Muhit asrashqa xuddi néfit achqan'gha oxshash ehmiyet bérish kérek

• Muxbirimiz welining bu heqtiki melumati
• Download story audio

7 ‏- Ayning 18 ‏- küni, "shinxu'a tori" , "tengritagh tori" dégen tor betliride tarim néfitliki toghrisida ikki xewer élan qilindi. Uningda bayan qilinishiche, xitayda néfit sana'iti 1990 ‏- yillarda "sherqni muqimlap, gherbni échish" dégen stratégiye buyiche tereqqi qildurulghan idi. Kéyin tarim, jungghariye we turpan-qumul oymanliqlirida néfit qédirish -échish nahayiti tiz tereqqi qilghanliqtin, gherb néfitining xitayda tutqan orni özgerdi. Uyghur aptonom rayonidimu néfit sana'iti asasliq sana'et bolup qaldi.

Xewerde bayan qilinishiche, 90 ‏- yillarning axirida Uyghur aptonom rayonining néfit kirimi omumi mehsulat qimmitining 10% ge yetmeytti. 2005 ‏- Yiligha kelgende 22% ke yetken. Xitay néfit tarmaqlirining buyil bash yérim yilda qaytidin éniqlishiche, shimali tarim néftlikliride 925 milyard tonna néfit we tebi'iy gaz zapisi bar iken. Bu rayon hazir xitay néfit sana'itining ümid déngizi"gha ayliniptu. Buning bilen xitayning "gherbning néfit we tebi'iy gazini sherqqe yötkeshpilanini yigirme yilghiche muqim dawamlashturghili bolidiken.

Hazir shwétsiyide tetqiqat bilen shughulliniwatqan, özi burun ürümchide néfit institutini püttürgen haji abdurishit kérimi ependi tarim oymanliqida échiliwatqan néfit we tebi'iy gaz heqqide, özining chüshenchisi we tejribisige asasen mulahize otturigha qoyup, néfit achqan rayonlarda muhit asrashqa xuddi néfit achqan'gha oxshash ehmiyet bérish kérek, dep körsetti.