អ្នកវិភាគ​ថា ត្រឹម​ការ​អះអាង​មាត់ទទេ​របស់​កម្ពុជា​ថា គ្មាន​មូលដ្ឋាន​កងទ័ព​ចិន មិន​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ សហរដ្ឋអាមេរិក​ជឿ​បាន​ឡើយ

ដោយ មាន ឫទ្ធិ
2022.06.09
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
អ្នកវិភាគ​ថា ត្រឹម​ការ​អះអាង​មាត់ទទេ​របស់​កម្ពុជា​ថា គ្មាន​មូលដ្ឋាន​កងទ័ព​ចិន មិន​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ សហរដ្ឋអាមេរិក​ជឿ​បាន​ឡើយ (ពីឆ្វេង) ឯកអគ្គរដ្ឋទូត​ចិន​ប្រចាំ​កម្ពុជា លោក វ៉ាង វិនធាន (Wang Wentian) និង​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ លោក ទៀ បាញ់ ក្នុង​ពិធីបើកការដ្ឋានសាងសង់រោងជាងជួសជុល ផែសំចត និងស្តារឃ្លង នៅមូលដ្ឋានសមុទ្ររាម ខេត្តព្រះសីហនុ នៅ​ថ្ងៃ​ទី៨ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​២០២២។
រូប៖ ហ្វេសប៊ុក លោក ទៀ បាញ់

អ្នកវិភាគ ព្រមាន​ថា ប្រសិនបើ​បញ្ហា​វត្តមាន​មូលដ្ឋាន​កងទ័ព​ចិន​នៅ​កម្ពុជា មិន​ត្រូវ​បាន​ភាគី​កម្ពុជា បកស្រាយ​ជ្រះ​មន្ទិល​នោះ​ទេ នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​កម្ពុជា​ខាតបង់​ប្រ​យោជន៍​សេដ្ឋកិច្ច និង​ទំនាក់ទំនង​ការទូត​ជាមួយ​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​សម្ព័ន្ធមិត្ត​របស់​អាមេរិក​។ ការ​លើកឡើង​របស់​អ្នកវិភាគ​បែប​នេះ ខណៈ​សហរដ្ឋអាមេរិក​នៅតែ​លើកឡើង​ដដែលៗ​ពី​ការ​បារម្ភ​របស់​ខ្លួន​នៃ​មូលដ្ឋាន​កងទ័ព​ចិន​នៅ​កម្ពុជា។

អ្នកវិភាគ​លើកឡើង​ថា ត្រឹម​ការ​អះអាង​មាត់​ទទេ​របស់​រដ្ឋាភិបាល លោក ហ៊ុន សែន ឬ​ក្រសួង​ពារពារ​ជាតិ​ថា គ្មាន​មូលដ្ឋាន​កងទ័ព​ចិន​នៅ​កម្ពុជា មិនអាច​ធ្វើ​ឲ្យ​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​សម្ព័ន្ធមិត្ត​របស់​អាមេរិក​ជឿ​ទុកចិត្ត​នោះ​ទេ​។ ពួកគេ​ចង់​ឃើញ​រដ្ឋាភិបាល បង្ហាញ​ទង្វើ​ជាក់ស្ដែង ដូចជា ការ​ជួបប្រជុំ​ដោយ​ដោយ​ផ្ទាល់​រវាង​កម្ពុជា និង​សហរដ្ឋអាមេរិក ការ​បើក​ឲ្យ​សមយុទ្ធ​រវាង​យោធា​រវាង​កម្ពុជា និង​យោធា​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​សម្ព័ន្ធមិត្ត​របស់​អាមេរិក​ឡើងវិញ រួម​ទាំង​ការ​បើក​លំហ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ជាដើម។

អ្នកជំនាញ​ផ្នែក​វិទ្យាសាស្ត្រ​នយោបាយ និង​កិច្ចការ​អន្តរជាតិ លោក ឯម សុវណ្ណារ៉ា សង្កេត​ឃើញ​ថា ការអនុវត្ត​របស់​កម្ពុជា​កន្លងមក មិន​បាន​ផ្ដល់​ទំនុកចិត្ត​ដល់​សហរដ្ឋអាមេរិក ជឿទុកចិត្ត​បាន​ឡើយ​។ លោក​លើក​ជា​ឧទាហរណ៍​ជាក់ស្ដែង មួយចំនួន ដូចជា កម្ពុជា​ខកខាន​ម្ដង​ហើយ​ម្ដងទៀត ពី​ការ​ធ្វើ​សមយុទ្ធ​យោធា ជាមួយ​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​សម្ព័ន្ធមិត្ត​អាមេរិក ប៉ុន្តែ កម្ពុជា​រក្សា​សមយុទ្ធ​ជាមួយ​ចិន​។ លោក​បន្ត​ថា កម្ពុជា បាន​វាយ​អគារ​ជា​ជំនួយ​របស់​អាមេរិក​ចោល​ដោយ​មិន​ផ្ដល់​ដំណឹង​ទៅ​សហរដ្ឋ ហើយ​ថែមទាំង​សាងសង់​អគារ​ថ្មី​ជា​ជំនួយ​របស់​ចិន​នៅ​លើ​ទីតាំង​ចាស់​នោះ​៖ «ជាទូទៅ​យើង​ត្រូវ​គិត​អញ្ចេះ​ដោយសារ​យើង​និយាយ​កន្លងមក​មិនសូវ​បាន​កសាង​ជំនឿ​ទុកចិត្ត​ទេ ដោយសារ​ការ​សន្យា ការប្រកាស​ជា​សាធារណៈ​របស់​ភាគី​កម្ពុជា​ហ្នឹង ការអនុវត្ត​មិន​ដូច​ការប្រកាស​យើង​និយាយ​ទៅ​នយោបាយ​អព្យាក្រិត​កម្ពុជា មាន​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​កម្ពុជា តែ​ការ​អនុវត្ត​របស់​យើង​ត្រូវ​បាន​លោក ខាងលិច មើល​ឃើញ​ថា កម្ពុជា​មាន​ទំនោរ​នយោបាយ​ទៅ​ចិន​ច្រើនជាង»

លោក ឯម សុវណ្ណារ៉ា លើកឡើង​ទៀត​ថា ដើម្បី​ឲ្យ​អាមេរិក​ជឿ​ទុក​ចិត្ត​កម្ពុជា ឡើងវិញ គួរ​មាន​ការ​ជជែក​គ្នា ហើយ​បើ​សហរដ្ឋអាមេរិក​សង្ស័យ​កន្លែង​ណា​ឲ្យ​សហរដ្ឋ​លើកឡើង​និង​បង្ហាញ​មន្ទិល​ទាំងនោះ​។ លោ​កថា​ចំណុច​សំខាន់​មួយទៀត គឺ​កម្ពុជា ត្រូវ​ឈរ​លើ​គោលនយោបាយ​អព្យាក្រិត​។ អ្នក​ជំនាញ​នយោបាយ​ការបរទេស​រូប​នេះ ព្រួយបារម្ភ​ថា បើ​បញ្ហា​ទាំងនេះ មិន​ត្រូវ​បាន​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​កែលំអ​នោះ​ទេ នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​កម្ពុជា​ប្រឈមមុខ ជាមួយ​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​សម្ព័ន្ធមិត្ត​របស់​អាមេរិក៖ «អ៊ីចឹង​កន្លែង​ហ្នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​គេ​ពិបាក​ជឿ​យើង យើង​មាន​សិទ្ធិ​ពេញលេញ​ក្នុង​ការ​សម្រេច​ស្វ័យភាព ក៏ប៉ុន្តែ​កិច្ចការ​មួយចំនួន កិច្ចការ​ទំនាក់ទំនង កាលណា​យើង​ផ្ដល់​មក​អ៊ីចឹង ឧទាហរណ៍​សហរដ្ឋអាមេរិក​គេ​ចង់​ផ្ដល់​មក​ទៀត គឺ​ផ្ដល់​យ៉ាងម៉េច ឧទាហរណ៍​គេ​ជឿ​ជំនួយ​របស់​សម្រាប់​ការប្រើប្រាស់​ឬក៏​សង់​ទៅ​ខ្លាច​វ៉ៃ​ចោល​ទៀត ឧទាហរណ៍​អញ្ចឹង នេះ​ជា​ភាព​ធ្វើ​ឲ្យ​យើង​បាត់​ភាព​ជឿជាក់​គ្នា​កន្លងមក​។ អ៊ីចឹង​ទាមទារ​ការ​ស្ដារ​ឡើង​ទាមទារ​ការ​ទុកចិត្ត​មែនទែន ដើម្បី​កាត់បន្ថយ​ភាព​ប្រទាំង​ប្រទើស​គ្នា​លុបបំបាត់​នូវ​ការ​មិន​ជឿ​ទុកចិត្ត​គ្នា»

អ្នកវិភាគ​លើកឡើង​ដូច្នេះ ខណៈ​កម្ពុជា និង​ចិន​កំពុង​បាន​បើក​ការដ្ឋាន​សាងសង់​រោង​ជាង​ជួសជុល ផែ​សំចត និង​ស្តាយ​ឃ្លង នៅ​មូលដ្ឋាន​សមុទ្រ​រាម ដែល​ទីតាំង​នេះ ត្រូវ​បាន​មន្ត្រី​សហរដ្ឋអាមេរិក​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​ថា ប្រទេស​ចិន​កំពុង​លួច​សាងសង់​មូលដ្ឋាន​កងទ័ពជើងទឹក។

ទាក់ទង​បញ្ហា​នេះ វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​មិនអាច​សុំ​ប្រតិកម្ម​តប​ពី​អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​ការពារជាតិ លោក​ឈុំ សុជាត បាន​ទេ​នៅ​ថ្ងៃទី​០៩ ខែមិថុនា​។ ទោះ​យ៉ាង​ណា​ប្រធាន​អង្គភាព​អ្នកនាំពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល លោក ផៃ ស៊ីផាន ឲ្យ​ដឹង​ថា ភាគី​កម្ពុជា មិន​ទាន់​មាន​ការ​ពន្យល់​បន្ថែម​ណាមួយ​ក្រៅពី​សន្ទរកថា របស់​លោក រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួងការពារជាតិ លោក ទៀ បាញ់ នៅ​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ កាលពី​ថ្ងៃទី​០៨ ខែមិថុនា នោះ​ឡើយ៖ «ចំពោះ​ពេលនេះ​យើង​អត់​មាន​ធ្វើ​អី​ទេ ក្រៅពី​តែ​ពី​សន្ទរកថា សម្ដេច​ពិជ័យ​សេនា​លើកឡើង​គឺ​កម្ពុជា​មិន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​បរទេស​ណាមួយ​បោះទីតាំង​កសាង​មូលដ្ឋាន​សឹក គឺ​អត់​មាន​ទេ»

រដ្ឋមន្ត្រី​ការពារ​ជាតិ លោក ទៀ បាញ់ ថ្លែង កាល​ពី​ថ្ងៃទី​០៨ ខែ​មិថុនា ថា ការ​ធ្វើ​ទំនើបកម្ម កំពង់ផែ​កងទ័ពជើងទឹក​រាម គឺ​កម្ពុជា​គ្មាន​ចេតនា​បង្ក​ការ​គំរាមកំហែង​ដល់​ប្រទេស​ណាមួយ​ឡើយ ហើយ​កម្ពុជា​ក៏​មិន​ជំទាស់ ការ​ចូលរួម​អភិវឌ្ឍ​សមត្ថភាព​កងទ័ព​របស់​ប្រទេស​ដទៃ​នោះ​ដែរ​។ លោក ទៀ បាញ់ លើកឡើង​បន្ត​ថា ការ​ធ្វើ​ទំនើបកម្ម​កំពង់ផែ​នៅ​ទីតាំង​កំពង់ផែ​រាម​នេះ គឺ​ស្ថិត​ក្នុង​ដែន​សមត្ថកិច្ច និង​ការរៀបចំ​ប្រព័ន្ធ​យោធា​កងទ័ពជើងទឹក​កម្ពុជា មិន​គួរ​មានការ​ចោទប្រកាន់​នានា​ពី​សំណាក់​មជ្ឈដ្ឋាន​ខាងក្រៅ​ដែរ​នាំ​មានការ​រំខាន​ឡើយ​។ លោក​បន្ត​ថា កម្ពុជា​គ្រាន់តែ​ចង់​លើកកម្ពស់ សមត្ថភាព​ការពារ​ខ្លួន​ឲ្យ​កាន់តែ​ប្រសើរ​ថែមទៀត ដើម្បី ធានា​ភាព​ធន់​ទប់ទល់​ពី​សម្ពាធ និង​ឥទ្ធិពល​នៃ​ការប្រកួតប្រជែង​ភូមិសាស្ត្រ​នយោបាយ និង​មានលទ្ធភាព​ចូលរួម​កសាង​សន្តិភាព​ក្នុង​តំបន់ និង​សកលលោក​។ លោក​អះអាង​ទៀត​ថា កម្ពុជា​គ្មាន​គោលនយោបាយ​ជ្រើសរើស​ប្រទេស​មួយ ដើម្បី​ប្រឆាំង​ប្រទេស​មួយ​នោះ​ឡើយ។

ទោះ​មានការ​ប្រកាស​បែបនេះ ប៉ុន្តែ លោក ទៀ បាញ់ បាន​ណែនាំ​ដល់​ថ្នាក់ដឹកនាំ​កងទ័ព ឲ្យ​ពិចារណា​រៀបចំ​លំហាត់​សមយុទ្ធ​នាគ​រវាង​កង​ទ័ព​កម្ពុជា​-​ចិន​ឡើងវិញ បន្ទាប់​ពី​ស្ថានភាព​ឆ្លង​ជំងឺ​កូ​វីដ១៩ មាន​ភាព​ធូរស្បើយ​។ ចំណែក​ការ​ធ្វើ​សមយុទ្ធ​រវាង​កងទ័ព​កម្ពុជា ជាមួយ​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​សម្ព័ន្ធមិត្ត​របស់​អាមេរិក​លោក ទៀ បាញ់ មិន​បាន​លើក​ឡើង​ឡើយ។

អ្នកវិភាគ​នយោបាយ លោក គឹម សុខ យល់​ថា នេះ​គ្រាន់តែ​ជា​បំភ្លឺ​បែប​បំភ្លៃ ហើយ​បើ​ទោះ​ជា​លោក ទៀ បាញ់ ប្រឹង​និយាយ​យ៉ាងណា​ក៏​មិន​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​សម្ព័ន្ធមិត្ត​អាមេរិក​មិន​ជឿ​ដែរ។ លោក​សង្កេត​ឃើញ​ថា រដ្ឋាភិបាល​លោក ហ៊ុន សែន ទំនង​លួច​សាងសង់​មូលដ្ឋាន​កងទ័ពជើងទឹក ដូច​ការ​ចោទប្រកាន់​មែន៖ «ចង់​វាស់​ស្ទង់​ថា តើ​ការ​សង្ស័យ​សហរដ្ឋអាមេរិក​អំពី​មូលដ្ឋានទ័ព​ចិន​នៅ​លើ​ទឹកដី​កម្ពុជា​ជា​ពិត​កម្រិត​ណា​មើល​តែ​ការវិនិច្ឆ័យ​របស់​លោក​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក លោក ចូ បៃឌិន ដែល​បាន​និយាយ​ជាមុន ថា ប្រទេស​រុស្ស៊ី នឹង​ឈ្លានពាន​ប្រទេស​អ៊ុយក្រែន កម្រិត​រុស្ស៊ី​ផង​បិទ​សហរដ្ឋអាមេរិក​មិន​បាន​ចុះ​កម្រិត​កម្ពុជា​តើ​អាច​បិទ​ព័ត៌មាន​ពី​ភ្នែក​រដ្ឋាភិបាល​អាមេរិក​ជិត​ទេ​?»

កាសែត ឌឹ វ៉ាស៊ីងតោន ប៉ុស្តិ៍ (The Washington post)​បាន​ដក​ស្រង​សំដី មន្ត្រី​ជំនាញ​នៃ​ប្រទេស​លោកខាងលិច មក​ចុះផ្សាយ​កាលពី​ថ្ងៃទី​០៦ ខែ​មិថុនា ថា ប្រទេស​ចិន​កំពុង​លួច​សាងសង់​មូលដ្ឋាន​កងទ័ពជើងទឹក​ដោយ​សម្ងាត់​នៅ​កម្ពុជា​សម្រាប់​បម្រើ​ឱ្យ​វិស័យ​យោធា​ផ្តាច់​មុខ​។ មន្ត្រី​ជំនាញ​នៃ​ប្រទេស​លោកខាងលិច​រូប​នោះ​បន្ត​ថា ការ​បង្កើត​មូលដ្ឋាន​ទ័ព​ជើងទឹក​របស់​ចិន​នៅ​កម្ពុជា នឹង​ក្លាយ​ជា​មូលដ្ឋាន​កងទ័ព​របស់​ចិន​ទីមួយ​ក្នុង​តំបន់​យុទ្ធសាស្ត្រ​ឥណ្ឌូ​ប៉ាស៊ីហ្វិក និង​ជា​មូលដ្ឋាន​កងទ័ព​ទី​ពីរ​នៅ​លើ​ពិភពលោក​របស់​ចិន ដែល​ជា​ផ្នែក​នៃ​យុទ្ធសាស្ត្រ​របស់​ក្រុង​ប៉េកាំង​ក្នុង​ការ​កសាង​បណ្ដាញ​មូលដ្ឋាន​យោធា​ជុំវិញ​ពិភពលោក​។ ក្រៅ​ពី​នេះ សារព័ត៌មាន​អន្តរជាតិ​ល្បីៗ​មួយចំនួន​ក៏​ធ្លាប់​បាន​រាយការណ៍​បន្ត​បន្ទាប់ពី​វត្តមាន​មូលដ្ឋាន​កងទ័ព​ចិន​នេះ​ដែរ។

អ្នកវិភាគ​ព្រួយបារម្ភ​ដូច​សហរដ្ឋអាមេរិក​ដែរ​ថា បើ​រដ្ឋាភិបាល​លោក ហ៊ុន សែន អនុញ្ញាត​ឲ្យ​មាន​មូលដ្ឋាន​កងទ័ព​ចិន​មែន​នោះ​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ក្ដី​សុខ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ ហើយ​ឈាន​ដល់​ការ​បង្ក​អសន្តិសុខ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ថែម​ទៀត​ផង៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

រឿង​ដែល​គេ​អាន​​ច្រើន​បំផុត
នយោបាយ
លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត អះអាង​ថា កម្ពុជា​អនុវត្ត​គោល​នយោបាយ​ការបរទេស​អព្យាក្រឹត្យ ក្រោយ​វិល​ពី​​វៀតណាម
បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។