វៀតណាមព្រមានថា ព្រែកជីក​ហ្វូណន​តេជោ​អាច​ជួយ​សម្រួល​វត្តមាន​យោធា​ចិន​ក្នុង​ទឹកដី​កម្ពុជា​កាន់តែ​ជ្រៅ

ដោយ មាន ឫទ្ធិ
2024.04.07
វៀតណាមព្រមានថា ព្រែកជីក​ហ្វូណន​តេជោ​អាច​ជួយ​សម្រួល​វត្តមាន​យោធា​ចិន​ក្នុង​ទឹកដី​កម្ពុជា​កាន់តែ​ជ្រៅ លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន ម៉ាណែត ជួបនាយករដ្ឋមន្រ្តីវៀតណាមលោក ផាម មិញជិញ (Pham Minh Chinh) (ស្ដាំ) នៅទីក្រុងហាណូយ ប្រទេសវៀតណាម នៅថ្ងៃទី១១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣។
រូប៖ AFP

វិទ្យាស្ថាន​ស្រាវជ្រាវ​គាំទ្រ​ដោយ​រដ្ឋ​អំណាច​វៀតណាមព្រមាន​ថា ព្រែកជីក​ហ្វូណន​តេជោ​អាច​ជួយ​សម្រួល​ឱ្យ​មាន​វត្តមាន​យោធា​ចិន​នៅ​ក្នុង​ទឹកដី​កម្ពុជា​​កាន់តែ​ជ្រៅ។

អត្ថបទ​ស្រាវជ្រាវ​មួយ​សរសេរ​ដោយ​អ្នកស្រាវជ្រាវ​នៃ​វិទ្យាស្ថាន​អភិវឌ្ឍន៍​ការស្រាវជ្រាវ​បូព៌ា (Oriental Research Development Institute) នៃ​ប្រទេស​វៀតណាម វាយតម្លៃ​ថា ព្រែកជីក​ហ្វូណន​តេជោ មិន​ត្រឹម​តែ​ជា​គម្រោង​មួយ​ដែល​បម្រើ​ឱ្យ​សេដ្ឋកិច្ច-សង្គម​កម្ពុជា​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ក៏​ប៉ុន្តែ​ព្រែកជីក​នេះ​ក៏​មាន​តម្លៃ​ចម្បង​បម្រើ​ឱ្យ​វិស័យ​យោធា​របស់​ចិន​ផង​ដែរ​។ ក្រុម​អ្នកស្រាវជ្រាវ​វៀតណាម សន្និដ្ឋាន​ថា គម្រោង​នេះ​នឹង​បង្ក​ផល​ប៉ះពាល់​ខ្លាំងក្លា​ដល់​ស្ថានភាព​វិស័យ​ការពារ​ជាតិ និង​សន្តិសុខ​នៃ​តំបន់​ទាំងមូល ស្រប​ពេល​ដែល​ចិន​កំពុង​អភិវឌ្ឍ​កំពង់ផែ​កងទ័ព​ជើងទឹក​រាម​នៅ​កម្ពុជា​ស្រាប់។ នេះ​បើ​យោង​តាម​សេចក្តី​ដកស្រង់​របស់​សារព័ត៌មាន ឌឹ ស្ត្រេតស៍ ថាមស៍ (The Straits Times) នៃ​ប្រទេស​សិង្ហបុរី ផ្សាយ​កាលពី​ថ្ងៃទី៦ ខែ​មេសា​។

ក្រុម​អ្នកស្រាវជ្រាវ​វៀតណាមព្រមាន​ថា គម្រោង​សាងសង់​ព្រែកជីក​ហ្វូណន គឺ​ជា​គម្រោង​បម្រើ​ឱ្យ​ផលប្រយោជន៍​ «ពីរ​យ៉ាង»។ ពោល​គឺ ម្ខាង​ជួយ​លើក​កម្ពស់​ការអភិវឌ្ឍន៍​សេដ្ឋកិច្ច-សង្គមកិច្ច និង​ម្ខាង​ទៀត​ជួយ​សម្រួល​ដល់​វត្តមាន​យោធា​ចិន​នៅ​ក្នុង​ទឹកដី​កម្ពុជា​កាន់តែ​ជ្រៅ ក្បែរ​ផ្នែក​ខាងក្រោម​នៃ​ប្រទេស​វៀតណាម។

វៀតណាម​គឺ​ជា​ប្រទេស​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​ប្រទេស​ចំនួន​៤ ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែល​កំពុង​មាន​ជម្លោះ​ដណ្ដើម​អធិបតេយ្យ​លើ​ប្រជុំ​កោះ​នៅ​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង​ជាមួយ​ប្រទេស​ចិន។

