តុលាការ​ចោទ​សកម្មជន​បក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ដែល​ចូលរួម​វគ្គ​បណ្ដុះបណ្ដាល​នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌូនេស៊ី​ថា ជា​គម្រោង​ធ្វើ​បដិវត្ត​ពណ៌

ដោយ សេក បណ្ឌិត
2022.09.28
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
តុលាការ​ចោទ​សកម្មជន​បក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ដែល​ចូលរួម​វគ្គ​បណ្ដុះបណ្ដាល​នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌូនេស៊ី​ថា ជា​គម្រោង​ធ្វើ​បដិវត្ត​ពណ៌ (ស្ដាំ) លោក កឹម សុខា ប្រធាន​គណបក្សសង្គ្រោះ​ជាតិ។
រូបពីពលរដ្ឋ 2020-05-11

សំណុំរឿង​ក្បត់​ជាតិ មេ​បក្ស​ប្រឆាំង​លើក​ទី៥៨ សប្ដាហ៍​នេះ តុលាការ​ក្រុង​ភ្នំពេញ​ចោទ​ប្រកាន់​ថា សកម្មជន​បក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ចេញ​ទៅ​ចូលរួម​វគ្គ​បណ្ដុះបណ្ដាល​នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌូនេស៊ី (Indonesia) ជា​គម្រោង​ធ្វើ​បដិវត្ត​ពណ៌។ ទោះ​យ៉ាង​ណា​ក្ដី លោក កឹម សុខា ប្រាប់​តុលាការ​ថា លោក​មិនបាន​ដឹង​រឿង​នេះ​ទេ ហើយ​វគ្គ​សិក្សា​នោះ ក៏​មិន​មែន​ជា​ការ​រៀបចំ​របស់​គណបក្ស​ប្រឆាំង​នោះ​ដែរ។

សំណុំ​រឿង​ក្បត់​ជាតិ​របស់ លោក កឹម សុខា ថ្ងៃ​ទី២៨ ខែកញ្ញា តុលាការ​លើក​ឡើង​ពី​អង្គហេតុ​សំខាន់​ពីរ​មក​ចោទ​សួរ​លោក កឹម សុខា គឺ​យុទ្ធនាការ​ថ្ងៃ​ចន្ទ​ពណ៌​ខ្មៅ វគ្គ​បណ្ដុះបណ្ដាល​ដល់​សកម្មជន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ដែល​រៀបចំ​ដោយ​អង្គការ​មួយ​ឈ្មោះ ខាន់វ៉ាស (CANVAS) និង​អង្គការ អាយអរអាយ (IRI)។ ស្ថានភាព​ក្នុង​បន្ទប់​សវនាការ​លើក​ទី៥៨ នេះ នៅ​តែ​មាន​ភាព​ក្ដៅ​គគុក ការ​ជជែក​គ្នា​តឹង​សរសៃ​ក​រវាង​ភាគី​លោក កឹម សុខា និង​ព្រះរាជ​អាជ្ញា។ ទោះ​លោក កឹម សុខា ព្យាយាម​ឆ្លើយ​សំនួរ​យ៉ាងណាក្ដី ប៉ុន្តែ តុលាការ ហាក់​មិន​ព្រម​ទទួល​យក​ចម្លើយ​របស់​លោក កឹម សុខា ឬ​ធ្វើ​មិន​យល់​ពី​អ្វី​ដែល​លោក កឹម សុខា បំភ្លឺ​នោះ​ទេ។

