បញ្ហា​អាទិភាព ១១ ចំណុច​ដើម្បី​បញ្ឈប់​អំពើ​ហិង្សា​ផ្អែក​លើ​យេនឌ័រ ត្រូវ​បាន​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល ស្នើ​រដ្ឋាភិបាល​ជា​ថ្មី​ឲ្យ​ដោះ​ស្រាយ​ចាំបាច់ និង​ជា​បន្ទាន់

ដោយ មួង ណារ៉េត
2019-12-02
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
ស្ត្រី​ពី​អង្គការ មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិមនុស្ស សហជីព និង​អ្នក​លក់​ដូរ​តាម​ដង​ផ្លូវ និង​សហគមន៍​ដីធ្លី ២១ ស្ថាប័ន រៀបចំ​យុទ្ធនាការ​ធ្វើ ១៦ថ្ងៃដើម្បី​រួម​គ្នា​បញ្ឈប់​អំពើ​ហិង្សា លើ​ស្ត្រី ផ្អែក​លើ​យេនឌ័រ​ក្នុង​ពិភព​ការងារ ថ្ងៃ​ទី១ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩។
ស្ត្រី​ពី​អង្គការ មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិមនុស្ស សហជីព និង​អ្នក​លក់​ដូរ​តាម​ដង​ផ្លូវ និង​សហគមន៍​ដីធ្លី ២១ ស្ថាប័ន រៀបចំ​យុទ្ធនាការ​ធ្វើ ១៦ថ្ងៃដើម្បី​រួម​គ្នា​បញ្ឈប់​អំពើ​ហិង្សា លើ​ស្ត្រី ផ្អែក​លើ​យេនឌ័រ​ក្នុង​ពិភព​ការងារ ថ្ងៃ​ទី១ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩។
រូប៖ RFA

បញ្ហា​អាទិភាព ១១ ចំណុច ដើម្បី​បញ្ឈប់​អំពើ​ហិង្សា​ផ្អែក​លើ​យេនឌ័រ ត្រូវ​បាន​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល និង​សហជីព​ចំនួន ២១ ស្ថាប័ន​ បាន​ដាក់​ស្នើ​ជា​ថ្មី ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល ​ដោះស្រាយ​ជា​ចាំបាច់ និង​ជា​បន្ទាន់ ក្រោយ​សំណើ​នេះ ត្រូវ​បាន​ដាក់​ស្នើ​ជិត​មួយ​ឆ្នាំ​ទៅ​ហើយ នៅ​តែ​មិន​ទាន់​មាន​ការ​ឆ្លើយ​តប។

បញ្ហា​អាទិភាព​ទាំង ១១ ចំណុច ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​អំពើ​ហិង្សា ដោយ​ផ្អែក​លើ​យេនឌ័រ​នេះ គឺ​ជា​បញ្ហា​ជាក់​ស្ដែង​ ដែល​លើក​ឡើង​ដោយ​កម្មករ​និយោជិត​ ទាំង​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ និង​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ ពី​ខាង​វិស័យ​ជា​ច្រើន មាន​ទាំង​វិស័យ​រោងចក្រ​កាត់​ដេរ ​សេវា​កម្សាន្ត​ ទេសចរណ៍ សំណង់ ព្រៃឈើ​ ​កសិកម្ម​ ស្រ្តី​បម្រើ​ការងារ​តាម​ផ្ទះ និង​ពលករ​ចំណាក​ស្រុក​ជាដើម។

មន្រ្តី​សម្រប​សម្រួល​កម្មវិធី​យុទ្ធនាការ នៃ​អង្គការ​អាក់សិន​អេត​កម្ពុជា (ActionAid Cambodia) អ្នកស្រី អ៊ូ សុភារី ដែល​តំណាង​ឲ្យ​អង្គការ​មួយ ក្នុង​ចំណោម​ស្ថាប័ន​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល និង​សហជីព​ទាំង ២១ ដែល​បាន​ចេញ​សេចក្ដី​ថ្លែង​ការណ៍​រួម ដើម្បី​រក​ដំណោះ​ស្រាយ​ពី​រដ្ឋាភិបាល​នេះ ប្រាប់​អាស៊ី​សេរី កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី១ ខែ​ធ្នូ​ថា បញ្ហា​ក្នុង​វិស័យ​ការងារ​ មាន​ច្រើន​លើស​ពី ១១ចំណុច​នោះ។ ប៉ុន្តែ​ទាមទារ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល ដោះស្រាយ​ប៉ុណ្ណឹង​សិន គឺ​ដោះស្រាយ​ជា​អាទិភាព៖ «សំណើ​សុំ​របស់​ពួក​គាត់ ​ពាក់ព័ន្ធ​ជាមួយ​នឹង​បញ្ហា​អំពើ​ហិង្សា​ ការ​បៀតបៀន​នៅ​កន្លែង​ការងារ​ និង​សំណូមពរ​មួយ​ចំនួន​ទាក់ទង​នឹង​ការ​ប្រើប្រាស់​របប​សន្តិសុខ​សង្គម ឬ​សិទ្ធិ​ដែល​ពួកគាត់​ទទួល​បាន​ ក៏​ប៉ុន្តែ​អត់​ទាន់​បាន​បំពេញ»

ចំណុច​អាទិភាព​ទាំង ១១ នោះ​រួម​មាន៖

· ការ​បាត់បង់​ឱកាស​របស់​ស្ត្រី  ក្នុង​ការ​អភិវឌ្ឍ​ផ្នែក​វិជ្ជាជីវៈ និង​ប្រាក់​ចំណូល ដោយសារ​តែ​គំនាប​ផ្នែក​វប្បធម៌ និង​ប្រពៃណី​របស់​សង្គម​ខ្មែរ ដែល​កំណត់​ដាក់​បន្ទុក ឲ្យ​ស្រ្តី​បំពេញ​ភារកិច្ច​មើល​ថែ​កូន​តូចៗ និង​ឪពុក​ម្តាយ​ចាស់ៗ ទាំងស្រុង ដែល​ប្រការ​នេះ​ ត្រូវ​បង្ខំ​ចិត្ត​ឲ្យ​ពួកគាត់​ឈប់សម្រាក​ពី​ការងារ ដើម្បី​នៅផ្ទះ​មើល​ថែ​កូន និង​ឪពុក​ម្តាយ​ចាស់ៗ។ ម្យ៉ាងទៀត ក្នុង​ករណី​មាន​សេវា​ថែទាំ​កុមារ​ នៅ​តាម​មណ្ឌល​ទារកដ្ឋាន​ឯក​ជន​ក៏​ដោយ​ ប៉ុន្តែ​តម្លៃ​សេវា​ថែទាំខ្ពស់ ដែល​មិន​សម​ស្រប​នឹង​អត្រា​ប្រាក់​ចំណូល​ប្រចាំ​ខែ​របស់​កម្មករ​និយោជិត។

· ការបៀតបៀន​រាងកាយ និង​ចាប់​បង្ខំ និង​ហិង្សា​ផ្លូវ​ភេទ ពី​សំណាក់​អតិថិជន ទៅលើ​កម្មករ​និយោជិត​ជា​ស្រ្តី​ ដែល​ធ្វើការ​ផ្នែក​សេវា​កម្សាន្ត រួមមាន​អ្នកចម្រៀង​តាម​ក្លឹបរាត្រី អ្នក​ម៉ាស្សា អ្នក​ផ្សព្វផ្សាយ​ស្រាបៀរ បុគ្គលិក​កាស៊ីណូ និង​អ្នក​រៀបបន្ទប់​តាម​ផ្ទះសំណាក់ ឬសណ្ឋាគារ។ ប៉ុន្តែ អ្នក​គ្រប់​គ្រង ឬថៅកែ​មិន​យកចិត្ត​ទុកដាក់ រកដំណោះស្រាយ​ការពារ​ស្រ្តី ក្រៅ​ពី​តម្រូ​វ​ឲ្យ​កម្មករ​ទ្រាំតាម​យថាកម្ម។

· មធ្យោបាយ​ដឹក​ជញ្ជូន​កម្មករ​និយោជិត ​ក្នុង​វិស័យ​វាយនភ័ណ្ឌ​កាត់​ដេរ និង​ស្បែក​ជើង ខ្វះ​ផាសុខភាព គ្មាន​សុវត្ថិភាព និង​ធ្វើឲ្យ​បាត់​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ​របស់​កម្មករ ដោយ​រថយន្ត​ដឹក​កម្មករ ​គ្មាន​កន្លែង​អង្គុយ អ្នក​បើកបរ​ពិសា​គ្រឿង​ស្រវឹង និង​បើកបរ​លឿន​ហួស​កំណត់​ជា​ដើម៖ «ទាក់ទង​ទៅ​នឹង​មធ្យោបាយ​ធ្វើ​ដំណើរ យើង​ឃើញ​ថា​ បញ្ហានេះ​កើត​មាន​ច្រើន ដោយ​ពួកគាត់​ប្រឈម​នឹង​គ្រោះថ្នាក់​ចរាចរណ៍ កើត​ឡើង​ម្តង​ មាន​កម្មករ​ពី ៣០នាក់ទៅ ៥០នាក់​រង​របួស​ធ្ងន់ ឬ​ស្លាប់ ដោយសារ​យាន្ត​ជំនិះ​ ដែល​គាត់​ជិះ ជា​ឡាន​ទ្រុង​ ភាគច្រើន​ឡានបែបនេះគេដឹកជ្រូក ឬគោក្របី តែ​ពេល​នេះ​ប្រើ​សម្រាប់​ដឹក​កម្មករ​និយោជិត​ទៅ​ធ្វើការ។ ពួកគាត់​ព្រួយបារម្ភ​ ម្ង៉ៃៗ​ពេល​ដែល​ទៅ​ដល់​ផ្ទះ​វិញ គាត់​មាន​អារម្មណ៍​ថា រួច​មួយ​ថ្ងៃ​ទៀត​ហើយ ដែល​មកដល់​ផ្ទះ​ដោយ​សុវត្ថិភាព។ យើង​ចង់​ឲ្យ​កែទម្រង់​មធ្យោបាយ​ដឹក​ជញ្ជូន​ហ្នឹង ព្រមទាំង​ពង្រឹង​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​ចរាចរណ៍​ផង ព្រោះ​ចំពោះ​ឡាន​ធំៗ ពួកគាត់​បើ​ក​ហួស​ល្បឿន​កំណត់​ ហើយ​គាត់​មិន​បាន​ពិនិត្យ​លក្ខណៈ​បច្ចេកទេស​ឲ្យ​បាន​ត្រឹមត្រូវ។ ពេល​ខ្លះ​ឡើង​ស្ពាន​ ដាច់​ហ្វ្រាំង​បង្ក​គ្រោះ​ថ្នាក់​ចរាចរណ៍ ក៏​មាន​ដែរ»

ចំណែកឯបញ្ហានៅក្នុង​វិស័យការងារ​តាម​ផ្ទះវិញ អ្នកស្រី អ៊ូ សុភារី  បន្ថែម​ថា ទោះបីជាកម្ពុជាមាន​អ្នក​ធ្វើ​ការ​តាមផ្ទះ ប្រមាណ ២សែន៥ម៉ឺននាក់ និងភាគច្រើន​ជាស្រ្តី​ក៏ដោយ ក៏អ្នកធ្វើការទាំងនោះ នៅ​មិន​ទាន់ទទួលបាន​ការ​ការពារ​​ពី​ច្បាប់​ស្តីពីការងារ​នៅឡើយទេ។ ចំណែកឯនិយោជក (ឬម្ចាស់​ផ្ទះ) ភាគច្រើន មិន​ទាន់​បាន​អនុវត្តតាម​ប្រកាសរបស់ក្រសួងការងារ ស្តីពីលក្ខខណ្ឌការងារ​សម្រាប់​អ្នក​ធ្វើការ​តាម​ផ្ទះ។

បញ្ហា​ពលករចំណាកស្រុកឯណោះ ក៏នៅតែគ្មានដំណោះស្រាយ​ ព្រោះ​គ្មាន​ប្រព័ន្ធ​រាយការណ៍ ឬ​ទទួល​ព័ត៌មាន និងការជួយ​សង្គ្រោះ ឬកិច្ចអន្តរាគមន៍ ពេល​ដែលពលករចំណាកស្រុក រង​គ្រោះ​ដោយសារ​អំពើ​រំលោភសិទ្ធិមនុស្ស អំពើហិង្សា និងការបៀតបៀន និងរំលោភផ្លូវភេទជាដើម​នោះ​។ ជាង​នេះ​ទៀត រដ្ឋ​នៅ​តែ​គ្មាន​យន្តការ ឬប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យតាមដាន​លក្ខខណ្ឌការងារ សុខភាព សុវត្ថិភាព​របស់​ពលករ​ចំណាកស្រុក ឲ្យ​បាន​ទៀង​ទាត់ ព្រមទាំងគ្មាន​ការ​ផ្តល់​កិច្ចគាំពារ​សង្គម ដល់​ពលករ​បម្រើ​ការងារ​តាម​ផ្ទះ​នៅ​ក្រៅប្រទេស។

ចំណែក​ឯវិស័យ​ទេសចរណ៍ឯណោះ នៅតែគ្មានការ​កំណត់​ប្រាក់ឈ្នួលគោល និង​ប្រាក់​ធនានុគ្រោះ (ឬប្រាក់​ធីប ឬប្រាក់ឲ្យថែមសម្រាប់សេវា) សម្រាប់​កម្មករនិយោជិត​ក្នុង​វិស័យនេះ ដែល​បណ្តាល​ឲ្យ​និយជក​ជាច្រើន បាន​បន្ទាប​តម្លៃពលកម្ម និង​កំណត់​ប្រាក់​ខែ ឬ​ប្រាក់​ថ្ងៃ​របស់កម្មករនិយោជិត ​តាម​តែ​ទំនើងចិត្ត។

ប្រាក់ឈ្នួលគោលសម្រាប់​កម្មករនិយោជិត ក្នុងវិស័យ​សំណង់ និងព្រៃឈើ ក៏នៅតែគ្មានការកំណត់​នៅ​ឡើយ ទោះបីជាវិស័យនេះ មាន​កម្មករនិយោជិតប្រមាន ២សែន៦ម៉ឺននាក់ក៏ដោយ។

ចំណែកឯ​ច្បាប់សហជីព ក្នុង​ទម្រង់​បច្ចុប្បន្ននេះ មាន​ចរិតលក្ខណៈរឹតត្បិត​សិទ្ធិ​ជាមូលដ្ឋាន​ និង​សេរីភាព​របស់កម្មករនិយោជិត និងសហជីព ដែល​ស្ថាប័នអង្គការ​សង្គមស៊ីវិល និងសហជីពទាំង ២១ នេះស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាល ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់​សហជីព ធ្វើ​យ៉ាងណា​ឲ្យ​បង្កើន​ការ​គោរព ការពារ និងលើកស្ទួយ​សិទ្ធិសហជីព​។

ចំណែក​ឯ​ បញ្ហាខ្វះការពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់ និងខ្វះ​ប្រសិទ្ធភាពនៃការដោះស្រាយ​ជម្លោះដីធ្លី បាន​បង្កើត​ឲ្យ​មានភាពអយុត្តិធម៌សង្គម និង ខ្វះ​តម្លាភាព ដែលប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិ និងសុវត្ថិភាពដីធ្លីរបស់​កសិករ​ខ្នាតតូច ប៉ះពាល់ដល់​ស្ថេរភាពទីផ្សារកសិករ និង​និរន្តភាព​ក្នុង​វិស័យ​កសិកម្ម។

នៅក្នុង​របាយការណ៍បឋម​ស្តីពីការព្យួរការអនុគ្រោះពន្ធ EBA របស់គណៈកម្មការ​អឺរ៉ុប ដែល​មាន​កម្រាស់ ៧០ទំព័រ និងដែលបាន​ផ្ញើជូន​ទៅរបបលោក ហ៊ុន សែន កាលពីថ្ងៃទី ១២ ខែ វិច្ឆិកា ក៏បាន​រក​ឃើញ​ការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និងបំផ្លាញ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ធ្ងន់ធ្ងរ ដែលធ្វើឲ្យ​កម្ពុជា មិ​នអាចរក្សា​ការ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​នេះបានតទៀត បើ​មិន​ស្តារ​ស្ថានភាពអាក្រក់នេះឡើងវិញ។ បញ្ហា​រំលោភ​សិទ្ធិ​ការងារ ជាពិសេស​ការរឹតត្បិត​សិទ្ធិសហជីព និងសិទ្ធិដីធ្លី ក៏ជាផ្នែកមួយនៃ​ការ​រំលោភលក្ខខណ្ឌ ក្នុង​ការ​បន្ត​ទទួល​បាន​ការអនុគ្រោះពន្ធនេះដែរ។

គណៈកម្មការអឺរ៉ុប ទុកពេលឲ្យ​របបលោក ហ៊ុន សែន ១ ខែ ដើម្បីឆ្លើយតប។ គិតមកត្រឹមថ្ងៃទី ០២ ខែ ធ្នូនេះ គឺនៅសល់តែ​ ១០ ថ្ងៃទៀតប៉ុណ្ណោះ។ គណៈកម្មការអឺរ៉ុប ក៏ទាមទារ​ឲ្យ​របបក្រុងភ្នំពេញ​ រៀបចំកិច្ចពិភាក្សា​ ដោយ​មិនត្រូវ​បង្អង់ពេល ជាមួយអង្គការ​សង្គមស៊ីវិល និងខាង​សហជីព ដើម្បី​ដោះស្រាយបញ្ហា​ទាំងនេះជាបន្ទាន់។

អាស៊ីសេរី មិន​ទាន់អាចសុំការបំភ្លឺមន្រ្តីនាំពាក្យ​នៃ​ក្រសួងការងារ និងមន្រ្តីនាំពាក្យ​របបក្រុង​ភ្នំពេញ​ បាន​នៅឡើយ​ទេ ត្រឹមម៉ោង​ផ្សាយនេះ។

អ្នកស្រី អ៊ូ សុភារី  ថា​ការទាមទារ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ចម្បងទាំងនេះ មិនមែនទើប​តែ​ទាមទារ​នៅពេលនេះទេ។ អ្នកស្រីបន្ថែមថា អង្គការ​សង្គមស៊ីវិល និងសហជីព ទាមទារ​ជា​យូរ​មក​ហើយ។ ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត ស្ថាប័នទាំងនេះ ​បាន​ដាក់ញត្តិ​ទៅរដ្ឋាភិបាល ពីរ​ដង​រួច​ទៅ​ហើយ​ក្នុង​ឆ្នាំ​នេះ ដោយ​ញត្តិ​ទីមួយ ដាក់ក្នុង​ទិវានារីអន្តរជាតិ ថ្ងៃទី ០៨ ខែ មីនា និងលើកទីពីរ​ដាក់នៅក្នុង​ទិវា​ពលកម្ម​អន្តរជាតិ កាលពីថ្ងៃទី១ ខែ​ឧសភា៖ «យើង​អត់​មាន​ជម្រើស​អ្វី​ក្រៅពីការលើក​ជា​សំឡេង​ហ្នឹង​ ម្តង​ហើយម្តង​ទៀត។ យើង​សង្ឃឹមថា​ នឹង​មានការ​ឆ្លើយ​តប​ ព្រោះ​ថាកន្លង​មក​ឱកាស​នៅ​ក្នុងការ​ជួប​ជជែក​គ្នា​ផ្ទាល់ ឬ​ការ​សិក្សា​ពី​បញ្ហា​របស់​យើង ដើម្បី​យក​ទៅដាក់​ នៅក្នុង​របៀប​វារៈ​ក្នុងការ​ធ្វើគោល​នយោបាយ​ថ្នាក់ជាតិ​ នៅ​មាន​កង្វះចន្លោះ​ច្រើន​។ ដោយ​សារ​ពួកខ្ញុំ​ធ្វើការ ជាមួយ​កម្មករនិយោជិត​ផ្ទាល់ ពួកយើង​ក៏លើក​ជា​ឯកសារ​វិភាគ​ ដែល​មាន​ច្បាស់​លាស់​ថា អ្វីដែលជាតម្រូវការ​​បន្ទាន់ និង​ចាំបាច់។ បើ​និយាយ​ពី​បញ្ហា​ គឺ​មានច្រើនណាស់។ បើ​សិនជា​ដោះស្រាយ​អាទិភាព ១១ ចំណុចនេះ គឺធ្វើ​ឲ្យ​កម្ពុជា​មានការ​រីកចម្រើន​ច្រើន​។ ជាពិសេស​ការគោរព​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ ការ​គោរពសិទ្ធិ​កម្មករ​និយោជិត​ និងសមភាយេនឌ័រ​នៅកម្ពុជាដែរ។ អ៊‍ីចឹង​ វាជាចំណុច​មួយ​មាន​ប្រយោជន៍មែនទែន សម្រាប់​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​ បើ​សិន​ជាគាត់​យក​ទៅ​ពិចារណា ព្រោះ​ថា​មិន​ចាំបាច់ទៅ​សិក្សា​អ្វីច្រើន ពិបាក​ថែមទៀត​ទេ ព្រោះពួកយើ​ងបាន​ធ្វើ​ការ​សិក្សា​រួច​ហើយ គ្រាន់តែ​បើក​ឱកាស​ឲ្យ​មានការ​ជជែក​គ្នា​ ថា​តើ​យើ​ង​គួរ​រក​ដំណោះស្រាយ​យ៉ាងម៉េច ដើម្បី​ឲ្យ​សម​ស្រប»

អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល និង​សហជីព​ទាំង ២១ លើក​ឡើង​ថា ការ​ដោះស្រាយបញ្ហា​អាទិភាព​ទាំង ១១ចំណុច​នេះ​បាន គឺ​នឹង​ជួយ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​សម្រេច​បាន​នូវ​គោលនយោបាយ និង​ផែនការ​យុទ្ធសាស្រ្ត​ជាតិ​ ក្នុង​ការ​កាត់​បន្ថយ​វិសមភាព​យេនឌ័រ និង​ភាព​ក្រីក្រ​នៅ​កម្ពុជា៕

គេហទំព័រ​ទាំងមូល