"шинҗаңдики һәр милләт хәлқиниң һоқуқта баравәрликиниң капалити" намлиқ ақ ташлиқ китабта хитай өзиниң қанунсиз қилмишлирини ашкарилап қойған

Мухбиримиз җәвлан
2021-07-14
Share

Хитай дөләт ишлири кабенти ахбарат ишханиси 14-июн күни "шинҗаңдики һәр милләт хәлқиниң һоқуқта баравәрликиниң капалити" намлиқ ақ ташлиқ китаб елан қилған.

Бу китабта хитай һөкүмити "шинҗаңдики аз санлиқ милләтләрниң иҗтимаий, сиясий, иқтисадий һоқуқи, мәдәнийәт һоқуқи, аяллар вә балилар һоқуқи, диний етиқад әркинлики һоқуқиниң баравәрликини қоғдап кәлгәнликини" баблар бойичә бөлүп, айрим-айрим тәшвиқ қилған болсиму, "пуқраларниң һоқуқ-мәнпәәтигә капаләтлик қилиш" бабида тәминлигән учурлирида, қисқа вақит ичидә нурғун адәмни тутуп сотлиғанлиқи вә кесим чиқарғанлиқидәк ғәйри қилмишлирини ашкарилап қойған.

Ақ ташлиқ китабниң "пуқраларниң һоқуқ-мәнпәәтигә капаләтлик қилиш" қисмида мундақ қурлар орун алған: "адиллиқ қанун-түзүмниң җенидур. Һәр милләт пуқралирини қанунниң адиллиқидин бәһримән қилиш үчүн 74 сәйярә сот, 103 өткүнчи сот, 1645 сәйярә һөкүм чиқириш нуқтиси қурулди вә дело бир тәрәп қилиш муддити 21. 6 Күнгә қисқартилди. 2020-Йил шинҗаңдики һәр дәриҗилик сот мәһкимилири 600 миң 49 делони қобул қилип, 580 миң 74 делоға һөкүм чиқарди. Көчмә сот, интернет соти, йирақтин сотлаш, район атлап сотлаш қатарлиқ заманиви сотлаш васитилиридин актип пайдилинилди".

Көзәткүчиләрниң қаришичә, юқириқи мәлуматта дейилгән 600 миңдин көп делониң хитай даирилири өз мәйличә бекитип чиққан сиясий делолар болуши мумкин икән. Йәрликтики хитай сотлири әмәлийәттә һөкүмәтниң буйруқини иҗра қилидиған орунлар болуп, юқиридин вәзипә чүшкәндә қануний тәртип, тәптиш, адвокат дегәнләрни ойлишип олтурмиған. Йәнә бир җәһәттин, бу мәлуматлар хитай һөкүмитиниң йиллардин буян уйғурларни қара-қоюқ тутуп солап, чақмақ тезликидә сотлап, түрләргә бөлүп лагерларға яки завутларға йоллаватқан мәзгилидики сот әһвалини мәлум җәһәттин әкс әттүрүп беридикән.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт