Özbékistan hökümiti hökümetsiz teshkilatlarni taqashqa bashlidi


2006-06-15
Share

shht-ozbek-xitay-200.jpg
14 – Iyul küni xitay re'isi xu jintaw özbékistan prézidénti islam kerimop bilen shangxeyde. AFP

"Hazir özbékistan hökümiti bu yerdiki hökümetsiz teshkilatlarni taqash herikitini barghanséri jiddiy élip barmaqta" dédi amérikidiki yawro-asiya fondi jem'iyitining ottura asiya ishlirigha mes'ul emeldari andréw wilson. U 8‏- iyun küni erkin yawropa radi'o istansisining washin'gtonda uyushturghan yighinida özbékistandiki hökümetsiz teshkilatlarning teqdiri heqqide doklat bérip, özbékistan hökümitining hazir bu yerdiki hökümetsiz teshkilatlarni meyli ular chet'el meblighi bilen qurulghan bolsun yaki musteqil teshkilat bolsun hemmisige bir tutash zerbe bérip taqashqa uruniwatqanliqini bildürdi.

Qora – qoyuq taqash

Hazirghiche taqiwetken hökümetsiz teshkilatlirining ichide hetta muziyxana bashqurush, xizmet orunlashturush merkizi we a'ile oqutquchiliq oyushmisi qatarliqlarmu bar iken. Andréw wilson mundaq deydu:

"Qarighanda, ular her qaysi sheherlerdiki barliq hökümetsiz teshkilatlarni taqashqa uruniwatidu. Bularning arisida hetta xizmiti yoq ayallargha ish tépip béridighan we qaymuqup yürgen yashlargha yardem qilidighan teshkilatlarmu bar idi. Shundaqla biz bilen hemkarlishidighan ammiwiy saghlamliq ishlirini qilidighan bir teshkilatmu yéqinda héchqandaq sewebsizla taqiwétildi".

Yawro-asiya fondi jem'iyitidiki andréw wilson ependining bildürüshiche, özbékistan hökümiti ötken hepte mezkur jem'iyetning özbékistandiki bir ishxanisini mejburiy taqatquzghan. Özbékistan hökümiti hökümetsiz teshkilatlargha qaratqan bu basturushini ötken yilidiki endijan weqesidin kéyin bashlap, xelq'araliq hökümetsiz teshkilatlarning özbékistandiki yerlik teshkilatlargha meblegh sélishini tosashqa tirishqan. Shundaqla özbékistan yene yerlik hökümetsiz teshkilatlargha qaritilghan türlük belgilimilerni téximu chingitip, bu orunlarning normal mulazimitige dexli yetküzgen.

Nurghun hökümetsiz teshkilatlar sewebsiz taqiwétilgen

Wilson ependining éytishiche, yawro-asiya fondi jem'iyiti özbékistandiki bu teshkilatlargha yardemliship, bu orunlargha qandaq qilghanda yéngi belgilimilerni tüzüp chiqip taqilishning aldini élish charilirini ügetken. Lékin shundaqtimu yenila nurghun hökümetsiz teshkilatlar sewebsiz taqiwétilgen. Andréw wilson mundaq deydu:

"Bu heriket netijiside, özbékistan edliye ministirliqi hazirghiche bu yerdiki biz bilen hemkarlishidighan 39 hökümetsiz teshkilatning 23 ini taqap boldi"

Wilson ependi shu sewebtin özbékistan puqralirining asasliq kishilik hoquqliridinmu behrimen bolalmaywatqanliqini, buni az dep hökümet da'irilirining hökümetsiz teshkilatlarda ishleydighan xadimlargha türlük tehditlerni séliwatqanliqini éytti.

Biz bu heqte özbékistan terepning inkasini élish üchün özbékistanning washin'gtonda turushluq elchixanisi bilen alaqilishishqa tirishtuq. Gerche biz elchixanining muxbirlarni kütiwélish ishxanisigha uda nechche kün téléfon qilghan bolsaqmu, lékin téléfonni héchkim almidi.

Özbékistan hökümiti puqralirining kishilik hoquqini boghqanliqi bilen ilgirimu köp qétim xelq'ara kishilik hoquq teshkilatliri teripidin eyiblinip kelgen idi. Emma endijan weqesidin kéyin xelq'araning eyiblishi téximu kücheydi. Shundaqla özbékistan ottura asiyadiki kishilik hoquq depsendichiliki eng éghir dölet dep eyiblendi.

Islam kerimof shangxey hemkarliq teshkilatigha bolghan sadaqetmenlikini bildürgen

Nöwette özbékistan prézidénti islam kerimof xitayda shangxey hemkarliq teshkilatining aliy yighinigha qatnishiwatqan bolup, bu organdiki xitay bilen rusiye eyni chaghda özbékistan hökümitining endijan weqesini basturushini qollighan döletlerdur. Peyshenbe küni yighinda mezkur teshkilatqa eza 6 dölet birleshme bayanat élan qilip, öz-ara hemkarliqni téximu kücheytip 3 xil küchlerge zerbe bérishni tekitlidi. Özbékistan prézidénti islam kerimof yighinda hetta , shangxey hemkarliq teshkilatigha bolghan sadaqetmenliki we ishenchini ipadilep, bu teshkilatning eza döletlerning öz teghdiri we kelgüsini öz aldigha musteqil yaritish yolidiki köreshliride ünümlük rol oynaydighanliqini bildürdi.

Buni yéqindin közitip kéliwatqan özbékistan öktichiliri shangxey hemkarliq teshkilatigha ümidsiz qarap, bu organning kerimofning dölet ichidiki démokratik heriketlerni buningdin kéyin téximu muweppeqiyetlik basturushigha yardemde bolidighanliqini körsetmekte.

Özbékistan prézidéntining sabiq meslihetchisi we parlamént ezasi jahan'gir memetof bu heqte muxbirimizning ziyaritini qobul qilghanda, shangxey hemkarliq teshkilatining démokratiyige qarshi rol oynaydighanliqini bildürgen.

Özbékistan prézidénti islam kerimof shangxeyde qilghan sözidimu ochuq qilip, " gherbning démokratiye usulini bizge téngishni meqset qilghan heriketlerge ortaq qarshi turushimiz kérek" dégenni teshebbus qildi. Ochuqki buningdin özbékistan hökümitining buningdin kéyin dölet ichidiki démokratik heriketlerni bolupmu chet'el puli jümlidin gherb ellirining yardimi bilen qurulghan her qaysi teshkilatlargha qaratqan kontrolluqni téximu kücheytighanliqini körüwélishqa bolidu. (Peride)

Pikirler (0)

Barliq pikir - bayanlarni körüsh.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet