Uyghur rayonida meschitlerni chéqiwatqan xitayning afriqada meschit sélishi exlaqiy mesilige taqashti

Muxbirimiz erkin
2019-04-30
Élxet
Pikir
Share
Print

Uyghur rayonida qedimiy meschitlerni keng kölemlik chéqiwatqan xitayning shimaliy afriqadiki aljiriyede dunyadiki eng chong meschitlerning birini sélishi exlaqiy mesilige bérip taqashqanliqi ilgiri sürüldi.

Aljiriye paytexti aljir shehiride séliniwatqan "Jama'el jazayir" namliq mezkur meschitning kölimi 400 ming kwadrat métir bolup, munarisining égizliki 265 métir kélidiken. "Kuwartz afriqa" namliq tor zhurnilining xewer qilishiche, meschitning qurulushigha bir milyard dollardin artuq pul serp qilin'ghan bolup, bu qurulush xitayning döletlik qurulush lahiyelesh shirkitige höddige bérilgen. Mezkur shirket meschit qurulushini 2011‏-yili höddige alghan iken.

Nöwette bu meschit asasen pütüp qalghan bolup, eger u toluq échilsa birla waqitta 120 ming adem namaz oquyalaydiken. Lékin xewerde, bu qurulushning Uyghur rayonida Uyghur musulmanlirini chetke qéqish, tutqun qilish, teqiblesh bilen eyibliniwatqan xitaygha höddige bérilishining exlaqiy mesile yaratqanliqi bildürülgen. Yéqinda xitay hökümitining Uyghur rayonidiki nurghun meschitlerning pütünley yaki qismen chéqip tashlighanliqi melum bolghan. Yéqinda chet'eldiki bezi pa'aliyetchiler kériye nahiyesidiki 800 yilliq tarixiy meschit-héytgah jamesining shimaliy derwazisining chéqip tashlan'ghanliqini bayqighan. Mezkur jame 1999‏-yili aptonom rayon derijilik "Medeniy yadikarliqlar orni" dep békitilgen idi.

Amérikadiki "Uyghurizim" namliq torning élan qilghan tizimlikidin melum bolushiche, bu meschitlerning mutleq köp qismi yéqinqi 2 yil ichide chéqip tashlan'ghan. Uyghur kishilik hoquq teshkilatlirining ilgiri sürüshiche, nöwette xitay hökümiti bir tereptin Uyghur rayonida meschitlerni chéqip, islamni cheklise, yene bir tereptin islam döletliride meschit sélishtek "Ikki yüzlimichilik" siyaset yürgüzmekte iken. "Kwartéz afriqa" tor zhurnilining xewiride aljiriyediki meschit pütüp chiqsa, yer asti aptomobil toxtitish ornigha 7 ming aptomobil sighidighan bu meschitning kölem jehette dunyadiki 3 chong meschitning biri bolup qalidighanliqi bildürülgen.

Toluq bet