គ្រួសារ​សកម្មជន​បក្ស​ប្រឆាំង​ដែល​កំពុង​ជាប់​ឃុំ​ស្នើ​រដ្ឋាភិបាល​ដោះស្រាយ​​វិបត្តិ​​នយោបាយ​​មុន​​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន

ដោយ មាន ឫទ្ធិ
2022.10.31
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
គ្រួសារ​សកម្មជន​បក្ស​ប្រឆាំង​ដែល​កំពុង​ជាប់​ឃុំ​ស្នើ​រដ្ឋាភិបាល​ដោះស្រាយ​​វិបត្តិ​​នយោបាយ​​មុន​​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន ក្រុមស្ត្រីថ្ងៃសុក្រ ជួបជុំគ្នាក្រោយពីដាក់ញត្តិនៅស្ថានទូតបារាំងប្រចាំនៅកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២។
រូប៖ ពលរដ្ឋ​ផ្ដល់​ឲ្យ

គ្រួសារ​សកម្មជនបក្ស​ប្រឆាំង​ដែល​កំពុង​ជាប់​ឃុំ ស្នើ​រដ្ឋា​ភិបាល​លោក ហ៊ុន សែន ដោះស្រាយ​វិបត្តិ​នយោ​បាយ ហើយ​ដោះលែង​អ្នក​ជាប់​ឃុំនយោបាយ​មុន​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន ដើម្បី​លើក​មុខ​មាត់​រដ្ឋា​ភិបាល​លើ​ឆាកអន្តរ​ជាតិ ស្តារ​លទ្ធិ​ប្រជាធិប​តេយ្យ និង​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ឡើង​វិញ។  សំណើ​នេះ​ធ្វើឡើង មុន​ពេល​មេដឹកនាំ​នៃ​ប្រទេស​ប្រកាន់​ប្រជា​ធិប​តេយ្យ​ធំៗ ជា​ពិសេសប្រធានា​ធិបតី​សហរដ្ឋ​អាមេរិក លោក ចូ ប៉ៃឌិន (Joe Biden ) នឹង​ធ្វើ​ដំណើរមក​ប្រទេស​កម្ពុជា​ចូល​រួមកិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​អាមេរិក-អាស៊ាន និង​កិច្ច​ប្រជុំ​ពាក់ព័ន្ធ ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​ទី១០ ដល់១៣ ខែវិច្ឆិកា​ខាង​មុខ​នេះ។

ក្រុម​គ្រួសារ​សកម្ម​ជន​គណបក្ស​ប្រឆាំង  ទទូច​ឲ្យ​រដ្ឋា​ភិបាល​លោក ហ៊ុន សែន ក្នុង​ឋាន​ជា​ប្រធាន​ប្តូរ​វេន និង​ជា​ម្ចាស់​ផ្ទះ​រៀបចំ​កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន ដោះស្រាយ​បញ្ហា​នយោបាយ​ក្នុង​ប្រទេស​ឱ្យ​បាន​ត្រឹម​ត្រូវ ជាពិសេស​ដោះលែង សមាជិក​គ្រួសារ​ពួក​គេ ដែល​ត្រូវ​បាន​ចាប់​ឃុំ​ខ្លួន​ដោយ​សារ​មូល​ហេតុនយោបាយ​កន្លង​មក។

ប្រពន្ធ​មន្រ្តី​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​ដែល​កំពុង​ជាប់​ពន្ធនាគារ​ព្រៃស​លោក កាក់ កុម្ភារ គឺ​លោក​ស្រី ព្រុំ ចាន់ថា ឱ្យដឹង​ថា​កន្លង​មក​ពួកលោកស្រី​តែង​តែដាក់ញត្តិ​​​ថ្វាយ​ព្រះ​មហាក្សត្រ និង​ស្នើ​ដល់​រដ្ឋា​ភិបាល​ជួយ​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហាសិទ្ធិ​មនុស្ស ប្រជា​ធិប​តេយ្យ និង​ដោះ​ស្រាយ​វិបត្តិ​នយោបាយ​ជា​ហូរ​ហែ ប៉ុន្តែមក​ដល់​ពេល​នេះ​គ្មាន​ស្ថាន​ប័ន​ណា​មួយ​ឆ្លើយ​តប​ឡើយ។ លោក​ស្រី​យល់​ថាការបន្ត​ឃុំ​ខ្លួន​សកម្មជន​បក្ស​ប្រឆាំង​រាប់​ឆ្នាំ​បែបនេះ​មិន​​​ផ្តល់​ផល​ចំនេញ​ដល់កម្ពុជា​នោះ​ទេ ហើយ​ផ្ទុយ​ទៅ​រដ្ឋា​ភិបាល កាន់​តែ​រង​ការ​រិះ​គន់ និង​រង​ទណ្ឌ​កម្មពី​សំណាក់​សហគមន៍​អន្តរ​ជាតិ​ជា​បន្ត​បន្ទាប់។ លោកស្រី​ស្នើ​រដ្ឋា​ភិបាល​ដោះលែង​អ្នក​នយោ​បាយ​ដោយ​ចូល​តុចរចា​បញ្ចាប់​បញ្ហា​​នយោ​បាយ និង​បញ្ឈប់ការ​ធ្វើ​ទុក​បុក​ម្នេញ និង​ធ្វើបាប​សកម្ម​នយោបាយ៖ 

«សូម​លោក (រដ្ឋា​ភិបាល) ដោះលែង​សកម្ម​ជន​នយោ​បាយមុខ​ទៅ ដើម្បី​កុំ​ឱ្យ​មាន​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស និង​នីតិរដ្ឋ ហើយ​ប្រទេសក្រោម​ដំបូល​សន្តិភាព​របស់​លោក​ហើយ​ចាប់​ដាក់​គុក ដាក់​ច្រវ៉ាក់​ចឹង​អត់​ត្រូវទេ អ៊ីចឹង​វា​បញ្ជាក់​ថា​កម្ពុជា​អត់​មាន​ច្បាប់​ត្រឹម​ត្រូវ»

ស្រដៀង​គ្នានេះ​ដែរ ប្រពន្ធ​សកម្មជន​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​នៅ​ខេត្ត​ស្វាយរៀងម្នាក់​ទៀត​ដែល​កំពុង​ជាប់​ពន្ធនាគារ​ត្រពាំង​ផ្លុង លោក យឹម សារ៉េត គឺលោកស្រី អ៊ុក ចន្ធី ថ្លែង​ថា​ប្តី​លោកស្រី ព្រមទាំង​សកម្មជន​បក្ស​ប្រឆាំង​ដទៃនៅតែ​ជាប់​គុក និង​រង​ទុក្ខវេទនា​ទាំង​យុត្តិធម៌ ដោយ​សារ​មាន​និន្នា​ការនយោបាយ​ផ្ទុយ​ពី​រដ្ឋា​ភិបាល។ លោកស្រី​បញ្ជាក់​ថា​ប្រទេស​ដែល​មាន​សន្តិភាព និង​គោរព​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ពិត​ប្រាកដ​ពុំ​មាន​អ្នក​នយោបាយ​ជាប់​គុកនោះ​ទេ ដូច្នេះ​លោកស្រី​រំពឹង​ថា​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី ហ៊ុន សែន នឹង​ជួយអន្តរាគមន៍​ដោះ​លែង​អ្នក​នយោ​បាយ​ទាំងអស់​ឱ្យ​មាន​សេរី​ភាព ដើម្បី​លើកមុខមាត់​រដ្ឋា​ភិបាល​លើ​ឆាក​អន្តរ​ជាតិ​មុន​កិច្ច​ប្រជុំ​ពូល​អាស៊ាន​ខាង​មុខ​នេះ៖ 

«ខ្ញុំ​សូម​ឱ្យលោក​ប្រធានាធិបតី​ធ្វើ​យ៉ាង​មិច​ជំរុញ​ឱ្យ​រដ្ឋា​ភិបាល​កម្ពុជា​ដោះលែង​ពួក​គាត់ (អ្នក​នយោ​បាយ) ឱ្យ​មាន​សិទ្ធិ​សេរី​ភាព​ឡើង​វិញ ពីព្រោះ​ពួកគាត់​មិន​មាន​កំហុស​អ្វី​សោះ ហើយ​រដ្ឋា​ភិបាល​កម្ពុជា​ខ្លួន​ឯង​គួរ​តែងាក​មើល​ប្រជា​រាស្រ្ត​សព្វ​ថ្ងៃ​រង​ទុក្ខ​លំបាក​ដោយ​សារ​អ្នក​កាន់​អំណាច​ហ្នឹង សូម​ដោះលែង​ពួក​គាត់​ទៅ»

មក​ទល់​ពេល​នេះ មានសកម្ម​ជន​គណបក្ស​ប្រឆាំង និងអ្នក​រិះគន់​រដ្ឋា​ភិបាល​ជាង ៦០នាក់​ទៀត កំពុង​ជាប់ឃុំ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​ដោយ​សារតែ​ការ​អនុវត្ត​សិទ្ធិសេរីភាព​របស់​ខ្លួន។ ពួកគាត់​ភាគ​ច្រើន ត្រូវបាន​អាជ្ញាធរ​ចាប់​ខ្លួន​ជា​បន្តបន្ទាប់​កាល​ពី​ដើម​ឆ្នាំ២០២០។ តុលា​ការ​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​ពួក​គេ​ដូចៗ​គ្នា គឺ​ពីបទ​រួម​គំនិត​ក្បត់ ញុះញង់​ឲ្យ​យោធិន​មិន​ស្តាប់​បង្គាប់ ញុះញង់​ឲ្យ​ប្រព្រឹត្ត​បទឧក្រិដ្ឋ​ជា​អាទិ៍ និង​ញុះញង់​ឱ្យ​មានភាព​វឹកវរ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដល់​សន្តិសុខ​សង្គម ជា​ដើម។

វិទ្យុអាស៊ី​សេរី មិនអាច​ទាក់ទង​ប្រធាន​អង្គភាព​អ្នកនាំ​ពាក្យ​រដ្ឋា​ភិបាល លោក ផៃ ស៊ីផាន អ្នកនាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​ការបរ​ទេស លោក ជុំ សុន្ទរី ដើម្បី​ឆ្លើយ​តប​ជុំវិញ​រឿងនេះ​បាន​ទេ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី៣០ ខែតុលា។

ប៉ុន្តែ​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី ហ៊ុន សែន ថ្លែង​ក្នុង​ពិធី​ចែក​ស្រូវ​ពូជ និង​ស្បៀង​ជូនប្រជា​ពលរដ្ឋ​ជាង​៦ពាន់​គ្រួសារ​នៅ​ខេត្ត​ព្រៃវែង ដោយ​លោក​ឱ្យដឹង​ថា​ក្នុង​នាមកម្ពុជា​ជា​ប្រធាន​ប្តូរវេន​កំពុង​ត្រៀ​មរៀបចំ​កិច្ច​ប្រជុំ និង​ទទួល​ស្វាគមន៍​មេដឹកនាំ​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស។ លោក ហ៊ុន សែន បញ្ជាក់​ថា​ប្រធានា​ធិប​តី​អាមេរិក លោក ចូ ប៉ៃឌិន (Joe Biden ) នឹង​ធ្វើ​ដំណើរ​មក​ប្រទេស​កម្ពុជា ដើម្បី​ចូល​រួមកិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​អាមេរិក-អាស៊ាន និង​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ី​បូព៌ា​នៅ​ខែវិច្ឆិកា ប៉ុន្តែ​លោក ហ៊ុន សែន មិនទាន់​បញ្ជាក់​ថា​លោក​មាន​ជំនួប​ទ្វើ​ភាគីជាមួយ​ប្រធានា​ធិបតី​អាមេរិក​ឬ​យ៉ាង​ណា​ទេ។ ទន្ទឹម​នឹង​នេះ លោក​នឹង​ជួបពិភាក្សា​តាម​ទូរស័ព្ទ ជាមួយ​ប្រធានា​ធិបតី​អ៊ុយក្រែន​លោក វ៉ូឡូដឺមៀរ ហ្សេឡិនស្គី (Volodymyr Zelenskyy) ម៉ោង​៤​រសៀល នៅ​ថ្ងៃទី១ ខែ​វិច្ឆិកា​ដែរ៖ 

«ច្បាប់​លាស់​ហើយ​​ប្រធានា​ធិបតី​អាមេរិក លោក ចូ ប៉ៃឌិន នឹង​ធ្វើ​ដំណើរ​មក​កម្ពុជា​ដើម្បី​ចូល​រួម​ប្រជុំ​អាស៊ាន-អាមេរិក និង​កិច្ច​ប្រជុំ​អាស៊ីបូព៌ា​នៅ​ទី​ក្រុង​ភ្នំពេញ»

កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន-អាមេរិក និង​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ីបូព៌ា​ដែល​មាន​មេដឹកនាំ ពិភព​លោក​ចូលរួមខាង​មុខ​នេះ ក្រុមអង្គ​ការ​សង្គម​ស៊ីវិល ឬហៅថា វេទិកា​ប្រជា​ជន អាស៊ាន (Asean People Forum) បាន​ត្រៀម​ខ្លួន​រួច​ជា​ស្រេចដើម្បី​ដាក់​ជូន​នូវក្តី កង្វល់​និង​អនុសាសន៍​សំខាន់ៗ​រួម​មាន​បញ្ហា​ប្រជា​ធិប​តេយ្យ​និង​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ជា​ដើម។

ជុំវិញរឿងនេះ ប្រធាន​សមាគ​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អាដ​ហុក​លោក នី សុខា មាន​ប្រសាសន៍​ថាវត្ត​មាន​នៃ​មេដឹកនាំ​ប្រទេស​ប្រកាន់​លទ្ធិ​ប្រជា​ធិប​តេយ្យ ជាពិសេស​ សហរដ្ឋ​អាមេរិក​អំឡុង​ពេល​ប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន​នៅ​កម្ពុជា ស្រប​ពេល​កម្ពុជានឹងរៀប​ចំ​ការបោះ​ឆ្នោត​ជ្រើស​តាំង​តំណាង​រាស្រ្ត​ខាង​មុខ​នេះ គឺជា​ពេល​វេលា​ដ៏សំខាន់​ដែល​រដ្ឋា​ភិបាល​កម្ពុជា​ត្រូវ​រក​មធ្យោ​បាយ​ដោះ​ស្រាយវិបត្តិ​នយោ​បាយ​ក្នុង​ប្រទេស​ឱ្យ​ល្អ​ប្រសើរ​ឡើង​វិញ។ ម្យ៉ាង​ទៀត​លោក​យល់ថា​រដ្ឋា​ភិបាល​គួរ​ទទួល​យក​អនុសាសន៍​របស់​សហគមន៍​ជាតិ​អន្តរជាតិ​ទៅ​ពិនិត្យ​និង​កែ​លម្អ​ដែរ ដើម្បី​ធានា​សិទ្ធិ និង​ផល​ប្រយោជន៍​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ។ លោក នី សុខា បារម្ភ​ថា​បើ​សិន​រដ្ឋា​ភិបាល​ខកខាន​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ដោះ​ស្រាយបរិយាកាស​នយោ​បាយ​ឱ្យ​ទាន់​ពេល​នោះ​ទេ​នឹង​ធ្វើ​រដ្ឋា​ភិបាល​ខូច​ឈ្មោះ និងរង​សម្ពាធ​នានា​ពី​សហគមន៍អន្តរជាតិ​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ជីវភាព​របស់ពលរដ្ឋ៖ 

«រដ្ឋា​ភិបាល​គួរ​តែ​ពិចារ​ណា​អ្វី​ដែល​មតិ​ជាតិ​និង​អន្តរ​ជាតិលើក​ឡើង កុំ​នៅ​តែ​បន្ត​អះអាង​ឯកតោ​ភាគី​ដោយ​មិន​បាន​យក​មតិ​ទាំង​អស់ហ្នឹង​ទៅ​ពិចារ​ណា គឺ​ជា​កំហុស​ធ្ងន់​ណាស់​បាទ។ បើ​យើង​​ធ្វើ​ការ​ដោះ​ស្រាយបញ្ហា​ដោយ​គោរព​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ត្រឹម​ត្រូវ ខ្ញុំគិត​ថា​ប្រហែល​ប្រទេស​អភិវឌ្ឍន៍មួយ​ចំនួន​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ជាពិសេ​ស​ប្រទេស​ប្រកាន់​ប្រជា​ធិប​តេយ្យ​មួយ​ចំនួន ខ្ញុំគិតថា​គេ​នឹង​ចូល​មក​ជួយ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​របស់​នៅ​ទាំងសេរី​ភាព សិទ្ធិ​មនុស្ស សេដ្ឋ​កិច្ច គឺ​មាន​ការ​សំបូរ​សប្បាយ​មិន​ខាន​ទេ​បាទ»

ក្រុម​អង្គ​ការ​ជាតិ និង​អន្តរ​ជាតិ​ជា​ច្រើន រួមទាំង​ទីភ្នាក់​ងារអង្គការ​សហប្រជាជាតិ​និង​ក្រុម​ប្រទេស​ប្រជាធិប​តេយ្យ​ធំៗ កន្លងមក​បាន​ថ្កោល​ទោស​ជា​បន្តបន្ទាប់​ចំពោះ​រដ្ឋាភិបាល​ដោយ​ចាត់​ទុក​ថា ការចាប់​ខ្លួន​សកម្មជន​ទាំង​នេះ គឺជា​រឿង​នយោ​បាយ និង​គ្មាន​មូល​ដ្ឋាន​ច្បាប់។ ពួកគេ​បន្ត​ទាមទារ​ឲ្យ​រដ្ឋា​ភិបាលដោះ​លែង​អ្នក​ជាប់​ឃុំ​ទាំង​នោះ ឱ្យ​មាន​សេរីភាព​ឡើង​វិញ ដោយ​ឥតលក្ខ​ខណ្ឌ ព្រមទាំង​អំពាវ​នាវ​ដល់​រដ្ឋា​ភិបាល​កម្ពុជា បើក​លំហរ​សេរីភាព​សង្គម​ស៊ីវិល និង​នយោបាយ ក្នុងនោះ​ក៏រាប់​បញ្ចូល​ទាំង​ការលុប​ចោល និង​ការ​កែទម្រង់​ច្បាប់​នានា ដែល​រឹតត្បិត​សិទ្ធិ​សេរីភាព​ពលរដ្ឋ​ផង​ដែរ។

គ្រួសារ​សកម្ម​ជន​បក្ស​ប្រឆាំង និង​សង្គម​ស៊ីវិល សង្ឃឹម​ថា មេដឹក​នាំ​ប្រទេសប្រទេស​ប្រជា​ធិប​តេយ្យធំៗ ជាពិសេស​ប្រធានា​ធិបតី​អាមេរិក លោក ចូ បៃដិន (Joe Biden)  នឹង​ជួយ​អន្តរាគមន៍​ទៅ​រដ្ឋា​ភិបាល​លោក ហ៊ុន សែន ងាក​មកស្តារ​ប្រជា​ធិប​តេយ្យ សិទ្ធិ​មនុស្ស ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​សង្គម​ស្រប​តាម​រដ្ឋ​ធម្ម​នុញ្ញ ដើម្បី​ទម្លាក់​ចោល​ការ​ចោទ​ប្រកាន់ និងដោះលែង​សកម្មជន​នយោ​បាយ និងសកម្មជន​សង្គម ដែល​កំពុងជាប់​ឃុំ​ដោយ​អយុត្តិធម៌ អំឡុង​ពេល​កម្ពុជា​ធ្វើ​ជាម្ចាស់​ផ្ទះ​នៃកិច្ច​ប្រជុំកំពូល​អាស៊ាន​លើក​ទី៤០ និង៤១ និង​កិច្ច​ប្រជុំ​ផ្សេង​ទៀត នៅ​រាជ​ធានី​ភ្នំពេញ ចាប់​ពី​ថ្ងៃទី១០ ដល់១៣ ខែ​វិច្ឆិកាខាង​មុខ​នេះ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

រឿង​ដែល​គេ​អាន​​ច្រើន​បំផុត
RFA
ធនាគារ​ABA មិន​ព្រម​បើកប្រាក់​ជាង​១​ម៉ឺន ៥​ពាន់​ដុល្លារ ដែល​ឧបត្ថម្ភ​ដល់​បុគ្គលិក​ណាហ្គាវើលដ៍
បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។