Xitay intérnét qara tizimlikini tüzüp chiqti

• 
  2006-07-23

Xongkongdiki kishilik hoquq uchur merkizining melum qilishiche, xitay hökümiti bir "intérnét qara tizimliki" ni tüzüp chiqip, uningdiki 200 mingdin oshuq öktichini nazaret qilmaqchi iken.

Bu tizimlik, xitay bixeterlik idarisi teripidin tüzüp chiqilghan bolup, bu orun mezkur tizimlikke chüshken öktichi we kishilik hoquq pa'aliyetchilirining intérnéttiki pa'aliyetlirini nazaret qilip turidiken. Xitay da'iriliri bu herikitide ishlitidighan yéngi téxnikiliri bilen torgha chiqquchilarning pa'aliyitini kontrol qilalaydiken hetta xitay hökümiti sirtqa ashkarilashni xalimighan uchurlarni ewetmekchi bolghan kishilerning kompyutérini qatturup qoyalaydiken.

Xongkong kishilik hoquq uchur merkizining éytishiche, xitay tüzüp chiqqan bu "intérnét qara tizimliki" ke "eksil'inqilapchi" we " dölet hakimiyitini aghdurushqa urun'ghan" dep eyiblen'gen ökitichi zatlar shundaqla hökümetning ruxsitisiz diniy teshkilatlarni qurghan gholluq kishiler kirgüzülgen.

Yéqinqi yillardin béri, her qaysi kishilik hoquq teshkilatliri xitay hökümitining intérnét erkinlikini boghishini küchlük eyiblep kelgen bolup, hetta dunyadiki dangliq intérnét shirketlirinimu xitaygha bu heqte yardem qilmasliqqa köp qétim agahlandurdi. Shundaqla amérika dölet mejlisi ezasi kristofér smis yéqinda dölet mejlisige eger bu shirketlerxitaygha yardem qilsa, ulargha iqtisadiy jaza bérish telep qilin'ghan bir parche qanun layihisini maqullashqa sundi. (Peride)