Хитай вә һиндистандики булғиниш дуня һаварайиға тәсир көрсәтмәктә


2007.03.06
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Йеқинда тексас университети америка дөләтлик илим-пән фонди җәмийити вә америка дөләтлик авиатсийә вә аләм қатнаш идарисиниң мәбләғ селиши билән, тинч окяндики боран- чапқун оқури үстидә тәтқиқат елип барди.

Бу тәтқиқат түридин мәлум болушичә, тинч окяндики боран-чапқун нисбити бурунқидин зор дәриҗидә өрлигән болуп, униң дуня һава килиматиниң җиддий өзгиришини вә муз окянлардики музлуқларниң еришини тезлитип деңиз йүзиниң пайдисиз өрләп кетишини кәлтүрүп чиқириш еһтималлиқи интайин юқири икән.

Тексас универиситети тәтқиқатчиси ренйи җаң : "биз тинч окянниң 1984-йилидин 1994 - йилғичә болған 10 йил җәрянидики қара булут қатлими билән 1994 -2005 - йилғичә болған 10 йил ичидики болут қатлимини селиштуруп көрүп, боран-чапқунниң 20 дин 50 пирсәнткичә өрлигәнликини байқидуқ" дәйду .

Униң чүшәндүрүшичә, өткәнки бир қанчә он йилда атмосферадики сулфат , қурум қатарлиқларниң миқдари зор дәриҗидә өрлигән болуп, буларни хитай вә һиндистандики көмүр қалаш кәлтүрүп чиқарған икән.

Тинч окяндики боран- чапқун атмосферадики зәһәрлик маддиларни америка вә канаданиң җәнуби қирғақлириға тошуп келидикән һәмдә дуняниң башқа җайлириғиму учуруп кетидикән.

Ренйи җаңниң қаришичә, булғиништин келип чиққан боран-чапқун оқури һаварайиниң шиддәтлик өзгиришини кәлтүрүп чиқиридикән, һәтта бәзи җайларда еғир қурғақчилиқ һадисилирини вә яки шиддәтлик қара боран һадисилирини пәйда қилидикән.

Бәзи уйғур мутәхәссисләрниң пикиричә , йеқини йиллардин бери хитай иқтисадида илгириләшләр болсиму , лекин хитайниң бу нәтиҗилири дуня һава килиматини бузуш вә инсанийәтниң кәлгүси бихәтәрликигә мөлчәрлигүсиз тәһдит елип келиш бәдилигә тохтиған болса, бу бир виҗдани мәсулийәт мәсилиси икән. (Җүмә)

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.