Хитай компартийисиниң 17-қурултийи йепилди


2007.10.21
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Йәкшәнбә күни хитай компартийисиниң 17-қурултийи йепилған болуп, мәркизий комитет әзалири вә кандидат әзалириниң тизимлики елан қилинди. Уйғурлардин исмаил тиливалди, абләт абдурешит мәркизий комитет әзалиқиға , нур бәкри кандидат әзалиққа талланған.

Хәвәрләрдин қариғанда сабиқ хитай рәиси җяңземин тәрәпдари зең чиңхуңниң мәркизий комитет сиясий бюро даимий һәйәт әзалиқидин чүшүп қалғанлиқ еһтималлиқи зор икән,бу мәсилә хәлқара җәмийәтниң диққитини тартқан.

Нур бәкриниң кандидат әзалиққа таллиниши уйғурларниң диққитини җәлип қилған. Қурултай йепилиштин икки күн илгири нур бәкри бейҗиңдики медиа -учур мәркизидә бир қисим чәтәл вә хитай мухбирлириниң зияритини қобул қилип, уларниң уйғур елиниң мәдәнийәт -маарип, сиясий вәзийити һәққидә сориған соаллириға җаваб бәргән иди.

Уйғур елиниң маарип ишлирида 50 йилдин буян зор тәрәққиятлар болғанлиқини санлиқ мәлуматлар билән көрсәткән нур бәкри ичкиридики шинҗаң толуқ оттура синип маарипи вә аптоном район ичидики толуқсиз оттура синиплириниң тәрәққият әһвалини алаһидә тилға алған.

"Шинҗаң учур ториниң" бу һәқтики хәвиригә асасланғанда, нур бәкри нөвәттә, ичкиридики шинҗаң толуқ оттура синиплириниң 26 өлкигә кеңәйтилип, 45 мәктәптә мундақ синипларниң тәсис қилинғанлиқи, оқуғучиларниң саниниң 5000 ға йәткәнлики, %90 ниң аз санлиқ милләт оқуғучилири икәнликини көрсәткән.

Хәвәрдә көрситилишичә, әзәлдинла қош тиллиқ маарипни күчәп тәкитләп, хитай тилини һәтта йәслидин башлап уйғур балиларға өгитишни тәшәббус қилған нур бәкри бу қетим чәт әл мухбирлириниң соаллириға җаваб бәргәндә "аптоном райониниң аз санлиқ милләт маарипиға алаһидә етивар бериватқанлиқи, шинҗаңдики һәр түрлүк мәктәпләрдә коп хил аз санлиқ милләт тиллиридики оқутуш барлиқини, һәр қайси милләтләрниң сапасиниң зор дәриҗидә өткәнликини" билдүргән.

Бирақ, бу хәвәргә асасланғанда, нур бәкри қош тиллиқ маарип мәсилиси, уйғур мәктәплиридә хитай тили маарипиниң омумлаштурулуши, һәтта алий мәктәп вә башқа оқутуш орунлирида пәқәт уйғур тили вә әдәбиятиға аит дәрсләрдин башқа барлиқ дәрсләрниң уйғур тилида өтүлишниң әмәлдин қалдурулуши қатарлиқлар һәққидә һеч немә демигән. Әксичә, мухбирларға аз санлиқ милләт тиллирида маарип йолға қоюливатқанлиқини җакарлиған.

У йәнә мухбирларниң уйғурларниң кишилик һоқуқ вә сиясий һәрикәтлири , аталмиш "үч хил күч" ләргә аит сориған назук соаллириғиму җаваб берип, өзлириниң " үч хил күч" дәп атаватқан уйғур мустәқилчилиригә қаттиқ зәрбә беришни давамлаштуридиғанлиқини билдүргән . (Үмидвар)

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.