Xitay hökümiti Uyghur élidiki neshriyatchiliqqa bolghan kontrulluqini kücheytti


2004-09-17
Share

Uyghur rayonidiki xitay hökümet axparatliridin ashkarlinishiche, xitay kominst partiye merkizi hökümitining neshriyatchilqta saqliniwatqan mesililerni tertipke sélish bolupmu siyasiy yönülüsh xaraktérlik xataliqlarning yüz bérishige yol qoymasliq heqqidiki buyruqigha asasen, nöwette xitay partiye hökümet da'iriliri Uyghur élining metpu'at sahesige bolghan kontulluqni kücheytken.

Xataliqlargha yol qoyush jemiyet muqimliqigha tehdid élip kélishi mümkin

Charshenbe échilghan, Uyghur aptonum rayonluq neshriyat xizmiti yighinida, Uyghur aptonum rayoni partkomining mu'awén sékritari nur bekri neshriyatchilqning xitayning hem Uyghur rayonining muqimliqi bilen zich munasiwetlik ikenlikini körsitip :

" Uyghur aptonum rayoni neshriyatchiliqqa bolghan bashqurushni kücheytish kérek bolupmubezi neshriyat orunlirida siyasiy xataliqlarning aldini élishta boshluq bar, egerbu xil siyasi xaraktérliq xataliqlarni waqtida tosup qalalmisaq, jemiyet muqimliqigha tehdid élip kélishi mümkin "dep jiddi tekitligen.

Shundaqla u axparat sahesini choqum tüzüsh kéreklikini bildürüp, her qaysi gézit, zhornal, kitap, neshriyatchiliqida mexsus siyasi tehrirlik halqisini kücheytish kérek, mesilini bayqighan haman qattiq bir terep qilish, neshriyatchiliq bazirini dawamliq tazilap turush kérek digen.

Uyghur élida barliq axparat neshriyat saheliri xitay kominist partiyisining bashqurishida bolup, xitay komnist hökümitining menpe'eti üchün xizmet qilidu,yeni bu saheler xitay kompartiyisining teshwéqat aparatidu. Xitay konist hökümiti ularni siyasi jehettin nazaret qilidu.

Kitablarmu köydürülgen édi

Radi'omiz muxbirlirining igiligen axparatliridinmu melumki, xitay da'iriliri Uyghur élida yéqinqi yillardin buyan, neshriyat bazarlirini tertipke sélish, idi'ologiye jehettiki milliy bölgünchilik we térorizimgha qarshi turush, qanunsiz dinniy neshiryat boyumlirini tazilash digendek bahane sewepler bilen köp qétim kitap köydürüsh, metbe orunlirini taqash, neshri boyum we kitaplarni yighish herketlirini'élip bardi. Shundaqla mediniyet- sen'et saheside we neshiryatchiliq sahesidiki bir qisim yazghuchi sha'ir we tehrirlerni tenbih astigha aldi.

Köp edipler qolgha élin'ghan

Uyghurlarning ataghliq tarixchi alim, yazghuchiliridin turghun almas ependining üch kitawéning tenqidlinishi we yighiwélinishi,tarixchi qurban welining kitaplirining yighip köydürülishi, yene sidiq haji rozi, toxti mozart, haji yaqup, exmed igembedi, dolqun yasin, exmetjan osman qatarliqlarning bezilirining türmilerge élinishi, qiyin qistaqqa élinishi we bezilirining chet'ellerge chiqip kétishke mejbur bolushi qatarliq nurghun mesililer xitayning Uyghur élidiki mediniyet - sen'et, metbu'at sahesige bolghan konturulliqining ezeldinla küchlük bolup kéliwatqanliqini körsütüp béridu.

Ilgiri jenggiwar ijadi naxshiliri xitay hökümitining cheklishige uchrap chet'elge chiqip kétishke mejbur bolghan, shinjang sen'iti zhornilining tehriri bolup ishligen, küresh kösen ependi xitay kominst partiyisining pütün xitayda metbu'at erkinlikini konturul qiliwatqan bolsimu, Uyghurlar élida buxil konturulluqning alahide gewdilik ikenlikini körsetti hemde buning sewepliri we tesiri heqqide toxtilip mundaq dédi:

Pikirler (0)

Barliq pikir - bayanlarni körüsh.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet