"Töt dölet ittipaqi" xitayni barghanséri bi'aram qilmaqta

Muxbirimiz eziz
2021-09-21
Share

2017-Yilining axiri yaponiyening shu chaghdiki bash weziri shénzo abéning teklipi bilen qurulghan "Töt dölet ittipaqi" amérika, hindistan, awstraliye we yaponiye hökümetlirining asiya rayonidiki hemkarliqini barghanséri yuqiri pellige élip chiqishqa bashlighanidi. Xitay tashqi ishlar ministiri wang yi eyni waqitta "Bu bir ochum kishilerning tesewwurdiki idiye'i'isi. Bu idiye xuddi tinch okyan yaki hindi okyanning köpükliridek qandaq peyda bolghan bolsa shundaq téz ghayib bolidu" dégenidi. Nöwette xitay hökümitining bu ittipaqtin barghanséri éghir wehimige chüshüwatqanliqi ashkara bolmaqta iken. Kéwin rud imzasida "Tashqi ishlar" zhurniligha bésilghan bu heqtiki mulahize maqaliside bu ehwal tepsiliy muhakime qilinidu.

Aptorning qarishiche, "Töt dölet ittipaqi" ning birdek "Xitay biz üchün istratégiyelik reqib" dégen ortaq tonushqa kélishige egiship, ular otturisidiki hemkarliq barghanséri köpeymekte iken. 2020-Yili xitay bilen hindistan otturisidiki chégra toqunishidin kéyin bu ittipaqning ichki qismidiki hemkarliq téximu kücheygen. Ene shu waqittin bashlap xitay hökümiti türlük iqtisadiy "Payda-menpe'et" we "Edeblesh" ler arqiliq ularning arisigha soghuqchiliq sélish hemde shu arqiliq ularni parchiliwétishke urunup baqqan bolsimu, bu hal eksiche ularning ittipaqini téximu kücheytiwetken. Nöwette xitay hökümiti ularni parchilashtin ümid üzüp, bu ittipaqqa qarshi "Siyasiy hujum" ni bashlighan.

Yéqinqi mezgillerde xitayning jenubiy xitay déngizidiki zémin dawasi zomigerliki we teywen boghuzidiki ighwagerchilik herikiti tüpeylidin yaponiye dölet mudapi'e ministiri nobu kishi ochuq qilip "Xitayning bu rayonlardiki herbiy kéngeymichiliki we ighwagerchiliki rayon bixeterlikini éghir tehditke yüzlendürüwatidu. Hemmeylen üchün ziyanliq bolghan bu qilmishtin biz bekmu endishide qéliwatimiz" dégen. U "Muhapizetchi" géziti bilen bolghan mexsus söhbette bu sözlerni qilghan. Shuning bilen birge yawropa döletlirini hemde xelq'ara jem'iyetni xitayning mushtumzorluq qilmishigha qarshi turushqa chaqirghan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet