Хитайниң һөҗҗәтлири сәккиз милйончә кишиниң «қайта тәрбийәләш» кә барғанлиқини ашкарилиди

Мухбиримиз әзиз
2020-09-18
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Хитай һөкүмити изчил лагерлар һәққидики түрлүк хәвәрләрни инкар қилип келиватқан болсиму, йеқинда уларниң түрлүк һөҗҗәтлиридин мәлум болған мәлуматлар өткән алтә йил мабәйнидә аз дегәндиму сәккиз милйон кишиниң «қайта тәрбийәләш мәркизи» намидики лагерға қамалғанлиқи мәлум болди.

Әнглийәдә чиқидиған «қуяш» гезиитиниң 18-сентәбирдики хәвиридә ейтилиишчә, 2014-йилидин буян уйғурлар диярида һәр йили аз дегәндиму бир милйондин артуқ киши «тәрбийәләш» кә барған. Әмма бу кишиләрниң ичидә қанчилик кишиниң бир қетим «тәрбийә» елип чиққандин кейин бу җайға қайта елип келингәнлики намәлум икән. Хитай һөкүмити елан қилған мәлуматларда болса «актип болған әмгәк вә ишқа орунлаштуруш сиясити арқилиқ шинҗаң хәлқиниң маддий вә мәниви һаяти барғансери яхшилинип, кишиләрниң кишилик һоқуқи толуқ капаләткә игә қилинмақта» дейилгән. 

«Муһапизәтчи» гезитиниң 18-сентәбир саниға бесилған буһәқтики мақалида болса гермәнийәлик мутәхәссис адрян зензниң сөзлиридин нәқил елинип, бу кишиләрниң мәркәзлик һалда топлинип һәрбий мәшқ шәклидә әмгәккә селинғанлиқи илгири сүрүлиду. У бу һәқтә сөз болғанда «җәнуптики намрат вилайәт вә шәһәрләр бу қетимқи ‹қайта тәрбийәләш'тә асаслиқ нишан болған. Улар алди билән лагерға қамилиду, андин лагерларға йеқин җайлардики завутларға ишқа чүшиду. Хитай һөкүмити ейтқан аталмиш ‹ишқа орунлаштуруш' дәл мушу басқучтур» дегән. 

Мәлум болушичә, 2020-йилиниң башлиридин тартип зор сандики уйғурлар хитай өлкилиригә «ешинчә әмгәк күчи» намида йөткәлгән болуп, «муһапизәтчи» гезитиниң билдүришичә бу кишиләрниң зор бир қисми бивастә ашу хил «тәрбийәләш мәркизи» дин йөткәлгәникән. Бу болса дәл нөвәттә ташқи дуня кәскин тәнқидләватқан «мәҗбурий әмгәк» һадисиси болуп, хитай һөкүмити изчил бу һални «намратлиқни түгитиш намида» йошуруп кәлмәктикән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт