Xitay arxiplar arqiliq teshwiqat qilmaqta

• 
  2005-06-19

"Shinjang" xewer torining uchurigha qarighanda, Uyghur aptonom rayonluq arxipxana mexsus türde "shinjang" xelqining yapon basqunchilirigha qarshi urushqa qoshqan töhpilirige munasiwetlik arxip matériyallirini toplap, teshwiqat körgezme pa'aliyiti uyushturghan.

Mezkur arxiplar asasliqi Uyghur élidiki xelqlerning 30-40-yillardiki yapon'gha qarshi urushqa i'ane toplash pa'aliyetlirige munasiwetlik iken.

Xewerlerge qarighanda, xitay da'iriliri yéqindin buyan tarixtin paydilinip, wetenperwerlik terbiyisi we teshwiqatlirini kücheytishke ehmiyet bermekte.

Munasiwetlik tetqiqatchilarning bildürüshiche, Uyghur aptonom rayonluq arxipxanida Uyghur élining 20-esirdiki siyasiy, ijtima'iy-iqtisadiy we bashqa tereplirige a'it köpligen arxiplar saqlanmaqta. Bu arxiplar ichide xitay militaristliri yang zéngshing, jinshurén we shéng shisey qatarliqlarning Uyghur qatarliq milletlerni qandaq ayaq asti qilghanliqigha munasiwetlik arxiplarmu shuningdek 1930-yillardiki Uyghur milliy azadliq inqilabi we 1944-yilidin 1949-yilighiche mewjut bolghan sherqiy türkistan jumhuriyiti hemde 1949-yilidin kéyin élip bérilghan yerlik milletchilikke qarshi turush, üchke qarshi turush, yer islahati we bashqilargha a'it köpligen arxiplarmu mewjut.

Emma, hökümet da'iriliri mezkur arxiplarni nazuk téma we özliri üchün paydisiz hésablap, ularni toluq ashkarilashni xalimighan. (Ümidwar)