អ្នក​វិភាគ​​ថា ទស្សនកិច្ច​​របស់​​លោក ទៀ បាញ់ នៅ​​ប្រទេស​​ចិន នឹង​ផ្ដល់​ប្រយោជន៍​ដល់​ចិន​ពីការ​​ប្រើ​មូលដ្ឋាន​​ទ័ព​​ជើង​ទឹក​​រាម

ដោយ សុជីវី
2022.08.14
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
អ្នក​វិភាគ​​ថា ទស្សនកិច្ច​​របស់​​លោក ទៀ បាញ់ នៅ​​ប្រទេស​​ចិន នឹង​ផ្ដល់​ប្រយោជន៍​ដល់​ចិន​ពីការ​​ប្រើ​មូលដ្ឋាន​​ទ័ព​​ជើង​ទឹក​​រាម លោក ទៀ បាញ់ បើកកិច្ចប្រជុំជាមួយ​ក្រុមមេយោធាកម្ពុជា​កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែសីហា មុនពេល​ទស្សនៈកិច្ចទៅកាន់​ប្រទេសចិន​ចាប់ពីថ្ងៃទី១៣ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២២។
រូប៖ ហ្វេសប៊ុក General TEA Banh

អ្នកវិភាគ​យល់​ឃើញ​ថា ការ​ធ្វើ​ទស្សនកិច្ច​របស់​មន្ត្រី​ក្រសួងការពារជាតិ​លោក ទៀ បាញ់ និង​គណៈប្រតិភូ​កងទ័ព​ការពារ​ជាតិ​ទៅ​ប្រទេស​ចិន មិន​ត្រឹមតែ​ជា​ការ​ពង្រឹង​ទំនាក់ទំនង​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​រវាង​កងទ័ព និង​កងទ័ព​ទេ លើស​ពី​នេះ​អាច​ជា​ការ​សម្រួល​សម្រាប់​ឲ្យ​កងទ័ព​ចិន​ងាយស្រួល ប្រើប្រាស់​មូលដ្ឋាន​ទ័ព​ជើងទឹក​សមុទ្រ​រាម ដែល​អ្នកឃ្លាំមើល និង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​​សង្ស័យ​ថា​ កម្ពុជា​បាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ចិន​បង្កើត​​ទីតាំង​សម្រាប់​កងទ័ព​ចិន​នៅ​ទី​នោះ។

ក្នុង​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​​របស់​មន្ត្រី​ក្រសួងការពារជាតិ លោក ទៀ បាញ់ ទៅ​កាន់​ប្រទេស​ចិន កាលពីថ្ងៃទី១៣​ ខែ​សីហា អ្នកវិភាគ​ព្រួយបារម្ភ​ថា កម្ពុជា​អាច​ជួយ​សម្រួល​ដល់​ការ​ប្រើប្រាស់​ទីតាំង​​មូលដ្ឋាន​កងទ័ព​ជើងទឹក នៅ​សមុទ្រ​រាម ក្នុង​កាលៈទេសៈ​ណាមួយ​​ដែល​ប្រទេស​ចិន​ត្រូវការ។ ចំពោះ​ទំនាក់ទំនង​រវាង​ប្រទេស​មហា​អំណាច ជាមួយ​ប្រទេស​តូច ដូចជា​ប្រទេស​កម្ពុជា​ពិត​ជា​ខាត​ប្រយោជន៍​ជាច្រើន និង​អាច​រង​សម្ពាធ​ពី​ប្រទេស​មហា​អំណាច​ដទៃ​ ចោទ​កម្ពុជា​ថា​ចូល​ដៃជើង​​ជា​មួយ​ចិន។ លើស​ពី​នេះ​ប្រទេស​ចិន​អាច​យក​កម្ពុជា​សម្រាប់​ជា​តំបន់​តតាំង​​ក្នុង​ជម្លោះ​របស់​ប្រទេស​មហា​អំណាច​នៅ​ថ្ងៃមុខ។

អ្នកវិភាគ​នយោបាយ​លោក គឹម សុខ ប្រាប់​វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី នៅ​រសៀលថ្ងៃទី១៤ ខែសីហា​ថា ទំនាក់ទំនង​រវាង​ចិន និង​កម្ពុជា គឺ​កម្ពុជា​មាន​បំណង​ចង់​បាន​ការ​គាំទ្រ​ពី​ប្រទេស​ចិន ក្នុង​ការ​ផ្ទេរ​អំណាច​ពី​ឪពុក​ទៅ​កូន​ គឺ​ពី​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ទៅ​លោក​ ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅ​ពេល​ខាង​មុខ ពេល​ដែល​កម្ពុជា​ពឹង​ចិន ហើយ​ចិន​ក៏​អាច​មាន​លេស​ទារ​សគុណ សម្រាប់​ជា​ថ្នូរ​ឲ្យ​កងទ័ព​ចិន​បាន​បោះ​ទីតាំង​នៅ​ដែន​សមុទ្រ​កំពង់ផែ​រាម។

លោក​បន្ត​ថា ពេលនោះ​​កម្ពុជា​នឹង​ធ្លាក់​ទៅ​ក្នុង​វិបត្តិ​នយោបាយ​​រវាង​ប្រទេស​មហា​អំណាច និង​ប្រទេស​មហា​អំណាច​មួយ​ទៀត ហើយ​នឹង​អាច​ឲ្យ​កម្ពុជា​រងគ្រោះ​​ពី​ការ​ប្រជែង​អំណាច​នោះ៖ «កាល​ដែល​ប្រជាពលរដ្ឋ​មិន​សប្បាយ​ចិត្ត មួយ​ទៀត​គឺ​វា​ធ្វើ​ឲ្យ​ខ្ទាស់​ផល​ប្រយោជន៍​នៃ​វិស័យ​ការពារ​ជាតិ​កម្ពុជា ដែល​ត្រូវ​មាន​ទំនាក់ទំនង​ទូលំទូលាយ​រវាង​កម្ពុជា-សហរដ្ឋ​អាមេរិក កម្ពុជា-អូស្ត្រាលី កម្ពុជា-ជប៉ុន គឺ​ក្នុង​ទំនាក់ទំនង​កងទ័ព និង​កងទ័ព មិន​មែន​ត្រឹមតែ​​ទំនាក់ទំនង​កងទ័ព​នៃ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ជាមួយ​នឹង​កងទ័ព​ចិន​នោះ​ទេ»

ប្រតិកម្ម​របស់​អ្នកវិភាគ​នេះ​ធ្វើ​ឡើង​បន្ទាប់​ពី​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួងការពារជាតិ លោក ទៀ បាញ់ បាន​ដឹក​នាំ​គណៈប្រតិភូ​ខ្មែរ​ទៅ​ទស្សនកិច្ច​ប្រទេស​ចិន កាលពី​ថ្ងៃទី១៣​ ខែសីហា។ សេចក្ដី​ប្រកាស​របស់​ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែសីហា​ថា លោក ទៀ បាញ់ និង​គណៈប្រតិភូ​នៃ​ក្រសួងការពារជាតិ នឹង​​ពិភាក្សា​ការងារ​រវាង​មេបញ្ជាការ​​កងទ័ព​នៃ​ប្រទេស​ទាំងពីរ ចំណាយ​ពេល​បួន​ថ្ងៃ គឺ​ចាប់​ពី​ថ្ងៃទី១៣ដល់ថ្ងៃទី១៦ ​ខែ​សីហា។ ក្នុង​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ទៅ​ប្រទេស​ចិន​លើក​នេះ លោក ទៀ បាញ់ នឹង​ជួប​ពិភាក្សា​​ផ្លាស់​ប្ដូរ​បទ​ពិសោធ​គ្នា​អំពី​វិបត្តិ​នៅ​ក្នុង​តំបន់ និង​អន្តរជាតិ ជាមួយ​អនុប្រធាន​គណៈកម្មាធិការ​យោធា​មជ្ឈិម​​ប្រទេស​ចិន​លោក ស្ស៊ី ឈីលាំង។ បន្ថែម​ពី​នេះ​លោក​នឹង​ធ្វើ​ជា​អធិបតី​នៅ​ក្នុង​ពិធី​ចុះហត្ថលេខា​លើ​ពិធីសារ​២ចំណុច៖ ទី១ កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​យោធា និង​ទី២ កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​បច្ចេកទេស​យោធា ក្នុង​ការ​ពង្រឹង​សមាសភាព លើក​កម្ពស់​ស្មារតី​របស់​កងទ័ព និង​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រសើរ​ឡើង​នូវ​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ ដែល​ហៅថា​ «យុទ្ធសាស្ត្រ​ទន់ និង​យុទ្ធសាស្ត្រ​រឹង» ជា​ការ​ងាយស្រួល​ឲ្យ​យោធា​យក​ទៅ​ប្រើប្រាស់​ក្នុង​វិស័យ​ការពារ​ជាតិ។

វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី​ មិន​អាច​ទាក់ទង​សុំ​ការ​ស្រាយ​បំភ្លឺ​ជុំវិញ​បញ្ហា​នេះ ពី​អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ លោក ឈុំ សុជាត និង​អ្នកនាំពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល​លោក ផៃ ស៊ី​ផាន បាន​ទេ នៅថ្ងៃទី១៣ ខែសីហា ដោយ​ទូរស័ព្ទ​ហៅ​ចូល​ជា​ច្រើន​ដង​ តែ​ពុំ​មាន​អ្នក​ទទួល។

អ្នកវិភាគ​នយោបាយ​កម្ពុជា​លោក គឹម សុខ លើកឡើង​ថា ក្នុង​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោក​ ទៀ បាញ់​ ទៅ​ចិន​លើក​នេះ អាច​ជា​ការ​ស្រាយ​បំភ្លឺ​កុំ​ឲ្យ​ចិន​យល់​ច្រឡំ ពី​ករណី​ដែល​លោក​ ហ៊ុន ម៉ាណែត ទៅ​ទំនាក់ទំនង​ការ​ទូត​រវាង​ទ័ព​កម្ពុជា និង​វៀតណាម មួយ​ទៀត​​អាច​ជា​ការ​រឹត​ចំណង​ឲ្យ​កាន់តែ​ស៊ីជម្រៅ​ ដើម្បី​ឲ្យ​ប្រទេស​ចិន​ការពារ​អំណាច​របស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​ ក្នុង​ការ​ក្រាញ​អំណាច មិន​ឲ្យ​បក្ស​ប្រឆាំង​ណា​មួយ​ផ្ដួល​រំលំ​បក្ស​ប្រជាជន​បាន៖ «មិន​ដឹង​ថា​លោក​ ហ៊ុន ម៉ាណែត សន្យា​បែប​ណា​ជ្រៅ​ប៉ុណ្ណា​ជាមួយ​យួន ហើយ​លោក ហ៊ុន សែន ក៏​សន្យា​បែប​ណា​ជ្រៅ​ប៉ុណ្ណា​ជាមួយ​ចិន​ទេ។ អីចឹង​ហើយ​លោក ហ៊ុន សែន និង លោក​ ហ៊ុន​ ម៉ាណែត ហ្នឹង​ក្លាយ​ជា​ទៅ​កូន​អុក​ទៅ​ហើយ​របស់​យួន និង​ចិន។ ពេល​ដែល​លោក​ ហ៊ុន សែន​ និង​លោក​ ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្លាយ​ទៅ​ជា​កូន​អុក​យួន និង​ចិន​ទៅ​ហើយ ដូច្នេះ​លោក ហ៊ុន សែន និង​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែល​កំពុង​ដឹក​នាំ​កម្ពុជា ដឹក​នាំ​កម្ពុជា​ឲ្យ​ក្លាយ​ទៅ​ជា​កូន​អុក​របស់​យួន និង​ចិន»

