ចិន​ថ្កោលទោស​អាមេរិក​រឿង​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​កម្ពុជា ខណៈ​លោក ហ៊ុន សែន បញ្ជា​ឱ្យ​ប្រមូល​អាវុធ​អាមេរិក​យក​ទៅ​កម្ទេច​ចោល

ដោយ ទីន ហ្សាការីយ៉ា
2021.12.10
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
ចិន​ថ្កោលទោស​អាមេរិក​រឿង​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​កម្ពុជា ខណៈ​លោក ហ៊ុន សែន បញ្ជា​ឱ្យ​ប្រមូល​អាវុធ​អាមេរិក​យក​ទៅ​កម្ទេច​ចោល លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន (ឆ្វេង) និង​ប្រធានាធិបតី​ចិន លោក ស៊ី ជិនពីង (Xi Jinping) (ស្ដាំ) ក្នុង​ជំនួប​នាទីក្រុង​ប៉េកាំង ប្រទេស​ចិន កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី២៩ ខែ​មេសា ឆ្នាំ​២០១៩។
AFP

ក្រុម​អ្នក​តាមដាន​ស្ថានការណ៍​នយោបាយ​យល់ថា ការ​ឆ្លើយតប​របស់​ចិន​ចំពោះ​ទណ្ឌកម្ម​អាមេរិក​លើ​កម្ពុជា ជា​ការ​ការពារ​ប្រទេស​ដែល​កំពុង​ឋិត​ក្រោម​ឥទ្ធិពល​ចិន។ ពួកគេ​ថា កម្ពុជា​នឹង​កាន់តែ​គ្រោះថ្នាក់​ធំ​នៅក្នុង​ជម្លោះ​ភូមិសាស្ត្រ​នយោបាយ​រវាង​អាមេរិក និង​ចិន បើ​នៅតែ​បន្ត​យក​ចិន​ជា​ខ្នងបង្អែក​។ លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ឯណោះ​វិញ បាន​ផ្គើន​សហរដ្ឋអាមេរិក​កាន់តែ​ខ្លាំង​រឿង​ទណ្ឌកម្ម​ថ្មី​នេះ ដោយ​លោក​ចេញ​បញ្ជា​ឱ្យ​ប្រមូល​អាវុធ និង​សម្ភារៈ​យោធា​អាមេរិក ទៅ​រក្សាទុក ឬ​កម្ទេច​ចោល។

ក្រុម​អ្នកឃ្លាំមើល​ស្ថានការណ៍​នយោបាយ​ព្រួយបារម្ភ​អំពី​ជម្លោះ​ភូមិសាស្ត្រ​នយោបាយ​កាន់តែ​តានតឹង​រវាង​ចិន​និង​អាមេរិក​លើទឹក​ដី​កម្ពុជា​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន បន្ទាប់ពី​សហរដ្ឋអាមេរិក​បាន​បន្ថែម​ទណ្ឌកម្ម​លើ​កម្ពុជា ហើយ​ចិន​បាន​ចេញ​មុខការ​ពារ​កម្ពុជា។

អ្នកស្រាវជ្រាវ​ផ្នែក​ភូមិសាស្ត្រ​នយោបាយ លោក វណ្ណ ប៊ុនណា យល់​ថា ការ​ឆ្លើយតប​របស់​ចិន​ចំពោះ​អាមេរិក​ជា​ជម្លោះ​ភូមិសាស្ត្រ​នយោបាយ ដោយ​យក​កម្ពុជា​ធ្វើជា​ទីលាន​ប្រកួតប្រជែង​ឥទ្ធិពល​គ្នា​។ លោក​បន្ត​ថា ក្នុង​ស្ថានការណ៍​នេះ កម្ពុជា​ពិបាក​គេច​ផុត​ពី​ជម្លោះ​មហាអំណាច​ទាំងពីរ​នេះ​ណាស់ ដោយសារតែ​កម្ពុជា​ជា​ប្រទេស​ទន់ខ្សោយ ហើយ​បើ​កម្ពុជា​នៅតែ​យក​ចិន​ជា​ខ្នងបង្អែក នោះ​កម្ពុជា​នឹង​បន្ត​រង​សម្ពាធ​បន្ថែម​ទៀត​ពី​សហរដ្ឋអាមេរិក៖ «ដោយសារតែ​កម្ពុជា​ជា​ប្រទេស​ដែល​គាំទ្រ​គោល​នយោបាយ​ចិន​ទាំង​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច ការទូត នយោបាយ​។ អ៊ីចឹង​ទេ ចិន​ដើម្បី​ជា​ផលប្រយោជន៍​របស់​ខ្លួន គឺ​ត្រូវ​ការពារ​កម្ពុជា​វិញ​ដែរ ទាក់ទង​ផ្នែក​ការទូត ការ​តតាំង​បែប​ការពារ​ហ្នឹង​ជាមួយ​សហរដ្ឋអាមេរិក»

ការ​លើកឡើង​របស់​អ្នក​តាមដាន​ស្ថានការណ៍​រូប​នេះ គឺ​ក្រោយ​ពី​ក្រសួងការបរទេស​ចិន​បាន​ចេញ​មុខ​ថ្កោលទោស​សហរដ្ឋអាមេរិក ដែល​បាន​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​រឹតត្បិត​ការ​លក់​អាវុធ​ឱ្យ​កម្ពុជា ដោយ​ភ្ជាប់​នឹង​ឥទ្ធិពល​ចិន។

អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងការបរទេស​ចិន​លោក វ៉ាង វិនប៊ីន (Wang Wenbin) បាន​ថ្លែង​ក្នុង​សន្និសីទ​សារព័ត៌មាន​កាលពី​ថ្ងៃទី៩ ធ្នូ នៅ​ទីក្រុង​ប៉េកាំង ដោយ​ចោទប្រកាន់​សហរដ្ឋអាមេរិក​ថា បាន​បង្ខូចឈ្មោះ​និង​លាប​ពណ៌​មក​លើ​ទំនាក់ទំនង​និង​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​រវាង​ចិន​និង​កម្ពុជា​។ លោក​ថា ការ​គំរាមកំហែង ការ​ដាក់​សម្ពាធ និង​ការ​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​របស់​អាមេរិក​លើ​កម្ពុជា​នេះ ជា​ទង្វើ​ប្រើ​អំណាច​គាបសង្កត់ ដែល​ល្មើស​នឹង​ក្រម​ប្រតិបត្តិ​មូលដ្ឋាន​នៃ​ទំនាក់ទំនង​អន្តរជាតិ ដែល​ចិន​ត្រូវតែ​ប្រឆាំង​ជា​ដាច់ខាត​។ មន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់​ក្រសួង​ការបរទេស​ចិន​រូប​នេះ​ថ្លែង​ទៀត​ថា ចិន​និង​កម្ពុជា​ជា​ដៃគូ​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​យុទ្ធសាស្ត្រ​គ្រប់​ជ្រុងជ្រោយ ជា​មិត្ត​ដែកថែប និង​ជា​សហគមន៍​វាសនា​រួម ហើយ​ចិន​គាំទ្រ​កម្ពុជា​យ៉ាង​ម៉ឺងម៉ាត់​ក្នុង​ការ​ការពារ​អធិបតេយ្យភាព ព្រមទាំង​ឈរ​​ជាមួយ​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ជា​រៀង​រហូត។

ក្រោយពី​ចិន​បាន​ប្រកាស​បែបនេះ​ភ្លាម មេដឹកនាំ​រដ្ឋាភិបាល​ឯកបក្ស លោក ហ៊ុន សែន បាន​បញ្ចេញ​សារ​ផ្គើន​សហរដ្ឋអាមេរិក​ជាថ្មី​ទៀត។ លោក​ប្រកាស​តាម​ហ្វេសប៊ុក​នៅ​ថ្ងៃទី១០ ធ្នូ ដោយ​ដាក់​បញ្ជា​ដល់​អង្គភាព​ប្រដាប់​អាវុធ​ទាំងអស់ ឱ្យ​ត្រួត​ពិនិត្យ​ជា​បន្ទាន់​អំពី​អាវុធ និង​សម្ភារៈ​យោធា​ដែល​កម្ពុជា​មាន​បច្ចុប្បន្ន​។ ក្នុង​ករណី​មាន​អាវុធ និង​សម្ភារៈ​យោធា​អាមេរិក លោក​បញ្ជា​ឱ្យ​ប្រមូល​អាវុធ​និង​សម្ភារៈ​យោធា​អាមេរិក​ទាំងនោះ​ទៅ​រក្សាទុក​ក្នុង​ឃ្លាំង ឬ​យក​ទៅ​កម្ទេច​ចោល​តាម​ការ​ជាក់ស្ដែង​។ លោក​ថែមទាំង​ចំអក​ទៀត​ថា អ្នក​ប្រើ​ប្រព័ន្ធ​អាវុធ​ច្រើនតែ​ចាញ់​សង្គ្រាម ដូចជា ករណី​របប​សាធារណរដ្ឋ​ខ្មែរ និង​រដ្ឋាភិបាល​អាហ្វហ្គានីស្ថាន (Afghanistan) ជាដើម។

កាលពី​ថ្ងៃទី៨ ខែ​ធ្នូ សហរដ្ឋអាមេរិក​បាន​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​បន្ថែម​ទៀត​លើ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ដោយ​រឹតត្បិត​ការ​លក់​អាវុធ និង​សម្ភារៈ​យោធា​ឱ្យ​កម្ពុជា ដោយសារ​បញ្ហា​សិទ្ធិមនុស្ស អំពើពុករលួយ និង​ការ​កើនឡើង​នូវ​ឥទ្ធិពល​យោធា​ចិន​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​។ នេះ​ជា​ទណ្ឌកម្ម​ថ្មី​ចុងក្រោយ បន្ថែម​លើ​ទណ្ឌកម្ម​ដែល​សហរដ្ឋអាមេរិក​បាន​ដាក់​លើ​មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ និង​មនុស្ស​ជំនិត​របស់​លោក ហ៊ុន សែន ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​អំពើ​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស​ធ្ងន់ធ្ងរ និង​អំពើពុករលួយ​ក្នុង​គម្រោង​ស្ថាបនា​កំពង់ផែ​ទ័ពជើងទឹក​រាម​ដែល​មាន​ការសង្ស័យ​អំពី​វត្តមាន​កងទ័ព​ចិន។

ជុំវិញ​រឿង​នេះ អគ្គលេខាធិការ​សហព័ន្ធ​និស្សិត​បញ្ញវន្ត​កម្ពុជា លោក គៀន ពន្លក យល់ឃើញ​ថា កម្ពុជា​បាន​ដើរ​តាម​ចិន​ដែល​ជា​ប្រទេស​កុម្មុយនីស្ត ហើយ​នេះ​ជាហេតុ​ផល​មួយ​ដែល​ចិន​ចេញ​មុខ​មក​ការពារ​កម្ពុជា​។ លោក​បន្ត​ថា ចិន​ជា​ប្រទេស​ដែល​តែងតែ​ជួយ​ប្រទេស​ផ្ដាច់ការ និង​ប្រទេស​ក្រីក្រ​នានា ដើម្បី​ឱ្យ​ធ្លាក់​ក្រោម​ឥទ្ធិពល​របស់​ខ្លួន ដូច្នេះ​លោក​ថា បើ​កម្ពុជា​នៅតែ​យក​ចិន​ជា​ខ្នងបង្អែក ប្រាកដ​ជា​មាន​គ្រោះភ័យ​ធំ​ជាង​លាភ៖ «កម្ពុជា​គឺ​ដើរ​តាម​គន្លង​ដូច​ប្រទេស​ចិន​អ៊ីចឹង គឺ​ការគោរព​សិទ្ធិមនុស្ស ការគោរព​លើ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ការគោរព​ទៅលើ​សិទ្ធិ​សេរីភាព​នៃ​ការ​បញ្ចេញមតិ​ត្រូវ​ដើរ​ថយក្រោយ​។ បាទ​! អ៊ីចឹង​ចង់​មិន​ចង់ អ្វី​ដែល​ប្រទេស​ចិន​លើកឡើង​នេះ គឺ​គ្រាន់តែ​ការពារ​ប្រទេស​ដែល​ឋិត​ក្រោម​ឥទ្ធិពល​របស់​ខ្លួន​តែប៉ុណ្ណោះ​។ ហើយ​ចំណែកឯ​សហរដ្ឋអាមេរិក ការ​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​ទៅលើ​ប្រទេស​ណាមួយ​គឺ​ផ្អែក​ទៅ​លើ​គោលការណ៍​នៃ​ការគោរព​ទៅលើ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​។ នេះ​ជា​មូលហេតុ​មួយ​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​សហរដ្ឋអាមេរិក​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​ទាំង​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច​និង​ផ្នែក​នយោបាយ»

សហគមន៍​អន្តរជាតិ ពិសេស​សហរដ្ឋអាមេរិក​កំពុង​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​ជា​បន្តបន្ទាប់​មក​លើ​កម្ពុជា ដែល​ផ្ដល់​ផល​ប៉ះពាល់​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដល់​វិស័យ​នយោបាយ ការទូត និង​សេដ្ឋកិច្ច​។ ក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល អ្នកវិភាគ និង​ពលរដ្ឋ​ទទូច​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​គិតគូរ​ឡើងវិញ ក្នុង​ការគោរព​សិទ្ធិមនុស្ស និង​អនុវត្ត​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ជា​ពិសេស​ត្រូវ​រក្សា​ជំហរ​ឯករាជ្យ​អព្យាក្រឹត្យ​ក្នុង​ស្ថានភាព​ជម្លោះ​ភូមិសាស្ត្រ​នយោបាយ​របស់​មហាអំណាច​នៅ​លើ​ទឹកដី​កម្ពុជា៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

រឿង​ដែល​គេ​អាន​​ច្រើន​បំផុត
RFA
លោក​ស្រី សំ សុខា ​អតីត​​អ្នក​ជាប់​ឃុំ​ករណី​​គប់​ស្បែក​​ជើង​លើ​រូប​លោក ហ៊ុន សែន ស្នើ​លោកឱ្យ​ពិចារណា​កំហុស​របស់ខ្លួន​ឡើងវិញ​ថា ហេតុអ្វី​បាន​ជា​ពលរដ្ឋ​គប់​ស្បែក​ជើង​ដាក់​លោក​​
រឿង​ដែល​គេ​អាន​​ច្រើន​បំផុត
នយោបាយ
លោក​ស្រី សំ សុខា ​អតីត​​អ្នក​ជាប់​ឃុំ​ករណី​​គប់​ស្បែក​​ជើង​លើ​រូប​លោក ហ៊ុន សែន ស្នើ​លោកឱ្យ​ពិចារណា​កំហុស​របស់ខ្លួន​ឡើងវិញ​ថា ហេតុអ្វី​បាន​ជា​ពលរដ្ឋ​គប់​ស្បែក​ជើង​ដាក់​លោក​​
បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។

គេហទំព័រ​ទាំងមូល