Бир уйғурниң явропаға кәлгәндин кейинки тәсиратири


2006.11.30

Демократик дөләтләрдә сани күндин күнгә ешип бериватқан уйғурлар уйғур дәвасиниң чәтәлләрдики күчлүк авазиға айланмақта. Бу уйғурлар өзлири яшаватқан дөләтләрдики уйғур аммивий тәшкилатлириниң паалийәтлиригә актип қатнишип, ғәрб дөләтлиридики демократийиниң немәтлиридин толуқ пайдилинип, уйғур дәвасини дуня җамаәтчиликигә аңлитишқа тиришмақта.

11 - Айниң 24 - күни германийидә чақирилған дуня уйғур қурултийиниң иккинчи нөвәтлик қурултийиға дуняниң һәрқайси йәрлиридә яшаватқан уйғурлар кәлгән иди. Улар қурултайда әркин пикир қилди, тәнқидлирини оттуриға қойди. Сайлаш, сайлиниш һоқуқини ишлитип демократик сайлам йоли арқилиқ өзлириниң лидирини сайлап чиққан болуп, бу әһвал уларни толиму мәмнун қилған иди. Улар, демократийиниң әвзәл шараитида яшаватқан бир уйғур болуш супити билән демократийә вә инсан һәқлиридин мәһрум шәкилдә яшаватқан қериндашлириниң авазини дуня җамаәтчиликигә аңлитишни өзлириниң бурчи дәп қарайдиғанлиқини вә уйғур хәлқиниң бу һәқләрни қолға кәлтүрүши үчүн һармай талмай күрәш қилидиғанлиқини деди.

Мана буларниң бири һазир шветсийидә яшаватқан абдушукур әпәндидур. У һазир уйғур дияридин қечип келиватқанларниң күнсайин көпийиватқанлиқини, шуңа дуня уйғур қурултийиниң буниңға алаһидә әһмийәт берип, буни мәхсус бир тәрәп қилиши керәкликини деди. Униң дейишичә, қечип чиққан бу уйғурлар тил билмәслик, явропа дөләтлириниң қанун түзүмлирини билмәслик қатарлиқ сәвәбләр түпәйли, у дөләтләргә орунлишиш, маслишиш җәһәтләрдә дәсләптә қәйинчилиқларға дуч келидикән. Шуңа дуня уйғур қурултийи вә униң һәрқайси дөләтләрдики тармақ тәшкилатлири мана бу ишқа алаһидә әһмийәт бериши, тәшкиллик һалда орунлаштуруши керәк икән.

Абдушукур әпәнди сөзидә йәнә уйғур дияридин ғәрбкә чиққандин кейин һаятида нурғун нәрсиләрниң өзгәргәнликини, әркин азадә инсандәк яшашқа башлиғанлиқини деди.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.