Dalay lamagha kanada pexri puqraliqi salahiyiti bérish qarari, xitayning naraziliqini qozghidi


2006.07.27

Xitay tashqi ishlar ministirliqining xadimi 27 ‏- iyul küni, kanada da'irilirining tibetning sürgündiki dahisi dalay lamagha, kanadaning pexri puqraliq salahiyitini bérish qararigha naraziliq bildürüp, buning ikki döletning izchil dawamliship kéliwatqan soda munasiwitige ziyan élip kélidighanliqini agahlandurdi.

Royétrs agéntliqi, 1959 ‏- yili tibette yüz bergen qozghilang meghlub bolghandin kéyin, dalay lamaning tibettin ayrilip, bügün'ge qeder sürgünde yashap kéliwatqanliqini shundaqla xitay hökümiti dalay lamani, tibetni junggodin ayrish üchün bölgünchilik qiliwatidu dep eyiblep kéliwatqanliqini bildürdi.

Bu arida xitayning, kanadada turushluq bash elchixanisining siyasiy komissari jang wéydung, xitay terepning mezkür weqe munasiwiti bilen kanada tashqi ishlar ministirliqigha teklip sun'ghanliqini bildürdi. Jang wéydung muxbirlargha yene": dalay lama bir bölgünchi, shunga u bundaq bir nam ‏- sherepke layiq emes, bu kanada dölitining obrazigha tesir körsitip, ikki dölet munasiwitige tesir yetküzidu. Biz bundaq weqelerning yüz bermeslikini ümid qilimiz " dédi.

Royétirs agéntliqining tekitlishiche, nöwette kanadada 1 milyon'gha yéqin xitay puqraliri yashaydiken. Ikki dölet soda munasiwitimu téz sür'ette tereqqi qiliwatqan bolup, kanadadiki Bombardier Inc shirkiti xitay bilen keng kölemde tijaret élip bériwatqan soda shirketliridin biri héssaplinidu. Mezkür shirket teripidin ishlepchiqirilghan yoluchilar poyizi, mexsus chingxey - tibet tömür yoli üchün yasalghan iken.

Kanada parlamént ezaliri izchil türde dalay lamagha pexri puqraliq salahiyiti bérishni teshebbüs qilip kelmekte. Kanada afriqining sabiq prizidénti mandilagha we ikkinchi dunya urushida yehudilarni ölümdin qutquzghan yehudi walinburgqa kanadaning pexri puqraliq salahiyitini bergen idi. (Eqide)

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.