Amérikiliqlar bilen xitay kommunist partiyisi bir naxshini teng éytamdu?


2006.01.24
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Amérikidiki 'yéngi tang téléwiziye istansisi' nyuyork shehiride chaghan bayrimi üchün xitay en'eniliri boyiche sen'et kéchiliki pilanlighan. Xitayning merkiziy téléwiziye istansisi bolsa uninggha qarshi halda oxshash orun we oxshash waqitta sen'et kéchiliki ötküzüshni pilanlighan. Xitayning merkiziy téléwiziye istansisi teyyarlatqan sen'et nomurliri ichidiki 'bir naxshini teng éytish' dégen nomur jiddiy munazire qozghighan.

Xelqni yirgendürgen naxsha

Falun'gong teshkilatliri amérikining nyuyork shehiridiki sot mehkimisige merkiziy téléwiziye istansisi üstidin shikayet qilip erz sun'ghan. "Uluq ira géziti" de élan qilin'ghan xewerlerde bayan qilinishiche, xitay merkizi téléwiziye istansisi bu qétim nyuyork shehiride sehnige élip chiqqan 'bir naxshini teng éytish' dégen sen'et nomuri xitayda 1990 ‏-yillardin bashlap sehnige élip chiqilghan naxsha. Xelqqe qanliq qirghinchiliqlarni untuldurush we falun'gongchilarning idiyisini özgertish üchün teyyarlatqan naxsha. Xitay hökümiti tutqun qilghan falun'gongchilarni türmilerde qiyin -qistaqqa élip turup, ularni saqchilar bilen birlikte teng éytishqa mejburlighan naxsha.

Hazir nyuyork shehiride turuwatqan siyasiy mulahizichi lin bawxu'a ependi bu mesile üstide obzor élan qildi. Lin bawxu'a ependining mulahize qilishiche, kommunist xitay hökümiti 1989 ‏-yili béyjingdiki tyen'enmén meydanida xelqni qanliq basturghandin kéyin, pütün dunya uni eyiblesh we herxil shekil bilen jazalashqa bashlighan idi. Shu yillarda xitay hökümiti xelqqe qanliq weqelerni untuldurush üchün asiya tenheriket musabiqisi uyushturup nahayiti köp küch we iqtisad serp qilghan. 'Teng éytidighan bir naxsha' shu waqitta sehnilerge élip chiqilghan. Bu naxshidiki 'qizil güller musapimizning shahiti' , 'bikar ketküzmeymiz shirin chüshtiki pursetni' dégendek misralardin béyjing shehirining ahaliliri qattiq yirgen'gen idi. Chünki xelq xitay kommunistik partyi'isning diktatorisi astida méngip kéliwatqan musape qan'gha boyalghan musape, qizil gülge tolghan musape emes idi. Xelqning körgini shirin chüsh emes, belki xelqni xuddi 4 ‏- iyun weqesidek qara bésip turatti. Xitay kommunistik partiyisi falun'gongni basturushqa bashlighandin kéyin, tutqun qilghan falun'gongchilarni qiyin - qistaqqa élip turup saqchilar bilen birlikte shu naxshini teng éytishqa mejburlap kelmekte.

Xitay kompartiyisining birliksep siyasiti

Lin bawxu'a ependining mulahize qilishiche, buningdin 60 nechche yil burun, mawzédong yen'ende échilghan edebiyat -sen'et yighinida "edebiyat‏- sen'etni inqilab üchün xizmet qilghuzup, uni xelqni terbiyilep düshmenlirimizni yoqitidighan qoralgha, yeni hemme adem teng éytidighan bir naxshigha aylandurimiz" dégen. Shuningdin kéyin 'bir naxshini teng éytish' xitay kommunistik partiyisining birliksep siyasiti bolup kelmekte.

Chet'ellerde xitay ehli özini 'tangliqlar' dep ataydu, xuddi kommunist hökümiti teshebbus qilghandek 'xenzu' dep atimaydu. Ular qurghan yéngi tang téléwiziye istansisi yéqinqi yillardin buyan xitaylarning qizghin alqishigha érishmekte. Xitay merkizi téléwiziye istansisining bu qétimqi 'bir naxsha' herikiti uninggha taqabil turush, maw zédongche kommunizm teshwiqatini yolgha qoyush éhtiyajigha asasen qilin'ghan. Démek, hazir kommunist xitay hökümiti amérikida xitaylarni, teywenliklernimu xitay kommunistik partiyisi bilen bir naxshini teng éytidighan qilishqa urunmaqta. (Tügidi)

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.