз бәргән бастуруштин кейин, хәлқара җәмийәтниң диққитидин көпрәк орун елишқа башлиған өзбекистанда өктичиләрниң паалийәтлириниң күнсайин қийинлишиватқанлиқи шуниңдәк көплигән өктичиләрниң тәқипләшләргә вә түрмә җазалириға учраватқанлиқи һеч кимгә сир әмәс. Һөкүмәтниң җәмийәтниң диний вә сиясий саһәсидин һалқип, әдәбият –сәнәт саһәсигә нисбәтәнму сәзгүрлүк билән муамилә қиливатқанлиқиниң бир ипадиси атақлиқ нахша чолпини юлтуз османниң тәқипләшкә учриши болса керәк?

Америка авази радиосиниң учуридин қариғанда, юлтуз османова йеқинқи бир қанчә айлардин буян өзбекистан телевизийә қаналлирида көрүнмәс болуп қалғандин сирт йәнә миллий байрам-мурасимларға иштирак қилмиған.

Бу әлвәттә, һәр күни дегүдәк юлтуз османовани телевизор әрканлири һәм мурасимларда көрүп туридиған өзбекистанлиқларниң түрлүк инкаслирини пәйда қилған. Америка авази радиосиниң зияритини қобул қилған юлтуз османова өзиниң тәқипләшкә учриғанлиқиниң өзиниң түркмәнистан пайтәхти ашхабадқа қилған сәпири билән мунасивәтлик икәнликини ейтқан.

Униң билдүрүшлиригә асасланғанда, юлтуз османова ашхабадни зиярәт қилип, икки айдин кейин униң нахшилири радио-телевизийә қаналлири арқилиқ тарқитилиш шуниңдәк униң һәққидә мәтбуатларда бир нәрсә елан қилиш мәний қилнған.

юлтуз османова һөкүмәтниң бундақ қилишидин әпсусланған лиқини билдүрүш билән өзини яхши қарши алған түркмәнистан хәлқини өзбекистан хәлқи намидин тәбриклигәнликини әскәрткән. Кейин мәхсус адәмләр келип, уни түркмәнистанға бериш вә башқа мәсилиләр сора-соал қилған.

Өзбекистанда сәнәткә болған контроллуқ мәвҗут

юлтуз османова мухбирға өзбекистанда сәнәткарларға нисбәтән тәқиләшләрниң әмәлгә ашуриливатқанлиқини ейтип, буниң көпинчә юқиридики кишиләрниң ейтип қоюши вә ағзаки буйруқлири билән әмәлгә ашурулидиғанлиқини, әмма кимниң буйруқ бәргәнликини билиш қийин икәнликини, телевизийә-радио қатарлиқларниң дөләтниң болғанлиқи түпәйлидин уларға буйруқ кәлгәнлики билән өзиниң нахшилирини аңлитишни мәний қилғанлиқини тәкитлигән.Лекин, у өзигә көрситилгән бу хил бесимлардин нарази икәнликини оттуриға қоюп," мән қандақ гунаһ иш қилдим?, шуңа мән телевизийидә мәний қилинишимни на тоғра дәп қараймән" дәгән.

юлтуз османова сабиқ парламент әзаси

юлтуз османова өзбекистан парламентиниң сабиқ әзаси болуп, у сәнәт саһәсидила әмәс бәлки, пүтүн өзбекистанда тәсир күчкә игә сәнәт әрбаби. У илгири бир қанчә қетим тәқиплинишкә вә бесимларға учриған. У бундақ бесимларға йолуқушқа сәвәб болған амилларниң өзиниң раст гәп қилиш вә һәқни сөзләшкә өгәнгәнлики билән бағлинишлиқ икәнликини тәкитләйду.

юлтуз османованиң йеқиндин буянқи йеңи иҗадийәтлиридә диний роһниң күчийиватқанлиқи, адәмләрни яхшилиққа, әхлақ-пәзиләткә җүмлидин исламий диний етиқадини күчәйтишкә ундәйдиған пикирләрниң мәйданға чиқиватқанлиқи мәлум. Нәтиҗидә, униң нахшилириниң ислам кәримоп һөкүмитиниң қаттиқ тәкшүрүшилиригә учратванлиқи билдүрүлмәктә. Бир қисим кишиләр униң нахшилириниң радио-телевизийидә мәний қилинишиға әнә шу диний роһ сәвәб болуши мумкинликини көрситишмәктә, бирақ юлтуз османова уни инкар қилиду.

юлтуз османова ким?

юлтуз османованиң шәхсий интернәт төридики өзи һәққидики учурларға қариғанда, у 1963-йили мәрғиланда йипәкчи аилисидә туғулған болуп, униң дадисиниң исми урайимахун уста икән.

Өзбекистанлиқ уйғурларниң билдүрүшичә, юлтуз османованиң дадиси әсли уйғур елидин өзбекистанға чиқип олтурақлишип қалған уйғур киши болуп, юлтуз османова өзиниң уйғур икәнлики вә уйғур тамлирини тәйярлашлирини билидиғанлиқини ейтқан икән. Америка авази радиоси өзбәк шөбисиниң мәули җәвдәд сәйһан әпәндиму юлтуз османовада уйғур қени барлиқини муәййәнләштүрди. юлтуз османова һәттә бир қанчә уйғурчә нахшиларниму орунлиған. Униң нахшилири уйғур елидә ишлиниватқан интернәт тор бәтлиригә қоюлған

юлтуз османова кичикидинла сәнәткә берилип, зор тиришчанлиқлири бәдилигә ахирида пүтүн өзбекистанға җүмлидин оттура асия җумһурийәтлиригә вә уйғур елиға тонулған чолпангаһ айланған.

юлтуз османованиң нахшилири уйғур хәлқиниңму яқтуруп аңлишиға еришкән. У, уйғур елиниң үрүмчи қатарлиқ шәһәрлиридә зиярәттә болуп, уйғур нахша мухлислириниң алқишиға еришкән иди.

.Өзбекистанда яшайдиған уйғурларниң сани һәққидә ениқ учур йоқ. Әмма, өзбекистан уйғур мәдәнийәт мәркизиниң бир хадими у йәрдә 250 миң әтрапида уйғур барлиқини ейтиду. Бирақ, 20-әсирниң башлирида уйғурларниң рәһбәрлиридин абдулла рузибақийәв өзбекистанни өз ичигә алған түркистанда 600 миң әтрапида уйғур барлиқини язған иди. (Үмидвар)