អង្គ​ការ​សិទ្ធិមនុស្ស ទាមទារ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​គោរព​សន្យា​ដោះលែង​អ្នក​ជាប់​ឃុំ ១ម៉ឺន​នាក់

ដោយ ហេង រស្មី
2020-07-24
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
(ឆ្វេង) ស្លាកសញ្ញា​អង្គការ​លើក​លែង​ទោស​អន្តរជាតិ (Amnesty International)  និង​ អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​លីកាដូ
(ឆ្វេង) ស្លាកសញ្ញា​អង្គការ​លើក​លែង​ទោស​អន្តរជាតិ (Amnesty International) និង​ អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​លីកាដូ
អង្គការ​លើក​លែង​ទោស​អន្តរជាតិ (Amnesty International) និង​ អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​លីកាដូ

អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ​ចំនួន​ពីរ ទាមទារ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​គោរព​សន្យា​ដោះលែង​អ្នក ជាប់​ឃុំ ១ម៉ឺន​នាក់ ដែល​បាន​ប្រព្រឹត្ត​បទល្មើស​ស្រាល ដើម្បី​កាត់បន្ថយ​ហានិភ័យ​ឆ្លង​ជំងឺ​កូវីដ-១៩ ក្នុង​ពន្ធនាគារ​ដែល​កំពុង​មាន​ភាព​ចង្អៀត​ណែន និង​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រសើរ​ឡើង​នូវ​ការ​គោរព​សិទ្ធិមនុស្ស។ អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​យុត្តិធម៌ ឆ្លើយតប​ថា រដ្ឋាភិបាល មិនដែល​បាន​សន្យា​ដោះលែង​អ្នកទោស នោះ​ទេ។

អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​លីកាដូ និង​អង្គការ​លើក​លែង​ទោស​អន្តរជាតិ (Amnesty International) ចេញ​សេចក្ដី​ការណ៍​រួមគ្នា​មួយ បង្ហាញ​ការ​សោក​ស្ដាយ ចំពោះ​ភាព​ខ្វះខាត​របស់​អាជ្ញាធរ​កម្ពុជា ក្នុង​ការ​ដោះ​ស្រាយ​វិបត្តិ​សិទ្ធិមនុស្ស​ដែល​កើតមាន​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​ឱ្យ​មានប្រសិទ្ធភាព ។ អង្គការ​សិទ្ធិ មនុស្ស​ទាំង​ពីរ​នេះ ទទូច​ដល់​រដ្ឋាភិបាល ឱ្យ​ចាត់​វិធានការ​ជាបន្ទាន់​ដូចជា កែទម្រង់​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌ ដោយ​គ្មាន​ការ​ពន្យារ​ពេល ពន្លឿន​ការ​ដោះ លែង​អ្នក​ជាប់​ឃុំ​ចំនួន ១០.០០០​នាក់ ដូចដែល​បាន​ប្រកាស នា​ពេល​កន្លង​មក ហើយ​ផ្ដល់ អាទិភាព​ក្នុង​ការ​ដោះ​លែង​អ្នក​ជាប់​ឃុំ ដែល​ប្រឈម​នឹង​ហានិភ័យ​ដូចជា មនុស្ស​ចាស់ អ្នកជំងឺ​ដែល​ត្រូវការ​សេវា​ថែទាំ​សុខភាព​ជាចាំបាច់ ស្ត្រី​មាន​ផ្ទៃពោះ ស្ត្រី​ដែល​មាន​កូន​តូច​នៅ​ជា​មួយ និង​អ្នក​ជាប់​ឃុំ​ជា​អនីតិជន​ជា​ដើម ។ អង្គការ​ទាំងពីរ ក៏​ទាមទារ​ឲ្យ​ដោះលែង​អ្នក​ជាប់ឃុំ​ទាំងអស់​ដែល​ត្រូវ បាន​ឃុំខ្លួន​ដោយ​គ្មាន​មូលដ្ឋាន​ច្បាប់​គ្រប់គ្រាន់ ក្នុង​នោះ​មាន​អ្នកជាប់ឃុំ​នៅ​មជ្ឈមណ្ឌល​បន្សាប​គ្រឿងញៀន និង​អ្នកជាប់ឃុំ ក្រោម​ហេតុផល​នយោបាយ​ផង​ដែរ។នាយិកា​អង្គការ​លីកាដូ (LICADHO) អ្នកស្រី ណាលី ពីឡូក មានប្រសាសន៍​ក្នុង​សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​ចុះ​ថ្ងៃ​ទី២៣ ខែ​កក្កដា​ថា “ប្រទេស​ជា​ច្រើន​នៅ​លើ​ពិភពលោក​បាន​ឆ្លើយ​តប​ចំពោះ​ការ​រីក​រាល​ដាល​នៃ​វីរុស កូវីដ១៩ ដោយ​ការ​ដោះ​លែង​មនុស្សជា​ច្រើន​ពី​ពន្ធនាគារ ជាពិសេស អ្នក​ដែល​ត្រូវ​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​ពី​បទ​ល្មើស​បែប​អហិង្សា ឬ​អ្នក​ជាប់​ឃុំ​ដែល​ត្រូវ​ការ​សេវា​ថែទាំ​សុខភាព​ជា​ចាំបាច់។ អ្នកស្រី​បន្ត​ថា៖ «ប្រសិនបើ​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា មានការ​ប្ដេជ្ញា​ចិត្ត​ក្នុង​ការ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ចង្អៀត​ណែន និង​កាត់​បន្ថយ​ហានិភ័យ​នៃ​ការ​ឆ្លង​រីក​រាលដាល​ជំងឺ​កូវីដ១៩ តាមរយៈ​ការ​ដោះលែង​អ្នកជាប់ឃុំ​ឱ្យ​នៅ​ក្រៅ​ឃុំ និង​មធ្យោបាយ​ផ្សេងទៀត នេះ​គឺជា​ពេលវេលា​សមស្រប​បំផុត​ក្នុង​ការ​ចាត់វិធានការ»

កាលពី​ថ្ងៃ​ទី២៧ ឧសភា រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ លោក ស ខេង បាន​ប្រកាស​គាំទ្រ​យុទ្ធនាការ​ដោះស្រាយ​ការ​កក​ស្ទះ​សំណុំរឿង​នៅ​តាម​សាលាដំបូង​រាជធានី​-ខេត្ត ដែល​ដាក់​ចេញ​ដោយ​ក្រសួង​យុត្តិធម៌។ លោក ស ខេង បាន​សន្យា​ថា អ្នក​ជាប់​ឃុំ​រហូត​ដល់ ១០.០០០​នាក់ នឹង​ត្រូវ​ដោះ​លែង​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស ដោយ​ព្រួយ​បារម្ភ​ពី​ហានិភ័យ​នៃ​ការ​ឆ្លង​រីក​រាល​ដាល​ជំងឺ​កូវីដ១៩ និង​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​ពី​បញ្ហា​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នៅ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ។ ក្នុង​ពេល​នោះ លោក​ថែម​ទាំង​ប្រាប់​ឲ្យ​កម្លាំង​សមត្ថកិច្ច​នៅ​តាម​មូលដ្ឋាន​ត្រៀម​ខ្លួន ដើម្បី​តាម​ដាន​អ្នក​ជាប់​ឃុំ ដែល​អាច​ត្រូវ​ដោះ​លែង​នៅ​ពេល​ខាង​មុខ។ លោក​ទទួលស្គាល់​ថា ភាព​ចង្អៀត​ណែន​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​ជា​បញ្ហា​មួយ ដែល​នាំ​ឲ្យ​មាន​ការ​ចំណាយ​ច្រើន​របស់​រដ្ឋ និង​ការ​រិះគន់​អំពី​សិទ្ធិមនុស្ស​ផង​ដែរ៖ «អ៊ីចឹង​វា​អាច​ធ្លាក់​ទៅ​ជា​បន្ទុក​របស់​រដ្ឋបាល​ដែនដី​របស់​យើង (ដែល) សមត្ថកិច្ច នគរបាល កងរាជអាវុធហត្ថ ដើម្បី​គ្រប់គ្រង​សន្តិសុខ​នៅកន្លែង​ហ្នឹង។ វា​មិន​ច្រើន​ទេ វា​រាយប៉ាយ​ទេ។ ឧបមា​យើង​សម្រាល​បន្ធូរ​បន្ថយ​បាន ១ម៉ឺន​នាក់ វា​មួយ​ម៉ឺន​ហ្នឹង មិនមែន​ទៅ​មួយ​ខេត្ត ពីរ​ខេត្ត​ទេ វា​រាយ​គ្រប់តែ​កន្លែង»

ទោះជា​មាន​ការ​ប្រកាស​ជាក់លាក់​បែបនេះ​ពី​លោក ស ខេង ក៏​ដោយ ក៏​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​យុត្តិធម៌ លោក ជិន ម៉ាលីន អះអាង​ថា រដ្ឋាភិបាល​មិនដែល​បាន​សន្យា​ដោះលែង​អ្នកទោស​ ឬ​ជន​ជាប់ឃុំ​នោះ​ទេ។ លោក​ស្នើ​ឲ្យ​អង្គការ​លីកាដូ និង​អង្គការ​លើកលែង​ទោស​អន្តរជាតិ ផ្ទៀងផ្ទាត់​ព័ត៌មាន​នេះ​ឡើងវិញ៖ «យុទ្ធនាការ​របស់ក្រ​សួង​យុត្តិធម៌​នេះ មិនមែន​ដោះ​លែង​អ្នក​ទោស នោះ​ទេ មិន​មែន​ដូច​គោល​ដៅ​ដូច​ការ​លើក​ឡើង​របស់​អង្គការ​ទាំង​ពីរ​ ដែល​លើក​ឡើង​ដោយ​ភ័ន្ត​ច្រឡំ​ថា ដោះ​លែង​អ្នក​ទោស​ប៉ុណ្ណេះ ក្នុង​រយៈ​ពេល​ប៉ុណ្ណេះ​ឆ្នាំ គឺ​អត់​ទេ។ យុទ្ធនាការ​នេះ គឺ​ដោះ​ស្រាយ​ភាព​កក់​ស្ទះ​សំណុំរឿង​នៅ​តាម​សាលាដំបូង​តែប៉ុណ្ណោះ​ឯង បានន័យ​ថា តាមរយៈ​ជម​រុញ នីតិវិធី​ឲ្យបាន​លឿន ហើយ​ឈាន​ទៅដល់​ការ​ចេញ​សាលក្រម​ស្ថាពរ​ឲ្យបាន​ឆាប់​តែប៉ុណ្ណោះ»

នាយករង​ទទួលបន្ទុក​ផ្នែក​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​នៃ​អង្គការ​លី​កាដ​ូ (LICADHO​) លោក អំ សំអាត មានប្រសាសន៍​ថា លោក​សុំ​មិន​ឆ្លើយឆ្លង​ជាមួយ​អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​យុត្តិធម៌​នោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​លោក បញ្ជាក់​ថា ការដែល​អង្គការ​ទាំងពីរ​ចេញ​សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​ជំរុញ​ឲ្យ​ពន្លឿន​ដោះលែង​អ្នក​ជាប់ ឃុំ​នេះ ព្រោះ​ពិនិត្យ​ឃើញ​ថា ស្ថានភាព​ពន្ធនាគារ​នៅតែ​ចង្អៀត​ណែន​គួរឲ្យ​ព្រួយបារម្ភ។ លោក បន្ត​ថា កន្លងមក រដ្ឋាភិបាល ក៏​ទទួលស្គាល់​ពី​ភាព​ចង្អៀត​ណែន​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​ដែរ និង​ប្រកាស​ពី បំណង​ដោះលែង​អ្នកទោស​ដែល​ប្រព្រឹត្ត​បទ​ល្មើស​ស្រាលៗ ដូច្នេះ​ហើយ​ទើប​អង្គការ​ទាំងពីរ គាំទ្រ និង​ជំរុញ​ឲ្យ​អនុវត្ត​វិធានការ​នេះ​ដើម្បីឲ្យ​បាន​លឿន៖ «សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​នេះ​គ្រាន់តែ​រម្លឹក​ឡើងវិញ​ហើយ​យើង​គាំទ្រ​នូវ​អនុ សាសន៍​ឬក៏​គោលការណ៍​នៅ​ក្នុង​ការពិនិត្យ​ទៅលើ​លទ្ធភាព បើ​អាច​ធ្វើ​ទៅ​បាន​ ចំពោះ​ការ​ដោះ​លែង អ្នក​ជាប់​ឃុំ​ជាង ១ម៉ឺន​នាក់ តែ​មក​ដល់​ពេល​នេះ​យើង​អត់​ទាន់​ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន​ ឬក៏​ចំនួន​តួលេខ ណាមួយ​ពិតប្រាកដ ។តែ​គ្រាន់តែ​ថា យើង​នៅតែ​គាំទ្រ និង​ចង់​ឲ្យ​មានការ​ដោះ​លែង​អ៊ីចឹង»

កាលពីដើម​ខែ​កក្កដា ក្រសួង​យុត្តិធម៌ បាន​បង្ហាញ​លទ្ធផល​នៃ​ការអនុវត្ត​យុទ្ធនាការ​ដោះស្រាយ សំណុំរឿង​កកស្ទះ​ក្នុង​តុលាការ​ថា មាន​សំណុំរឿង​ព្រហ្មទណ្ឌ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ជំនុំជម្រះ​រួច​នៅ​តាម​សាលាដំបូង​រាជធានី​-ខេត្ត​ទូទាំង​ប្រទេស មាន ៣.៤៥៤​សំណុំរឿង ស្មើនឹង ២៧ភាគ​រយ​នៃ​សំណុំរឿង​ដែល​បាន​កកស្ទះ ប៉ុន្តែ មិនបាន​បង្ហាញ​ថា ​តើ​មាន​អ្នក​ជាប់​ឃុំ​ប៉ុន្មាន​នាក់​ត្រូវ​បាន​ដោះលែង​ពី​ពន្ធនាគារ​ដែល​មាន​ភាព​ចង្អៀត​ណែន​ខ្លាំង​នេះ​ទេ។  អ្នកនាំពាក្យ​អគ្គនាយក​ដ្ឋាន​ពន្ធនាគារ​នៃ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ លោក នុត សាវ​នា ប្រាប់​អាស៊ី​សេរី​ថា មក​ទល់​ពេល​នេះ ចំនួន​អ្នក​ជាប់​ឃុំ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​មិន​ទាន់​ថយ​ចុះ​នោះ​ទេ ដោយសារ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ និង​ក្រសួង​យុត្តិធម៌ មិន​ទាន់​ឈាន​ដល់​ដំណាក់កាល​ដោះ​លែង​ជន​ជាប់​ឃុំ​ដែល​មាន​បទ​ល្មើស​ស្រាលៗ​ នៅ​ឡើយ ពោល​គឺ​កំពុង​ស្ថិត​ក្នុង​ដំណាក់កាល​សិក្សា​លើ​តួលេខ និង​មូលហេតុ​ឬ​បញ្ហា​ជាមុន​សិន។ ទោះ​យ៉ាង​ណា លោក​អះអាង​ថា ចំនួន​អ្នក​ជាប់​ឃុំ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ ក៏​មិន​កើន​ឡើង​ខ្លាំង​នោះ​ដែរ ដោយសារ​មួយ​រយៈ​ចុង​ក្រោយ​នេះ ក្រសួង​យុត្តិធម៌ បាន​ធ្វើការ​ជាមួយ​ស្ថាប័ន​តុលាការ ផ្អាក​បញ្ជូន​អ្នក​ទោស​ស្រាលៗ ទៅ​ឃុំ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​បណ្ដោះអាសន្ន ដោយ​គ្រាន់តែ​ដាក់​ពួក​គេ​ឲ្យ​ស្ថិត​ក្រោម​ការ ត្រួត​ពិនិត្យ​តាម​ផ្លូវ​តុលាការ៖ «អត់​អាន់​ធូរ​ទេ នៅតែ​ចង្អៀត​ដដែល​ដូច​មុន​អ៊ីចឹង តែ​គ្រាន់តែ​ថា យើង​បាន​ពន្លឿន​សំណុំរឿង​ខ្លះ​ទៅ យើង​មាន​លទ្ធភាព​ក្នុង​ការ​ផ្ទេរ​ដូច​ថា កន្លែង​មួយ​ចង្អៀត​ខ្លាំង យើង​អាច​ពេល​ដែល​គាត់​កាត់​ទោស​ហើយ យើង​អាច​ផ្ទេរ​គាត់​ទៅ​កន្លែង​ផ្សេង​ទៀត ដែល​វា​មិន​សូវ​ចង្អៀត។ ដូច្នេះ​យើង​រ៉េង​វា​អ៊ីចឹង​វា​ធូរ​ដែរ

សេចក្ដី​ថ្លែង​ការណ៍​រួម​របស់​អង្គការ​លីកាដូ និង​អង្គការ​លើកលែង​ទោស​អន្តរជាតិ បង្ហាញ​ថា ចំនួន អ្នក​ជាប់​ឃុំ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​នៅ​កម្ពុជា បាន​កើន​ឡើង​ពី ២១.៩០០​នាក់ នៅ​ចុងឆ្នាំ២០១៦ ដល់ ៣៨.៩៩០​នាក់ គិត​ត្រឹម​ខែមីនា ឆ្នាំ២០២០ ទោះ​បី​ជា​ពន្ធនាគារ​នៅ​កម្ពុជា​ត្រូវ​បាន​ប៉ាន់​ប្រមាណ​ថា អាច​ផ្ទុក​មនុស្ស​បាន​ត្រឹម​ចំនួន ២៦.៥៩៣​នាក់​ក៏​ដោយ។ សេចក្ដី​ថ្លែង​ការណ៍​ដដែល លើកឡើង​ថា ការ​កើន​ឡើង​ចំនួន​ជន​ជាប់​ឃុំ​នេះ បន្ទាប់​ពី​មាន​យុទ្ធនាការ​បង្ក្រាប​គ្រឿងញៀន និង​ដោយសារ​ការ​កើន​ឡើង​ច្រើន​ហួស​ហេតុ​នៃ​ការ​ឃុំខ្លួន​បណ្ដោះអាសន្ន​រង់ចាំ​សវនាការ។អង្គការ​ទាំងពីរ រក​ឃើញ​ទៀត​ថា ចំនួន​ក្មេង​តាម​ម្ដាយ​ដែល​កំពុង​ជាប់​ឃុំ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ ក៏បាន​កើន​ឡើង​យ៉ាង​ខ្លាំង ដែល​កើន​ពី​ចំនួន ៣០នាក់ នៅ​ចុង​ឆ្នាំ២០១៥ ដល់​ចំនួន ១០១នាក់ គិត​ត្រឹម​ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ២០២០ ខណៈ ក្មេង​ជា​ច្រើន ទៀត​ដែល​ច្បាប់​ហាម​ឃាត់​មិន​ឱ្យ​នៅ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ នៅ​តែ​ត្រូវ​បាន​ជាប់​ឃុំ​ជា​មួយ​មនុស្ស​ពេញ​វ័យ ដែល​នេះ​ជា​ការ​រំលោភ​កាតព្វកិច្ច​សិទ្ធិមនុស្ស​នៅ​កម្ពុជា។ អង្គការ​សិទ្ធិមនុស្ស​ទាំង​ពីរ ព្រួយ​បារម្ភ​ថា ភាព​ចង្អៀត​ណែន ដែល​រហូត​ដល់​បន្ទប់​ឃុំឃាំង​តែ​មួយ ផ្ទុក​អ្នក​ជាប់ឃុំ​រហូត​ដល់ ៥៣០​នាក់ ថែម​ទាំង​ខ្វះខាត​ទឹក​ស្អាត​ប្រើប្រាស់ គ្មាន​អនាម័យ មិន​អាច​រក្សា​គម្លាត​ពី​គ្នា និង​ការ​លាងដៃ​ឱ្យ​បាន​ញឹកញាប់ គឺ​ពិត​ជា​មាន​ហានិភ័យ​ខ្ពស់​បំផុត​ក្នុង​ការ​ឆ្លង​រីក​រាលដាល​ជំងឺ​កូវីដ-១៩ នៅ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ ប្រសិន​បើ​គ្មាន​ការ​ដោះ​ស្រាយ​ជា​បន្ទាន់​ទេ​នោះ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)
Share
គេហទំព័រ​ទាំងមូល