Dunya Uyghur qurultiyi "Xelq'ara ana til küni" munasiwiti bilen dunyagha chaqiriq élan qildi

Muxbirimiz irade
2019-02-21
Élxet
Pikir
Share
Print

Dunya Uyghur qurultiyi 21-féwral "Dunya ana til küni" munasiwiti bilen bayanat élan qilip, Uyghur ana tili yüzliniwatqan xeterlik weziyetni tekitlidi.

Mezkur bayanatta xitay da'irilirining köp yillardin béri "Qosh til ma'aripi" nami astida Uyghur tilini chetke qéqish we uning ornigha xitay tilini dessitishni emelge ashurup kelgenliki, emma kéyinki ikki yildin béri bolsa Uyghur tilining mekteplerde pütünley cheklen'genliki bayan qilin'ghan.

Bayanatta buninggha xoten wilayetlik ma'arip idarisi ötken yili mekteplerde meyli dersxana, meyli mektep qorusida bolsun Uyghur tilini qet'iy ishletmeslik heqqide élan qilghan uqturush pakit qilip körsitilgen.

Dunya Uyghur qurultiyi milyonlighan Uyghur balilirining öz ana tiligha warisliq qilishigha jiddiy tehdit peyda qilghan yuqiriqi bu siyasetlerning axiri bérip lagér tüzümigiche kéngeygenliki, lagér tüzümining Uyghur milliy kimliki we ana tiligha qattiq ziyankeshlik qiliwatqanliqini bayan qilghan.

Ular bayanatta "Eger dunya buninggha qarshi bir tedbir almighan teqdirde sherqiy türkistandiki Uyghurlarning öz ana tili we medeniyitidin mehrum qélishi mumkin" dep eskertken. Uyghur ana tili we medeniyitini yoqitishning dunya medeniyet xezinisi üchün zor yoqitish bolidighanliqi tekitlen'gen bu bayanatta xelq'ara jama'et xitayning Uyghur tilini yoqitish jehette pilanliq, sistémiliq we hujum xaraktérlik élip bériwatqan ijra'atlirigha qarshi tedbir qollinishqa chaqirilghan.

Matériyallarda körsitilishiche, 1952-yili sherqiy pakistan dep atalghan bangladishta ana til herikiti bashlan'ghan bolup, bu heriket bangladishning musteqilliqigha türtke bolghan؛ 1999-yili birleshken döletler teshkilati mezkur heriketni xatirilesh we dunyadiki barliq milletlerning ana tilini qoghdash heqqi barliqini tekitlesh üchün 21-féwral künini "Xelq'ara ana tili küni" dep élan qilghan.

Toluq bet