មេធាវី​ការពារ​ក្ដី​លោក កឹម សុខា ម្នាក់ គឺ​លោក ផែង ហេង ឲ្យ​ដឹង​ក្រោយ​ចប់​សវនាការ​ថា ការ​ធ្វើ​បដិវត្ត​ពណ៌ ដែល​តុលាការ​ចោ​ទ​ប្រកាន់​លោក កឹម សុខា គឺ​ទាក់ទង​នឹង​អង្គហេតុ នៃ​ការ​បណ្ដុះបណ្ដាល​សកម្មជន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌូនេស៊ី ដែល​រៀបចំ​ដោយ​អង្គការ​មួយ​ឈ្មោះ ខាន់វ៉ាស និង​ការ​បណ្ដុះបណ្ដាល​យុវជន​នៅ​សណ្ឋាគារ​សាន់វ៉េ និង​សណ្ឋាគារ ឡឺ រ៉ូយ៉ាល់ ដែល​រៀបចំ​ដោយ​អង្គការ អាយអរអាយ (IRI) និង​យុវជន​តៃវ៉ាន់ (Taiwan) និង​យុទ្ធនាការ​ថ្ងៃ​ចន្ទ​ពណ៌​ខ្មៅ។ លោក​ឲ្យ​ដឹង​ទៀត​ថា តុលាការ​ចោទ​ប្រកាន់​ដែរ​ថា ការ​ថ្លែង​របស់ លោក កឹម សុខា នៅ​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី កាល​ពី​ឆ្នាំ២០១៣ ថា ជា​ផែនការ​អនុវត្ត​ផែនការ​បដិវត្ត​ពណ៌​ដែរ។ ទោះ​យ៉ាង​ណា​ក្ដី លោក​មេធាវីថា លោក កឹម សុខា បាន​បំភ្លឺ​ទៅ​តុលាការ​ អំពីការ​ចូលរួម​វគ្គ​បណ្ដុះបណ្ដាល​ក្រុម​យុវជន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌូនេស៊ីនោះ​ថា មិន​មែន​គណបក្ស​រៀបចំ​ទេ ប៉ុន្តែ​ជា​ការ​ទំនាក់ទំនង​រវាង​យុវជន និង​យុវជន។ ចំណែក ការ​ថ្លែង​របស់​លោក កឹម សុខា នៅ​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី ជា​ការ​ផ្លាស់ប្ដូរ​ដោយ​ការ​បោះ​ឆ្នោត និង ដើម្បី​អភិវឌ្ឍន៍​ជាតិ​មិនមែន​ផ្លាសប្ដូរ​ដោយ​ការ​ធ្វើ​បដិវត្តន៍​ពណ៌ទេ៖ «ដំណើរ​ឆ្ពោះ​ទៅ​ការបោះឆ្នោត​មិនមែន​ជា​រឿង​បដិវត្ត​ពណ៌​ដូច​ដែល​ចៅក្រម​​លើក​មក​បង្ហាញ​ទេ ហើយ​គាត់ (តុលាការ) ថា ការ​លើក​មេរៀន ខាន់វ៉ាស មក​ហាក់​ជា យក​មេរៀន ខាន់វ៉ាស​មក​បង្រៀន​ ហើយ​គាត់ (លោក កឹម សុខា) មិន​ដែល​បាន​ដឹង​មេរៀន​ទាំង​អស់​នេះ​ផង»

លោក​មេធាវី​រិះគន់​ថា សំណួរ​របស់​តំណាង​អយ្យការ លោក ឆាយ ហុង ជា​សំណួរ​គ្មាន​វិជ្ជាជីវៈ ដែល​ជា​ការ​ជម្រិត​ចង់​បាន​ចម្លើយ​ពី​លោក កឹម សុខា។ លោក​ឲ្យ​ដឹង​ទៀត​ថា លោក កឹម សុខា នៅ​តែ​រក្សា​ជំហរ​ដដែល​គឺ លោក​បំភ្លឺ​តែ​អង្គហេតុ​ដែល​លោក​បាន​ដឹង និង​រឿងរ៉ាវ​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​ទទួល​ខុសត្រូវ​របស់​លោក​ប៉ុណ្ណោះ។

ទាក់ទង​រឿង​នេះ​ដែរ អ្នក​នាំ​ពាក្យ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា លោក សុខ ឥសាន លើក​ឡើង​ថា បើ​លោក កឹម សុខា នៅ​តែ​ឆ្លើយ​ដោះសា​មិន​ទទួល​ស្គាល់​ការ​ពិត នោះ​ការ​កាត់ក្ដី​សំណុំរឿង​នេះ មិន​ងាយ​នឹង​បញ្ចប់​នោះ​ទេ។ លោក សុខ ឥសាន និយាយ​ជំនួស​តុលាការ​ថា បើ​ទោះ​តុលាការ​ភស្តុតាង​យ៉ាង​ណា​ក្ដី ប៉ុន្តែ​ទាមទារ​ឲ្យ​លោក កឹម សុខា ទទួល​ស្គាល់​នូវ​ទង្វើ​របស់​ខ្លួន៖ «តុលាការ​ខ្ញុំ​មើល​ទៅ​តុលាការ​សួរ​ហើយ​សួរ​ទៀតៗ រហូត​ដល់​សាមី​ទទួល​ស្គាល់​ការ​ពិត​បាន​ចប់​ បើ​ថា​ គាត់ (លោក កឹម សុខា) មិន​ទទួល​ស្គាល់​ទេ ដំណើរការ​នីតិ​វិធី​នៅតែ​ទៅមុខ​អញ្ចឹង​ព្រោះ​ប្រកែក​ក៏​អត់​កើត​ដែរ​ មិន​ប្រកែក​ក៏​អត់​បាន​ដែរ»

មន្រ្តី​បក្ស​កាន់​អំណាច​លើក​ឡើង​ដូច្នេះ ខណៈ​តុលាការ​ក្រុង​ភ្នំពេញ បាន​អូស​បន្លាយ​សំណុំរឿង កឹម សុខា ជាង ៥ឆ្នាំ​មក​ហើយ ដោយ​មិន​ទាន់​រក​ទី​បញ្ចប់​ឃើញ ប៉ុន្តែ តុលាការ​បាន​រំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ និង​បំបិទ​សិទ្ធិ​នយោបាយ​លោក កឹម សុខា។

នាយក​ទទួល​បន្ទុក​កិច្ចការ​ទូទៅ​នៃ​អង្គការ លីកាដូ លោក អំ សំអាត ដែល​មាន​ក្រុម​លោក​តាម​ឃ្លាំមើល​សវនាការ ឲ្យ​វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី​ដឹង​ថា អង្គហេតុ ដែល​តុលាការ​ចោទ​ប្រកាន់​មិន​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​សំណុំរឿង​លោក កឹម សុខា ទេ។ លោក​រំលឹក​ថា យុទ្ធនាការ​ថ្ងៃ​ចន្ទ​ពណ៌​ខ្មៅ គឺ​ជា​ការ​ទាមទារ​របស់​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល ដែល​ការ​ទាមទារ​ពេល​នោះ ស្នើ​ឱ្យ​មាន​ដោះលែង​សកម្មជន​សិទ្ធិមនុស្ស ៥រូប ដែល​ត្រូវ​បាន​សមត្ថកិច្ច​ចាប់​ខ្លួន៖ «មើល​ទៅ​ហាក់​បី​ដូច​ជា​មិន​មាន​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​នឹង​បទ​ចោទ​ទាល់តែ​សោះ។ អ៊ីចឹង​ខ្ញុំ​គិត​ថា អង្គហេតុ​ពីរ ដែល​យក​មក​សួរ​នេះ អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ការ​អូស​បន្លាយ​ពេលវេលា​នៃ​សវនាការ​ហ្នឹង​កាន់តែ​យូរ​ថែមទៀត​ណា»

សវនាការ​លើក​ទី៥៨ នេះ នៅ​តែ​ស្ថិត​ក្នុង​ការ​តាមដាន​ពី​តំណាង​អង្គទូត មន្ត្រី​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ និង​មន្ត្រី​សង្គម​ស៊ីវិល បន្ត​ចូល​ឃ្លាំមើល​ក្នុង​បន្ទប់​តុលាការ​ដូច​សព្វដង​ដែរ។ ចំណែក​នៅ​ក្រៅ​របង​តុលាការ ក៏​មាន​អ្នក​គាំទ្រ​លោក​ប្រមាណ ៤០នាក់ បន្ត​មក​ឃ្លាំមើល​នៅ​មុខ​តុលាការ ដោយស្ថិត​ការ​យាម​កាម​យ៉ាង​តឹងរ៉ឹង​ពី​ក្រុម​សមត្ថកិច្ច។ តុលាការ​នឹង​បន្ត​សវនាការ​សំណុំរឿង លោក កឹម សុខា នៅ​ថ្ងៃ​ទី៥ ខែតុលា សប្ដាហ៍​ក្រោយទៀត។ នាយក​ទទួល​បន្ទុក​កិច្ចការ​ទូទៅ​នៃ​អង្គការ លីកាដូ លោក អំ សំអាត ឲ្យ​ដឹង​ថា សវនាការ​លើក​ទី៥៩ ខាងមុខ តុលាការ​គ្រោង​កោះហៅ​សាក្សី​មួយ​ចំនួន ទាក់ទង នឹង​យុទ្ធនាការ​ថ្ងៃ​ចន្ទ​ពណ៌​ខ្មៅ និង​អ្នក​ចូលរួម​វគ្គ​បណ្ដុះបណ្ដាល​របស់​អង្គការ ខាន់វ៉ាស និង​អង្គការ អាយអរអាយ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។