រដ្ឋាភិបាល លោក ហ៊ុន សែន រង​ការ​ចោទប្រកាន់​ថា បាន​លួច​ចុះ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សម្ងាត់​ជាមួយ​ប្រទេស​ចិន​កុម្មុយនិស្ត ដើម្បី​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​កងទ័ព​ចិន​បោះ​ទីតាំង​ឈរជើង​នៅ​លើ​ទឹកដី​ខ្មែរ​។ សារព័ត៌មាន​ល្បី​ឈ្មោះ​របស់​សហរដ្ឋអាមេរិក ឌឹ វ៉លស្រ៊ីត ជ័រណល (The Wall Street Journal) បាន​រាយការណ៍​កាលពី​ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​២០១៩ថា កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សម្ងាត់​នោះ​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​កងទ័ព​ចិន​គ្រប់គ្រង​កំពង់ផែ​ទ័ព​ជើងទឹក​រាម​ផ្ដាច់មុខ​រហូតដល់​ទៅ ៣០​ឆ្នាំ ហើយ​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ​អាច​បន្ត​បាន​រៀងរាល់ ១០​ឆ្នាំ​ម្ដង​។ ថ្វី​ដ្បិត​តែ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា និង​ចិន បាន​ចេញមុខ​បដិសេធ​រឿង​នេះ​ក្តី ប៉ុន្តែ​ខាង​ភាគី​ទាំងពីរ​មិនដែល​បង្ហាញ​ភស្តុតាង និង​ព័ត៌មាន​ដែល​អាច​គួរ​ឱ្យ​ជឿជាក់​បាន​នោះ​ឡើយ​។ លើស​ពី​នេះ​ទៀត មូលដ្ឋាន​ទ័ព​ជើងទឹក​រាម​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​សង្ស័យ​អំពី​វត្តមាន​យោធា​របស់​ចិន​ជាច្រើន​ឆ្នាំ​មក​ហើយ​នោះ បាន​ប្រែប្រួល​ខ្លាំង​ក្នុង​រយៈពេល​ប៉ុន្មាន​ខែ​ចុងក្រោយ​នេះ​។ សំណង់​ថ្មីៗ​មួយ​ចំនួន រួម​ទាំង​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ដទៃ​ទៀត បាន​លេចចេញ​ជា​រូបរាង​ឡើង ខណៈ​មន្ត្រី​កម្ពុជា វាយកម្ទេច​អាគារ​ដែល​ជា​ជំនួយ​របស់​អាមេរិក​ដោយ​គ្មាន​ជូនដំណឹង​ជាមុន ព្រមទាំង​មាន​សកម្មភាព​បូម​ខ្សាច់​ស្ដារ​ជម្រៅ​ទឹកសមុទ្រ​នៅ​មូលដ្ឋាន​កងទ័ពជើងទឹក​រាម​ជាដើម​។ ក្រុម​អ្នកឃ្លាំមើល​ថា ទោះបីជា​មានការ​បកស្រាយ​ត្រឹមតែ​ការ​លើក​ឡើងជា​សាធារណៈ​ពី​សំណាក់​លោក ហ៊ុន សែន និង​មន្ត្រី​របស់​លោក​ក៏ដោយ ក៏​មិន​អាច​លាង​ជម្រះ​មន្ទិលសង្ស័យ​ពី​សហរដ្ឋអាមេរិក​បាន​ដែរ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

រឿង​ដែល​គេ​អាន​​ច្រើន​បំផុត
RFA
លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ប្រកាស​មិន​ជួប​អ្នក​គាំទ្រ នៅ​បុរី​ញូវយ៉ក ខណៈ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​គ្រោង​ធ្វើ​បាតុកម្ម​ប្រឆាំង​លោក
បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។