Америка хитайниң диний әркинлик хатирисини әйиблиди


2007.09.14

Америка ташқий ишлар министирлиқи җүмә күни һәр қайси дөләтләрниң диний әркинлик әһвали тоғрисида доклат елан қилип, хитай асасий қанунида пуқраларниң диний етиқад әркинлики капаләткә игә, дәп көрситилгән болсиму, лекин тибәтлик буддистлар, йәр асти христян муритлири, фалунгоң вә хитай һөкүмити қанунсиз дәп қариған мәзһәпләрниң диний әркинлики үзлүксиз чәклимигә учраватқанлиқини, болупму уйғур аптоном районида диний чәклимә хитайниң башқа районлириға қариғанда техиму еғир икәнликини билдүрди.

Доклатниң уйғурлар һәққидики қисмида "шинҗяң" даирилириниң террорчилиққа қарши турушни баһанә қилип, уйғур мусулманлириниң диний паалийәтлирини үзлүксиз чәкләватқанлиқини язди. Доклатта, "шинҗяң" даирилириниң даим мустәқиллиқни қоллайдиған тинч һәрикәтләр вә "қанунсиз паалийәтләр" билән зораван террорлуқни бир - биридин пәрқләндүрмәйдиғанлиқини, шуңа районда "тутқун қилиш, қолға елиш, бастуруш вә җазалаш һәрикитиниң диндарлар, тинч сиясий паалийәт қилғучилар яки зораван вастиларни қолланғучиларниң қайсисиға қаритилғанлиқини пәрқләндүрмәк тәс" дәп көрсәтти.

Доклатта йәнә, диндарларниң террорчи, бөлгүнчи вә диний әсәбийләрни көрситидиған "үч хил күчләр" қатарида җазалиниватқанлиқини, "үч хил күчләр "ниң болса мусулманларни көздә тутудиғанлиқини шундақла мәсчид селиш, балиларға ислам тәрбийиси бериш, уйғур оқутқучилар, профессорлар вә университит оқуғучилириниң намаз оқуши вә қиз оқуғучиларниң пүркиниши чәклинидиғанлиқини, болупму һәҗгә барғучиларға сиясий садақәтмәнлик шәрти қоюлидиғанлиқини билдүрди.

Америка ташқий ишлар министирлиқи 1999 - йилдин бери һәр йили һәр қайси дөләтләрниң диний әркинлик әһвали тоғрисида доклат елан қилип кәлмәктә. (Әркин)

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.