ក្រុម​អ្នកស្រាវជ្រាវ​វៀតណាម​​កត់សម្គាល់​ថា សន្ទះ​ផ្លូវ​នាវាចរណ៍​នៅ​លើ​ព្រែកជីក​ហ្វូណន​តេជោ អាច​បង្កើត​បាន​នូវ​ជម្រៅ​ទឹក​សមស្រប​សម្រាប់​ឱ្យ​នាវា​ចម្បាំង​ចូល​ពី​ឈូង​សមុទ្រ​ថៃ ឬ​តាម​កំពង់ផែ​រាម រួច​ធ្វើ​ដំណើរ​ចូល​ជ្រៅ​មក​ក្នុង​ទឹក​ដី​កម្ពុជា កៀក​នឹង​ព្រំប្រទល់​វៀតណាម។

ក្តី​ព្រួយ​បារម្ភ​របស់​ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​វៀតណាម​នេះ កើតមាន​ឡើង​ស្រប​ពេល​ដែល​មាន​សេចក្ដី​រាយការណ៍​ជា​បន្តបន្ទាប់​ថា នាវា​ចម្បាំង​ចិន​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រទះ​ឃើញ​បន្ត​ចូល​ចត​នៅ​កំពង់ផែ​កងទ័ព​ជើង​ទឹក​រាម ក្នុង​ក្រុង​ព្រះសីហនុ ជា​លើក​ទីពីរ​ក្នុង​រយៈពេល ​៣ខែ។ ទន្ទឹម​នឹង​នេះ សហរដ្ឋអាមេរិក​បន្ត​លើកឡើង​ពី​កង្វល់​របស់​ខ្លួន ​ជុំវិញ​ការណ៍​ដែល​កម្ពុជា​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ចិន​ធ្វើ​ទំនើបកម្ម​កំពង់ផែ​កងទ័ព​ជើងទឹក​រាម និង​តួនាទី​របស់​កងទ័ព​រំដោះ​ប្រជាជន​ចិន (PLA) នៅ​ក្នុង​គម្រោង​នេះ។ អាមេរិក​ដាក់​ការសង្ស័យ​ថា​ចិន​អាច​លួច​ប្រើ​មួយ​ផ្នែក​នៃ​កំពង់ផែ​នេះ​ធ្វើ​ជា​មូលដ្ឋាន​ទ័ព​របស់​ខ្លួន ​«ផ្ដាច់មុខ» ក៏ប៉ុន្តែ​ កម្ពុជា​តែង​ច្រានចោល​ការសង្ស័យ​នេះ។

វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​នៅ​មិនទាន់​អាច​ទាក់ទង​រដ្ឋមន្ត្រី​ការពារ​ជាតិ លោក ទៀ សីហា និង​ប្រធាន​អង្គភាព​អ្នកនាំពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន បូណា ជុំវិញ​កង្វល់​របស់​វៀតណាម​ពី​គម្រោង​សាងសង់​ព្រែកជីក​ហ្វូណន​តេជោ​នេះ​បាន​នៅឡើយ​ទេ​ គិត​ត្រឹម​យប់​ថ្ងៃទី៧ ខែ​មេសា​។

កម្ពុជា​គ្រោង​នឹង​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ក្រុមហ៊ុន​គ្រប់គ្រង​ដោយ​រដ្ឋអំណាច​ចិន​ឈ្មោះ China Road and Bridge Corporation (CRBC) សាងសង់​គម្រោង​ព្រែកជីក​ហ្វូណន​នេះ ក្រោម​កិច្ចព្រមព្រៀង សាងសង់ ប្រតិបត្តិ និង​ផ្ទេរ ដែល​មាន​រយៈពេល​ ៥០ឆ្នាំ។ រដ្ឋមន្ត្រី​សាធារណការ​កម្ពុជា លោក ប៉េង ពោធិ៍នា ធ្លាប់​ប្រកាស​ថា គម្រោង​ដែល​មាន​តម្លៃ ១ពាន់​ ៧រយ​​លាន​ដុល្លារ​នេះ ​គ្រោង​នឹង​បើក​ការដ្ឋាន​សាងសង់​នៅ​ចុង​ឆ្នាំ​២០២៤ ហើយ​​នឹង​បញ្ចប់​ត្រឹម​ឆ្នាំ២០២៨។

ព្រែកជីក​ហ្វូណន​តេជោ​នេះ មាន​ប្រវែង​ ១៨០​គីឡូម៉ែត្រ ចាប់ផ្ដើម​ពី​ដៃ​ទន្លេ​មេគង្គ​ខាង​ត្បូង​រាជធានី​ភ្នំពេញ កាត់​តាម​ខេត្ត​ចំនួន៤ រួមមាន​ ខេត្ត​កណ្ដាល តាកែវ កំពត និង​ខេត្ត កែប។ ព្រែក​ជីក​នេះ​មាន​ទទឹង​មុខកាត់​ផ្នែក​ខាង​លើ ​១០០​ម៉ែត្រ ផ្នែក​ខាង​ក្រោម​ប្រមាណ ៨០ម៉ែត្រ និង​ជម្រៅ​ទឹក​ប្រមាណ ៥,៤ម៉ែត្រ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។