Islam kerimof özbékistanda prézidént saylimi élip bérishqa qoshuldi


2007-09-19
Share

Perghane agéntliqining özbékistan hökümet uchurliridin neqil keltürüshiche, özbékistanda tesis qilin'ghan merkiziy saylam komissiyisi saylamning bu yil dékabir éyining 23-künide ötküzülidighanliqini uqturghan. Biraq, , islam kerimofning qaytidin prézidént namzati bolush -bolmasliqi namelum.

Prézidént islam kerimof 1989-yili sowét ittipaqi dewride özbékistan kompartiyisining birinchi sékritarliq wezipisini zimmisige alghandin tartip, musteqilliq jakarlighandin buyan bu döletni öz xahishi boyiche bashqurup kelmekte.

Sabiq kommunist rehbiridin musteqil özbékistan jumhuriyitining rehbirige aylinish jeryanida u erkin saylam élip bérip, riqabetchiliridin ataqliq sha'ir muhemmed salihni yéngip, hakimiyetni igiligendin kéyin, muhemmed salih qatarliq barliq öktichilerni chégridin qoghlap chiqarghan. On nechche yildin buyan özbékistan öktichiliri amérika we yawropa memliketliride sergerdanliq hayatini kechürmekte hemde xelq'ara jem'iyettin özbékistanning démokratiyilishishini ilgirilitish rolini oynashni telep qilmaqta.

Kimler namzat?

Özbékistan öktichi rehberliridin jahan'gir memetof, islam kerimofning belki qaytidin özini namzatliqqa qoyushi mumkinlikini, uning héch qachan hakimiyetni boshutushni xalimaydighanliqini, héch bolmighanda özining eng yéqin adimini hoquqqa chiqirish arqiliq , xuddi sabiq xitay re'isi déng shyawpinggha oxshash özbékistan hakimiyitini perde arqisida turup, idare qilishini mumkinlikini otturigha qoydi.

Lékin , saylam komissiyisi hoquq pa'aliyetchisi jahan'gir shahselimof we abdulla tajibayéw qatarliqlarning özlirini namzatliqqa körsetkenlikini élan qilghan bolsimu, emma chet ellerde yashawatqan öktichi rehberliridin muhemmed salih we yaki bashqa birer erbabning öz namzitini élan qilghanliqi yaki qilmighanliqi heqqide uchur yoq. Chet ellerdiki özbékistan démokratlirining arisidimu özbékistanning teqdiri mesilisi heqqide her xil qarash mewjut bolup, beziler kerimofni aghdurushni ümid qilsa, yene beziler islam kerimofni islahat élip bérishqa zorlash arqiliq, köp partiye teng mewjut bolghan démokratiyini emelge ashurushni arzu qilidiken.

Xewerlerdin qarighanda, 21- séntebirdin étibaren saylam pa'aliyetliri bashlinidu. Bu jeryanda ammiwi axbarat wasitiliri saylam üchün ünümlük xizmet qilsimu, biraq, barliq ammiwi axbarat wasitiliri hem metbu'atlarning islam kerimofning qolida bolghanliqi üchün bularning islam kerimof teripini tutushi mumkinliki tebi'iy iken. Uning üstige yene enjan weqesidin kéyin shekillen'gen özbékistandiki qattiq weziyet tüpeylidin kishilerning hökümetning qararlirigha tenqidiy meydanini ashkara ipadilishi mumkin bolmay qalghan. Shunga kishiler mewjut siyasiy tüzümdin qorqup yashaydiken.

Gherbning közidiki özbékistan

2005-Yilidiki enjan weqesidin kéyin tashkent rehberliri özlirini tenqid qilghan amérika we gherb dunyasi bilen bolghan munasiwetlirini soghuqlashturup, uning eksiche insan hoquqliri mesilisi mewjut rusiye we xitay bilen bolghan munasiwetlirini qoyuqlashturghan idi. Tashkent rehberliri özbékistandiki xelq'araliq teshkilatlarning ishxanilirini taqidi. Xelq'araliq metbu'atlarni qamal qildi, shu wejidin nöwette, özbékistandiki saylam ehwalini közitidighan xelq'araliq teshkilatlarning pa'aliyetliri qiyinliship qaldi.

Özbékistan xelq'ara jem'iyet teripidin mustebitlik eng ewji alghan ottura asiya döliti süpitide qaralghan bolup, ichki naraziliqlar künsayin küchiyishke yüzlen'gen. Uning üstige yene qirghizistandiki démokratik heriketler, qazaqistan we rusiyidiki weziyetlermu bu döletke te'isr qilmay qalmaytti.

Biraq, közetküchiler prézidént islam kerimofning saylam yolini tutushining bu dölette kelgüside démokratik özgirishlerning yüz bérishining muqerrer ikenlikini tonup yetkenliki bilen munasiwetlik ikenlikini bildürüshmekte. (Ümidwar)

Pikirler (0)

Barliq pikir - bayanlarni körüsh.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet