“Amazon” shirkitining Uyghur diyaridiki mejburiy emgekke chétishliq ikenliki ashkarilandi

Muxbirimiz eziz
2022-03-07
Share

“Dunyadiki eng chong tor magizini” dep teripliniwatqan “Amazon” shirkitining dunya miqyasidiki tenqid we eyiblesh chuqanlirigha qarimastin dawamliq halda Uyghur diyaridiki mejburiy emgekke chétishliq mehsulatlarni sétish bilen meshghul boluwatqanliqi yéqinda téximu zor derijide ashkara boldi.

7-Mart küni “Téxnika ashkariliqi qurulushi” guruppisi élan qilghan mexsus doklatta éytilishiche, “Amazon” shirkitining ashkara teminat zenjiridiki besh teminlesh nuqtisini muxbirlar we tetqiqatchilar “Xitaydiki mejburiy emgek bilen baghlinishliqi bar” dep höküm chiqarghan. Doklatta éytilishiche, bular temin etken mehsulatlar “Amazon” shirkitining tor supisida ashkara sétilghan. Yene bir qisim sodigerler bolsa Uyghur diyaridiki paxta ishlepchiqirishigha chétishliq mejburiy emgek mehsulatlirini bu supida satqan. Doklatta bu heqte éniq qilip: “Uyghur diyaridiki paxta mehsulatliri amérika hökümiti élan qilghan jazalash tedbirliride tilgha élin'ghan mehsulatlardur. Emdi amazon shirkitining Uyghurlarni mejburiy emgekke sélish we ‛éshinche emgek küchini ishqa orunlashturush‚ namida zawutlargha ishchiliqqa yötkesh qilmishini qanchilik pash qilishi bir chong so'al bolup qalmaqta,” déyilgen.

Mezkur doklat élan qilin'ghandin kéyin, NBC agéntliqi amazon shirkiti bilen Uyghurlarni mejburiy emgekke séish qilmishi toghrisida alaqilashqan. Amazon shirkitining bayanatchisi érika réynoso (Erika Reynoso) bu heqte jawab qayturup: “Shirkitimiz kishilik hoquq depsendichilikige, jümlidin mejburiy emgek mesilisige estayidil mu'amile qilidu. Bu xildiki qilmishning delil-ispatliri melum bolghan haman biz tégishlik chare qollinip kéliwatimiz,” dégen.

Xitayning amérikadiki bash elchisixanisi bu doklatni “Asassiz töhmettin bashqa nerse emes” dep keskin inkar qilghan hemde “Shinjangdiki az sanliq milletlerning emgek qilishi pütünley öz ixtiyariliqi boyiche bolidu” dégen.

Kanadadiki saymon frayzér (Simon Fraser) uniwérsitétining yardemchi proféssori derrén baylér (Darren Byler) bolsa bu heqte muxbirlargha söz qilip: “Bu Uyghur ishchilarning emgek heqqide qarar chiqirish hoquqi yoq. Bu ishlar pütünley xitay dölitining kontrolluqida we bashqurishida bolidu” dégen.

Halbuki, doklatta bayan qilin'ghan xitay shirketlirining üchi nechche yüz Uyghur ishchini ishletkenliki pash bolghan zawutlarning igisi bolup, ‍ular asasliqi éliktir üskünilirini hemde éliktironluq üskünilerning ‍ékranlirini ishlepchiqiridiken. Bularning beziliri Uyghurlarning mejburiy emgiki heqqidiki xewerler pash bolghandin kéyin Uyghur ishchilarni zawutlardin “Tazilighan” iken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet