ផែនការ​សម្លាប់​មនុស្ស​របស់​ខ្មែរ​ក្រហម

របប​ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​ផុត​រលត់​ជាង ៣០​ឆ្នាំ​ទៅ​ហើយ ប៉ុន្តែ​ឫស​គល់​ដែល​នាំ​កើត​របប​នេះ មិន​ទាន់​ត្រូវ​បាន​បក​ស្រាយ​ច្បាស់​លាស់​នៅ​ឡើយ​ទេ។
ដោយ គឹម ពៅ
2010-07-22
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
ទេសចរ​បរទេស​ឈរ​មើល​​រូប​ថត​នៃ​ជន​រងគ្រោះ​ដែល​ស្លាប់​ដោយ​សារ​ការធ្វើ​ទារុណកម្ម​និង​ការប្រហារ​ជីវិត​នៅ​គុក​ទួលស្លែង​ ក្រោម​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​ពី​ឆ្នាំ​១៩៧៥​-១៩៧៩។
ទេសចរ​បរទេស​ឈរ​មើល​​រូប​ថត​នៃ​ជន​រងគ្រោះ​ដែល​ស្លាប់​ដោយ​សារ​ការធ្វើ​ទារុណកម្ម​និង​ការប្រហារ​ជីវិត​នៅ​គុក​ទួលស្លែង​ ក្រោម​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​ពី​ឆ្នាំ​១៩៧៥​-១៩៧៩។
RFA file photo

បើ​យើង​ស្ដាប់​ឡើង​វិញ​នូវ​ចម្រៀង​ខ្មែរ​ក្រហម បទ​ចម្រៀង​នីមួយៗ សុទ្ធ​តែ​បាន​លើក​ឡើង​នូវ​ការ​តស៊ូ​របស់​អ្នក​ធ្វើ​បដិវត្តន៍ ស៊ី​អត់​ស៊ី​ឃ្លាន កាន់​អាវុធ​នៅ​ព្រៃ ស្លៀក​ខោ​អាវ​មួយ​ចង្កេះ ប្រយុទ្ធ​ដើម្បី​បដិវត្តន៍ សំដៅ​កសាង​សង្គម​ថ្មី ស្អាត​ស្អំ រុង​រឿង ប៉ុន្តែ​ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ នៅ​ពេល​បាន​កាន់​អំណាច អ្នក​ដឹក​នាំ​របប​ខ្មែរ​ក្រហម បង្កើត​ឲ្យ​មាន​ការ​សម្លាប់​មនុស្ស និង​វិនាសកម្ម​ធំ​ធេង ដែល​មាន​មនុស្ស​ជិត ​២​​លាន​នាក់​បាត់​បង់​ជីវិត។

បុរស​ចំណាស់ ឈ្មោះ នុត នួន អាយុ ៦៦​ឆ្នាំ អង្គុយ​នៅ​លើ​គ្រែ​ឫស្សី​មុខ​ផ្ទះ ក្បែរ​មណ្ឌល​ពិឃាដ​ជើង​ឯក បាន​រៀប​រាប់​ថា ទម្រាំ​តែ​គាត់​រស់​រាន​មាន​ជីវិត​មក​ដល់​ថ្ងៃ​នេះ គាត់​ប្រឹង​ប្រែង​រស់​សម្បើម​ណាស់ តស៊ូ​នឹង​ការ​ធ្វើ​ពលកម្ម​ធ្ងន់ធ្ងរ ការ​បង្អត់​អាហារ និង​ការ​គំរាម​យក​ជីវិត​គ្រប់​ពេល ដោយ​គ្រាន់​តែ ចោទ​ថា ពាក្យ​ថា ខ្មាំង មួយ​ម៉ាត់​ប៉ុណ្ណោះ ៖ «ការងារ​ទាល់​តែ​សកម្ម ហើយ​យើង​កុំ​មាន​ទ្រឹស្ដី​ចេះ​ដឹង​ច្រើន​ពេក ហើយ​យើង​ចេះ​ធ្វើ​ល្ងង់​អ៊ីចឹង​ទៅ ដូច​ថា​គេ​ប្រើ​អី​យើង​ធ្វើ​ហ្នឹង​ទៅ កុំ​ចេះ​ដឹង ពិសេស​ការងារ​ត្រូវ​តែ​សកម្ម ហើយ​បើ​យើង​ឈឺ​ច្រើន អី​ច្រើន ក៏​អត់​បាន​ដែរ»

ប្រធាន​មជ្ឈមណ្ឌល​ឯកសារ​កម្ពុជា លោក ឆាំង យុ បាន​ថ្លែង​ថា វិនាសកម្ម​នៅ​ក្នុង​របប​ខ្មែរ​ក្រហម ត្រូវ​បាន​រាប់ ចាប់​តាំង​ពី​ការ​ជម្លៀស​ប្រជាជន​ចេញ​ពី​លំនៅឋាន នៅ​ឆ្នាំ​១៩៧៥ ដែល​នាំ​ឲ្យ​មាន​ការ​សម្លាប់​ជា​ហូរហែ នៅ​តាម​ដង​ផ្លូវ។

អ្នក​រស់​រាន​នៅ​ក្នុង​របប​ខ្មែរ​ក្រហម ដែល​បច្ចុប្បន្ន​មាន​វ័យ​ជាង ៥០​ឆ្នាំ​ឡើង​ទៅ សុទ្ធ​តែ​បាន​ឃើញ​ការ​ជម្លៀស ដែល​មាន​មនុស្ស​ទាំង​ខ្សែ​ៗ ត្រូវ​គេ​បាញ់​សម្លាប់ ដើម្បី​បង្ខំ​ឲ្យ​ចាក​ចេញ​ពី​ផ្ទះ​សម្បែង​រយៈ​ពេល​បី​ថ្ងៃ នៅ​ពេល​ដែល​ខ្មែរ​ក្រហម​ចូល​កាន់​កាប់​ក្រុង​ភ្នំពេញ នៅ​ឆ្នាំ​១៩៧៥ ហើយ​ក៏​ឃើញ​មាន​មនុស្ស​ស្លាប់​ដេរដាស​តាម​ដង​ផ្លូវ នៅ​ក្នុង​ពេល​ជម្លៀស​ប្រជាជន​នោះ ដោយសារ​តែ​អត់​អាហារ និង​ជំងឺ។

លោក ឆាំង យុ បាន​បញ្ជាក់​ថា នេះ​ជា​ការ​សម្លាប់ ហើយ​ការ​សម្លាប់​ទាំង​អស់​នេះ មិន​មែន​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​ចៃដន្យ​ឡើយ គឺ​សុទ្ធ​តែ​មាន​ផែនការ​រៀប​ទុក​ជា​មុន។ ការ​បង្អត់​អាហារ ការ​កសាង​គុក ដែល​កាល​នោះ​មាន​គុក​ដល់​ទៅ ១៩៦​កន្លែង ការ​សម្លាប់ និង​ការ​បង្ខំ​ឲ្យ​ធ្វើ​ការ​ហួស​កម្លាំង ៖ «យើង​ភ្លេច​គិត​ថា អា​ហ្នឹង​ជា​បទ​ឧក្រិដ្ឋ កាល​ណា​យើង​ឃ្លាន យើង​ហ៊ាន​ធ្វើ​អ្វី​គ្រប់​យ៉ាង គឺ​ខ្មែរ​ក្រហម​គិត​ទុក​ជា​មុន គឺ​បាន​យក​ស្រូវ​អង្ករ​មិន​ឲ្យ​ប្រជាជន​ហូប ហើយ​ដឹង​ថា ការ​ធ្វើ​នេះ មាន​មនុស្ស​ស្លាប់ អ៊ីចឹង​ខ្មែរ​ក្រហម​គិត​ទុក​ជា​មុន ពេល​ដែល​ដក​ហូត​យក​ស្រូវ អង្ករ ពី​ប្រជាជន​ហើយ មនុស្ស​ខំ​ប្រឹង​បង្កើត​ផល​១​ហិកតារ​បី​តោន»

ឯកសារ​របស់​ខ្មែរ​ក្រហម​ស្ដី​អំពី​ផែនការ ៤​ឆ្នាំ របស់​បដិវត្តន៍​បាន​សរសេរ​ថា ដើម្បី​កសាង​សង្គម​ថ្មី ស្អាត​ស្អំ បំបាត់​របប​នាយ​ទុន និង​សក្ដិភូមិ​ចោល​ឲ្យ​អស់ ក្នុង​រយៈ​ពេល ៣​ឆ្នាំ​ក្រោយ​ពី​ការ​រំដោះ ឆ្នាំ​១៩៧៥ នេះ ខ្មែរ​ក្រហម មិន​ពឹង​ពាក់​ជំនួយ​ពី​បរទេស​ឡើយ ដើម្បី​កុំ​ឲ្យ​មាន​ការ​ជំពាក់​ជំពិន​ជាមួយ​នយោបាយ​របស់​បក្ស។

ផែនការ​នោះ​បាន​និយាយ​ពី​ការ​កម្ទេច​លុយ​ចាស់​ចោល ដើម្បី​កុំ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​របប​ចាស់ ជម្លៀស​ប្រជាជន​ឲ្យ​ចេញ​ពី​ទីក្រុង ដើម្បី​រៀបចំ​ភូមិករ​ឡើង​វិញ ហើយ​ត្រូវ​បង្កើន​សក្ដានុពល​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច​តាម​រយៈ​ការ​ធ្វើ​ស្រែ ដោយ​ធ្វើ​ប្រព័ន្ធ​ធារាសាស្ត្រ លើក​ទំនប់ ជីក​ប្រឡាយ​ដោយ​កម្លាំង​មនុស្ស ហើយ​មាន​ការ​គណនា​ចែក​តំបន់ ដែល​ត្រូវ​បាន​បរិមាណ​ស្បៀង​ប៉ុន្មាន​តោន​រួច​ជា​ស្រេច គណនា​នូវ​ចំនួន​ស្រូវ​ដែល​ត្រូវ​ទុក​ឲ្យ​ប្រជាជន​ប៉ុន្មាន ទុក​ប៉ុន្មាន​ឲ្យ​កង​កម្លាំង​ប៉ុន្មាន លក់​ប៉ុន្មាន ដើម្បី​ទ្រទ្រង់​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី។

ផែនការ​រួម សូម្បី​តែ​ដែក​កេះ​ក៏​ត្រូវ​ដាក់​រួម និង​ការ​ដាក់​ផែនការ​កំហិត​ឲ្យ​ផលិត ឲ្យ​បាន​សម្រេច​បន្ថែម​នូវ​គំនាប​មួយ​ទៀត គឺ​ការ​រក​មុខ​អ្នក​ប្រឆាំង​នឹង​បដិវត្តន៍ ដោយ​កំណត់​អ្នក​ទាំង​នោះ​ថា​ជា​ខ្មាំង​របស់​បដិវត្តន៍ ដើម្បី​កម្ទេច​ចោល បាន​នាំ​ឲ្យ​មាន​ការ​សម្លាប់​រង្គាល។

អ្នក​រស់​រាន​មាន​ជីវិត​បាន​រៀបរាប់​ថា នៅ​ខេត្ត​បាត់ដំបង អង្ករ ៥​កំប៉ុង ត្រូវ​បាន​គេ​ដាំ​ជា​បបរ​មួយ​ខ្ទះ​ត្នោត​ធំ សម្រាប់​មនុស្ស ៥០​នាក់​បរិភោគ។ រី​ឯ​បុរស​នៅ​ខេត្ត​តាកែវ​វិញ បាន​និយាយ​ថា ពួក​គាត់​ត្រូវ​គេ​ចែក​អង្ករ ២​ខាំ មួយ​ថ្ងៃ មួយ​គ្រួសារ មិន​ថា​គ្រួសារ​មាន​សមាជិក​ម្នាក់ ឬ​៥​នាក់​ក៏​ដោយ។

បុរស​ចំណាស់ ឈ្មោះ នុត នួន បន្ថែម​ថា នៅ​ពេល​យប់​មាន​ឈ្លប​យក​ការណ៍​នៅ​ក្រោម​ផ្ទះ ដើម្បី​តាម​ដាន​ស្ដាប់​វែក​មុខ​អ្នក​ប្រឆាំង​បដិវត្តន៍ ៖ «ថា​យើង​និយាយ​ពី​អីៗ ហើយ​យើង​និយាយ​រឿង​ក្បត់ រឿង​អី ថា​ការងារ​នឿយ​អ៊ីចឹង​ទៅ ស៊ី​ឆ្ងាញ់​មិន​ឆ្ងាញ់​អ៊ីចឹង​ទៅ អើ​បើ​គេ​សួរ​យើង​ថា ឆ្ងាញ់​ឫ​ក៏​មិន​ឆ្ងាញ់ យើង​ហ៊ាន​ឆ្លើយ​ថា មិន​ឆ្ងាញ់​គឺ​ថា​បាត់​ខ្លួន​ហើយ ក្បត់​ទៀត​អា​ហ្នឹង។ យើង​អ្នក​ដឹង​យើង​ឆ្លើយ​ថា ឆ្ងាញ់​អ៊ីចឹង​ទៅ ទោះបី​មិន​ឆ្ងាញ់ យើង​ថា​ឆ្ងាញ់ បើ​មិន​អ៊ីចឹង​ទេ គេ​ថា​ខ្មាំង​ហើយ ពីព្រោះ​ខ្ញុំ​នៅ​ជិត​របង​គុក»

លោក​បញ្ជាក់​ថា ស្អី​ក៏​គេ​ចោទ​ថា​ក្បត់​ដែរ កាល​ពី​ជំនាន់​នោះ បើ​ទោះ​បី​ជា​ការ​រអ៊ូរទាំ​អំពី​ការ​ធ្វើ​ការ​ធ្ងន់ ហូប​មិន​ឆ្អែត និយាយ​ពី​សម័យ​មុន ធ្វើ​បាក់​ចប បង្គី ក្ដី ឬ​រំលឹក​ពី​រឿង​កុន​ក្ដី ៖ «កង​ពិសេស​នោះ​គឺ​ថា ភ្ជួរ​រាស់​នោះ គឺ​ថា បើ​ភ្ជួរ​ផ្ដាច់​ម៉ោង​ពីរ បាន​ដាក់​ណឹង​បបរ ពេល​ព្រឹក​ភ្ជួរ​ហើយ ហើយ​បើ​ភ្ជួរ​ព្រឹក​ល្ងាច ត្រឹម​ម៉ោង ១១​ឬ​១២ ដាក់​ម៉ោង​២ ចូល​ភ្ជួរ​វិញ ហើយ​ដាក់​ពី​ភ្ជួរ ត្រូវ​ការ​ស្មៅ​គោ ស្មៅ​អី ហើយ​បើ​អត់​ស្មៅ​គោ ខ្មាំង អត់​ភ្នក់​គោ ខ្មាំង ជេរ​គោ ខ្មាំង វាយ​គោ ខ្មាំង គោ​ស៊ី​ស្រូវ ខ្មាំង ភ្ជួរ​នង្គ័ល​បាក់ ខ្មាំង មួយ​ចប់ ខ្មាំង»

លោក ឆាំង យុ បាន​អះអាង​ថា ភាគ​ច្រើន​ក្រុម​ខ្មែរ​ក្រហម​ច្រើន​យក​ពាក្យ CIA KGB គិញ​យួន ទាហាន​ លន់ ​ណល់ ឬ​នាយ​ទុន ជា​ដើម មក​ចោទ​ថា​ជា​ខ្មាំង។ នរណា​ម្នាក់​ដែល​ត្រូវ​គេ​ចោទ​ដូច្នេះ ហើយ​ត្រូវ​គេ​យក​ទៅ​សម្លាប់​ភ្លាម ដោយ​គ្មាន​ការ​អង្កេត​រក​ខុស​ត្រូវ​អ្វី​ឡើយ ហើយ​ជួនកាល​ការ​ចោទ​នោះ ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​ការ​សង​សឹក ចំពោះ​គំនុំ​គំ​កួន​ផ្ទាល់​ខ្លួន ឬ​ដើម្បី​បិទ​បាំង​អំពើ​អាក្រក់ ដែល​អ្នក​ប្ដឹង​ចោទ​នោះ បាន​បំពាន​មក​លើ​មនុស្ស​ម្នាក់​រួច​ហើយ ៖ «អ៊ីចឹង​ទៅ ចូល​ទៅ​ក្នុង​ការ​សង​សឹក​ដូច​ជា​អ្នក​ខ្លះ គុំ​ពី​មុន​មក អត់​ចូល​ចិត្ត​អ្នក​ភ្នំពេញ អ៊ីចឹង​ដែល​គេ​ធ្លាប់​ធ្វើ​បាវ​បម្រើ ធ្លាប់​លំបាក​វេទនា​អ៊ីចឹង យក​ឱកាស​ហ្នឹង​សង​សឹក អ៊ីចឹង​បក​ស្រាយ​ថា អ្នក​ឯង​ខ្មាំង ហើយ​ដោយ​សារ​ពេល​វេលា​រដ្ឋ​អំណាច​ភូមិ​ឃុំ មាន​អំណាច​ខ្លាំង​ក្លា ទម្រាំ​ដល់​លើ​មនុស្ស​ស្លាប់»

លោក នុត នួន វិញ​បន្ថែម​ដូច្នេះ ៖ «អ្នក​ជាប់​ទោស ស្រេច​តែ​គេ​ចោទ​ទេ! ទាញ​ឧទាហរណ៍​ថា យើង​ត​សំដី​នឹង​គេ​អ៊ីចឹង គេ​ប្រើ​យើង យើង​ត​សំដី​នឹង​គេ ឬ​ទាញ​ឧទាហរណ៍​ថា គោ រទេះ យើង​ពី​នេះ​ទៅ យើង​ថា មិន​ឲ្យ​មិន​អ៊ីចឹង ហើយ​គេ​ថា យើង​មិន​ដាច់​កម្មសិទ្ធិ គេ​យក​យើង​ទៅ​បាត់​ទៅ ដឹក​ទាំង​ខ្សែ​ៗ ហ្នឹង យក​ទៅ​បាញ់​ចោល​នៅ​រណ្ដៅ​អាបេ ឲ្យ​តែ​ទាហាន បើ​ទាហាន​អត់​ទាន់​ដាច់​កម្មសិទ្ធិ​អ៊ីចឹង​ណា»

បុរស​ម្នាក់​ទៀត​ឈ្មោះ ឡៃ ៦០​ឆ្នាំ ត្រូវ​គេ​ជន្លាស​ពី​ទួលទំពូង ក្រុង​ភ្នំពេញ​ទៅ​នៅ​ខេត្ត​បាត់ដំបង បាន​និយាយ​ថា គាត់​ជិត​ត្រូវ​គេ​យក​ទៅ​សម្លាប់ កាល​នោះ ដោយ​គ្រាន់​តែ​គាត់​និយាយ​លេង​ជា​មួយ​ស្ត្រី​ម្នាក់​ពេល​កំពុង​ធ្វើ​ការ ៖ «គេ​ហៅ​ទៅ​វាយ​ចោល អង្គុយ​មាត់​រណ្ដៅ​អ៊ីចឹង អង្គុយ​ចោង​ហោង​វត្ត​រណ្ដៅ​វា​មួយ​ម្ខាង និង​នៅ​ខាង​ក្រោយ​ដំបង​ប៉ុន​កំភួន​ដៃ​ខាង​ក្រោយ​ខ្នង។ អង្គុយ​នៅ​មាត់​រណ្ដៅ ដៃ​ចេះ​លើក​ប្រណុំ វា​សូរ​មួយ​ម៉ាត់​ឆ្លើយ​មួយ​ម៉ាត់ សួរ ២​ម៉ាត់​ឆ្លើយ ២​ម៉ាត់។ វា​ចេះ​តែ​ចោទ​ទៅ ថា​ខ្ញុំ​ប៉ះ​ទង្គិច​សីលធម៌ ឃើញ​ខ្ញុំ​ទាក់​ទង​និយាយ​លេង​សើច»

បុរស​ម្នាក់​ទៀត ឈ្មោះ ទុយ សុខ អាយុ ៧០​ឆ្នាំ ត្រូវ​គេ​ជម្លៀស​ឲ្យ​ទៅ​នៅ​ខេត្ត​សៀមរាប បន្ថែម​អំពី​ការ​ប៉ុន​ប៉ង​សម្លាប់​គ្រាន់​តែ​លោក​ពន្យល់​អំពី​ក្រុម​របស់​លោក ដែល​ធ្វើ​ការ​យឺត ៖ «ខ្ញុំ​ហ្នឹង សុទ្ធ​តែ​អ្នក​កូន​ខ្ចី ដល់​តែ​ធ្វើ​ហើយ​ក្រោយ​គេ វា​ចោទ​ខ្ញុំ។ វា​ចោទ​ខ្ញុំ វា​សួរ​ខ្ញុំ​ថា តើ​ខ្ញុំ​ខ្លាច​ខ្មោច​ទេ ខ្ញុំ​ឆ្លើយ​ថា អត់​ខ្លាច​ទេ រឿង​ខ្មោច​លង អូ​ខ្ញុំ​មួយ​អាយុ​ខ្ញុំ អត់​ចេះ​ខ្លាច​ទេ ដល់​នេះ មេ​កង​ខ្ញុំ ឆ្លើយ​ថា កុំមាត់​ខ្ញុំ​ថា កុំ​មាត់​អី សួរ​ខ្ញុំ​អ៊ីចឹង ខ្ញុំ​អត់​ខ្លាច​មែន រួច​ដល់​បាន ២-៣​ថ្ងៃ មាន​ឈ្មោះ​ខ្ញុំ យក​ខ្ញុំ​ទៅ​វាយ​ចោល»

មជ្ឈមណ្ឌល​ឯកសារ​កម្ពុជា បាន​អះអាង​ថា មាន​មនុស្ស​ប្រហែល​ជាង​២​លាន​នាក់ បាន​បាត់​បង់​ជីវិត​ដោយសារ​តែ​ការ​អត់​អាហារ ការ​ឈឺ​ថ្កាត់​គ្មាន​ថ្នាំ​ព្យាបាល ការ​បាក់​កម្លាំង ការ​សម្លាប់​នៅ​អំឡុង​ឆ្នាំ​១៩៧៥ ដល់​ឆ្នាំ​១៩៧៩ នោះ។

តាម​ឯកសារ​ដែល​វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី​ទទួល​បាន ស្ដី​អំពី​បទ​សម្ភាសន៍​រវាង​អ្នក​សារព័ត៌មាន​ប្រជាធិបតេយ្យ និង ប៉ុល ពត ដែល​ជា​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ទី​១ នៃ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ កាល​ពី​ថ្ងៃ​១២ មេសា ឆ្នាំ​១៩៧៨ គោល​ដៅ​របស់​ខ្មែរ​ក្រហម​ធំ​បំផុត គឺ​ប្រឆាំង​នឹង​មហិច្ឆតា​របស់​វៀតណាម ដែល​ចង់​លេប​យក​កម្ពុជា។

នៅ​ក្នុង​ទំព័រ​ទី​៦ នៃ​កិច្ច​សម្ភាសន៍​នោះ ប៉ុល ពត បាន​និយាយ​ថា យួន​បាន​ដំណើរ​ការ​ធ្វើ​សកម្មភាព​ចារកម្ម​គ្រប់​បែប​យ៉ាង ស៊ី​រូង​ផ្ទៃ​ក្នុង និង​បំបែក​បំបាក់ ហើយ​វគ្គ​ឈ្លាន​ពាន​លើក​ទី​១ របស់​យួន​នេះ កងទ័ព​បដិវត្តន៍​កម្ពុជា​ដ៏​អង់​អាច​ក្លាហាន បាន​វាយ​ទប់​ទល់​ឲ្យ​បរាជ័យ និង​បាក់​ទាំង​ស្រុង​យ៉ាង​អាម៉ាស់ នៅ​ថ្ងៃ​៦ មករា ឆ្នាំ​១៩៧៧។

ក្រោយ​មក ក្រុម​ខ្មែរ​ក្រហម និង​ខ្មែរ​ក្រហម​ខ្លួន​ឯង ក៏​បាន​ចាប់​ផ្ដើម​កម្ទេច​គ្នា​ឯង ដែល​មក​ដល់​ពេល​នេះ នៅ​មិន​ទាន់​មាន​ឯកសារ​ណា​មួយ​បញ្ជាក់​អំពី​មូលហេតុ​នៃ​ការ​កម្ទេច​គ្នា​ឯង​នៅ​ឡើយ​ទេ រហូត​ដល់​ការ​ដួល​រលំ នៃ​របប​នេះ​ទាំង​ស្រុង កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​៧ មករា ១៩៧៩ ដោយ​ការ​រំដោះ​របស់​វៀតណាម។

របប​ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​រលំ​ផុត​ទៅ​ហើយ តែ​មនុស្ស​ជា​ច្រើន​នាក់​ដែល​នៅ​រស់​រាន​មាន​ជីវិត នៅ​តែ​បន្ត​ចង​ចាំ​រឿង​ខ្មែរ​ក្រហម​ធ្វើ​បាប សម្លាប់ សម្លុត គំរាម បង្អត់​បាយ ធ្វើ​ការ​ធ្ងន់​នោះ​នៅ​ឡើយ ហើយ​បាន​និយាយ​ប្រាប់​រឿង​កម្សត់ លំបាក​នេះ ដល់​មនុស្ស​ជំនាន់​ក្រោយ​បន្ត​ទៀត​ផង៕

គេហទំព័រ​ទាំងមូល