Xitayning höjjetliri sekkiz milyonche kishining "Qayta terbiyelesh" ke barghanliqini ashkarilidi

Muxbirimiz eziz
2020-09-18
Élxet
Pikir
Share
Print

Xitay hökümiti izchil lagérlar heqqidiki türlük xewerlerni inkar qilip kéliwatqan bolsimu, yéqinda ularning türlük höjjetliridin melum bolghan melumatlar ötken alte yil mabeynide az dégendimu sekkiz milyon kishining "Qayta terbiyelesh merkizi" namidiki lagérgha qamalghanliqi melum boldi.

En'gliyede chiqidighan "Quyash" gézi'itining 18-séntebirdiki xewiride éytili'ishche, 2014-yilidin buyan Uyghurlar diyarida her yili az dégendimu bir milyondin artuq kishi "Terbiyelesh" ke barghan. Emma bu kishilerning ichide qanchilik kishining bir qétim "Terbiye" élip chiqqandin kéyin bu jaygha qayta élip kélin'genliki namelum iken. Xitay hökümiti élan qilghan melumatlarda bolsa "Aktip bolghan emgek we ishqa orunlashturush siyasiti arqiliq shinjang xelqining maddiy we meniwi hayati barghanséri yaxshilinip, kishilerning kishilik hoquqi toluq kapaletke ige qilinmaqta" déyilgen. 

"Muhapizetchi" gézitining 18-séntebir sanigha bésilghan buheqtiki maqalida bolsa gérmeniyelik mutexessis adryan zénzning sözliridin neqil élinip, bu kishilerning merkezlik halda toplinip herbiy meshq sheklide emgekke sélin'ghanliqi ilgiri sürülidu. U bu heqte söz bolghanda "Jenuptiki namrat wilayet we sheherler bu qétimqi 'qayta terbiyelesh'te asasliq nishan bolghan. Ular aldi bilen lagérgha qamilidu, andin lagérlargha yéqin jaylardiki zawutlargha ishqa chüshidu. Xitay hökümiti éytqan atalmish 'ishqa orunlashturush' del mushu basquchtur" dégen. 

Melum bolushiche, 2020-yilining bashliridin tartip zor sandiki Uyghurlar xitay ölkilirige "Éshinche emgek küchi" namida yötkelgen bolup, "Muhapizetchi" gézitining bildürishiche bu kishilerning zor bir qismi biwaste ashu xil "Terbiyelesh merkizi" din yötkelgeniken. Bu bolsa del nöwette tashqi dunya keskin tenqidlewatqan "Mejburiy emgek" hadisisi bolup, xitay hökümiti izchil bu halni "Namratliqni tügitish namida" yoshurup kelmektiken.

Toluq bet